chatgpt-handleidingen/README.md

ChatGPT-handleidingen

Stap-voor-stap handleidingen voor het bouwen van Custom GPT's in ChatGPT voor het onderwijs. De derde reeks naast de Dify-handleidingen en de Copilot-handleidingen: dezelfde fictieve school, dezelfde zes agents, dezelfde voorbeelddocumenten, maar gebouwd in de GPT-editor van ChatGPT. Gemaakt door LeX Consultancy B.V. Alle voorbeelden spelen op Het Voorbeeldcollege (fictief); schermen vastgelegd in ChatGPT op 21 september 2026, in een werkruimte van ChatGPT Business met Nederlandse interface. Accountgegevens en bestaande GPT's zijn in de beelden vervaagd.

Licentie: CC BY-SA 4.0 (documenten en beelden) en MIT (scripts), zie LICENSE.md. Eigenaar en contact: Guido van Dijk, guido@l-e-x.nl, guido@ai-netwerk-limburg.nl.

Inhoud

Map	Titel	Voor wie	Omvang
01-schoolgids-assistent	Bouwen in ChatGPT: de Schoolgids-assistent (de GPT-editor van begin tot eind, met de schoolgids als kennisbestand, model kiezen, delen)	Beginners	18 pp.
02-ouderbrief-assistent	Bouwen in ChatGPT: de Ouderbrief-assistent (schrijfwijzer als kennisbestand; de GPT vraagt eerst en herschrijft dan; ouderapp en website)	Mentoren, teams communicatie	10 pp.
03-toetsweekplanner	Bouwen in ChatGPT: de Toetsweekplanner (rooster als CSV onder Kennis, code-interpreter aan, Excel als download; de volgorde van invullen die het formulier heel houdt)	Mentoren, Experimenteerruimte	12 pp.
04-lesmateriaal-check	Bouwen in ChatGPT: de Lesmateriaal-check (lesbrief in de chat, rapport op zeven UDL-punten, leerlingversie als Word; Handelingen als plek voor een zoektool)	Docenten, ondersteuningscoördinatoren	12 pp.
05-studiecoach	Bouwen in ChatGPT: de Studiecoach (lesbrief en studiewijzer compleet als kennisbestanden; uitleg met paragraaf, oefenvragen, planning, hints, geen antwoorden, mentor)	Docenten, mentoren	11 pp.
06-notulen-assistent	Bouwen in ChatGPT: de Notulen-assistent (transcript als bestand, verslag met vijf kopjes, Word in één keer)	Sectievoorzitters, notulisten	11 pp.

Elke handleiding heeft een ingevulde ontwerpkaart, groene kaders "Zelf kiezen", een hoofdstuk "Maak hem van jou" met aanpassingen, opdrachten en een checklist, en een tabel die de GPT naast de Dify- en de Copilot-versie van dezelfde app zet.

Waarvoor is welke GPT

GPT	Wat hij doet	Voor wie	Patroon
Schoolgids-assistent (01)	Beantwoordt vragen over de schoolregels uit de schoolgids, met hoofdstuk en Bronnen; verwijst door als het antwoord er niet in staat	Collega's, ouders (openbaar via link)	Kennisbestand, voorlezen
Ouderbrief-assistent (02)	Herschrijft een conceptbrief volgens de schrijfwijzer (B1, u, opbouw, lengte), vraagt eerst voor wie de brief is, en maakt berichten voor ouderapp, website of sociale media	Mentoren, teamleiders, team communicatie	Regels uit een kennisbestand toepassen op een tekst
Toetsweekplanner (03)	Vraagt leermomenten en moeilijkheid, verdeelt de toetsstof over de dagen volgens vijf planregels en levert een Excel-bestand als download	Mentoren, leerlingen via schoolaccounts	Vragen, rekenen, bestand maken met de code-interpreter
Lesmateriaal-check (04)	Beoordeelt een bijgevoegde lesbrief op zeven UDL-punten, geeft per ondersteuningsbehoefte drie aanpassingen voor de les en maakt een toegankelijke leerlingversie als Word	Docenten, ondersteuningscoördinatoren	Bestand in de chat, rapport, bestand eruit
Studiecoach (05)	Legt de lesstof uit die compleet als kennisbestand meegaat, geeft oefenvragen en kijkt na, beantwoordt planningsvragen uit de studiewijzer; geeft geen antwoorden op de opdrachten en verwijst persoonlijke berichten naar de mentor	Leerlingen via schoolaccounts	Meerdere kennisbestanden, gedragsregels als routes
Notulen-assistent (06)	Maakt van een geplakt of bijgevoegd transcript een verslag met vijf vaste kopjes, op verzoek als Word	Notulisten, sectievoorzitters	Tekst in, vast format uit

Wat je nodig hebt

• Een ChatGPT-account met een abonnement dat GPT's kan maken: Plus, Pro, Business (voorheen Team), Edu of Enterprise. Met een gratis account kun je GPT's wel gebruiken, niet maken.
• Voor school: een werkruimte van de school (Business, Edu of Enterprise). Daar worden gesprekken en bestanden niet gebruikt om modellen te trainen en is er een verwerkersovereenkomst mogelijk. In een persoonlijk Plus-account gelden de consumentenvoorwaarden.
• In het linkermenu van ChatGPT het kopje GPT's met rechtsboven Maken. Ontbreekt dat, dan heeft de beheerder van de werkruimte het maken van GPT's uitgezet.

Wie mag bouwen, wie mag gebruiken

Dit is het belangrijkste verschil met de Copilot-reeks. Daar kan elke collega met een schoolaccount in de gratis laag bouwen; hier moet de bouwer een betaald abonnement hebben, en leerlingen komen er alleen in via accounts die de school beheert (13 jaar en ouder, met toestemming van ouders).

Wat je wilt	ChatGPT gratis	ChatGPT Plus (persoonlijk)	ChatGPT Business, Edu, Enterprise (werkruimte)
Een GPT gebruiken via een link	Ja, met berichtlimiet	Ja	Ja
Een GPT maken	Nee	Ja	Ja
Kennisbestanden (tot 20 per GPT)	n.v.t.	Ja	Ja
Code-interpreter: Excel, Word, PowerPoint als download	n.v.t.	Ja	Ja
Handelingen (eigen API aanroepen)	n.v.t.	Ja	Ja, beheerder kan het beperken
Delen binnen de school, niet openbaar	Nee	Nee, alleen via link (openbaar) of GPT-winkel	Ja, per persoon of hele werkruimte
Niet gebruikt voor training	Nee, tenzij uitgezet	Nee, tenzij uitgezet	Ja, standaard
Verwerkersovereenkomst met de school	Nee	Nee	Ja
Leerlingen	Alleen 13+, met toestemming; niet aan te raden	Idem	Via accounts van de school, met de privacyfunctionaris
Gesprekken teruglezen als bouwer	Nee	Nee	Nee
Mens in de lus, meerstaps-flows, audio	Nee	Nee	Nee (daarvoor Dify, of OpenAI's aparte Agent Builder)
Kosten	Gratis	Per maand	Per gebruiker per maand

Wat een GPT goed kan en de Copilot-agent in de gratis laag niet: echte kennisbestanden (de volledige lesbrief plus studiewijzer in de Studiecoach, in plaats van een ingekorte tekst in de instructie), bestanden als download in plaats van op een schijf, een zoektool of andere API via Handelingen, en het snelle model dat in seconden antwoordt. Wat een GPT niet kan: een mens die meebeslist, een flow met een poortwachter, en audio omzetten. Daarvoor staan handleidingen 5, 7 en 8 in de Dify-reeks.

Drie praktische bevindingen die in alle handleidingen terugkomen: kies onder Aangeraden model het snelle model, want het zware denkmodel sloeg in onze test het kennisbestand over; vul eerst model, bestanden en vinkjes in en dan pas de tekst, anders zet ChatGPT de tekstvelden terug bij het aanmaken van het concept; en het gesprek in Voorbeeld wordt niet bewaard.

Video's

Bij elke handleiding hoort een uitlegvideo van 5 tot 10 minuten (video-*.mp4 in de map, met ondertitels ingesloten en apart als .srt): de schermafbeeldingen uit de handleiding, verteld door een Nederlandse computerstem, als lossere vertelling van dezelfde stappen en valkuilen. De tekst staat in video-script.md; _gereedschap/maak_video.py bouwt de video opnieuw (ffmpeg, Pillow, edge-tts).

Video	Duur
01 De Schoolgids-assistent	10,5 min
02 De Ouderbrief-assistent	6,5 min
03 De Toetsweekplanner	7 min
04 De Lesmateriaal-check	7,5 min
05 De Studiecoach	6,5 min
06 De Notulen-assistent	5,5 min

De GPT's zelf bouwen

Een GPT bestaat uit een naam, een beschrijving, een instructie, gespreksopeningen, kennisbestanden, een aangeraden model en vinkjes voor de mogelijkheden. Elke map bevat instructies.txt met de instructie om te plakken en de fictieve documenten om onder Kennis te zetten; de rest staat in de handleiding. Een kwartier per GPT. Er is geen exportbestand zoals bij Dify.

Zelf bouwen of aanpassen

Elke map heeft dezelfde structuur:

handleiding-*.md      bron (dit bewerk je)
handleiding-*.pdf     gebouwde uitvoer (staat in git)
beelden/              schermafbeeldingen
instructies.txt       de instructie van de GPT
video-script.md       de tekst van de uitlegvideo
video-*.mp4, .srt     de uitlegvideo met ondertitels
build.py              bouwt html, pdf en docx: python3 build.py

Alles in een keer: python3 _gereedschap/bouw_alles.py. Vereist python3-markdown, google-chrome en libreoffice. Opmaak, logo's en colofon staan in _gereedschap/build_handleiding.py. Een video opnieuw bouwen: python3 ../_gereedschap/maak_video.py video-script.md (ffmpeg, Pillow, edge-tts).

De andere reeksen: https://git.lexconsultancy.nl/guido/dify-handleidingen (Dify, Nederlands), https://git.lexconsultancy.nl/guido/dify-guides (Dify, Engels), https://git.lexconsultancy.nl/guido/copilot-handleidingen (Microsoft 365 Copilot) en https://git.lexconsultancy.nl/guido/gemini-handleidingen (Gems in Google Gemini).