copilot-handleidingen/README.md

Copilot-handleidingen

Stap-voor-stap handleidingen voor het bouwen van AI-agents in Microsoft 365 Copilot (de Agent Builder) voor het onderwijs. De tegenhanger van de Dify-handleidingen: dezelfde fictieve school, dezelfde voorbeelden, maar gebouwd in de omgeving die de meeste scholen al hebben. Gemaakt door LeX Consultancy B.V. Alle voorbeelden spelen op Het Voorbeeldcollege (fictief); schermen vastgelegd in Microsoft 365 Copilot Chat op 21 september 2026, in een werkaccount zonder de betaalde Microsoft 365 Copilot-licentie.

Licentie: CC BY-SA 4.0 (documenten en beelden) en MIT (scripts), zie LICENSE.md. Eigenaar en contact: Guido van Dijk, guido@l-e-x.nl, guido@ai-netwerk-limburg.nl.

De vijf reeksen naast elkaar

Dezelfde zes agents, gebouwd in vier omgevingen, zodat je kunt oefenen in het platform dat je school al heeft. Kies de reeks die bij jouw omgeving past.

Reeks	Waar je bouwt	Wie mag bouwen	Kies deze als
dify-handleidingen	Dify (eigen account of eigen server)	Iedereen met een account	Je wilt het mechaniek zien: kennisbank, eigen tools, poortwachter, een mens in de lus
dify-guides	Dify, Engelstalig	Iedereen met een account	Je werkt in het Engels of internationaal
copilot-handleidingen	Microsoft 365 Copilot Chat	Elke collega met een schoolaccount	Je school draait op Microsoft 365 en je wilt niets extra's regelen
chatgpt-handleidingen	ChatGPT, Custom GPT's	Alleen met een betaald abonnement of werkruimte	Je hebt al een ChatGPT-werkruimte op school
gemini-handleidingen	Google Gemini, Gems	Elke collega met een schoolaccount	Je school draait op Google Workspace for Education

Alle reeksen: CC BY-SA 4.0 voor documenten en beelden, MIT voor de scripts. De Python-scripts in _gereedschap maken van de teksten een PDF, bouwen de dia's en de uitlegvideo's; je hebt ze niet nodig om de handleidingen te volgen of om een agent te bouwen.

Inhoud

Map	Titel	Voor wie	Omvang
01-schoolgids-assistent	Bouwen in Microsoft 365 Copilot: de Schoolgids-assistent (agent die uit een document voorleest, met de kennis in de instructie)	Beginners	20 pp.
02-ouderbrief-assistent	Bouwen in Microsoft 365 Copilot: de Ouderbrief-assistent (agent die de schrijfwijzer toepast op een brief, en berichten maakt voor ouderapp en website)	Mentoren, teams communicatie	13 pp.
03-toetsweekplanner	Bouwen in Microsoft 365 Copilot: de Toetsweekplanner (agent die vragen stelt, plant en een Excel-bestand maakt)	Mentoren, Experimenteerruimte	15 pp.
04-lesmateriaal-check	Bouwen in Microsoft 365 Copilot: de Lesmateriaal-check (agent die een bijgevoegde lesbrief beoordeelt volgens UDL en een leerlingversie als Word maakt)	Docenten, ondersteuningscoördinatoren	15 pp.
05-studiecoach	Bouwen in Microsoft 365 Copilot: de Studiecoach (agent voor leerlingen met de lesstof in de instructie: uitleg, oefenvragen, hints, geen antwoorden)	Docenten, mentoren	13 pp.
06-notulen-assistent	Bouwen in Microsoft 365 Copilot: de Notulen-assistent (agent die van een geplakt transcript een verslag met besluiten en actiepunten maakt, ook als Word)	Sectievoorzitters, notulisten	15 pp.
00-grenzen	Bijlage: Wat je niet kunt bouwen in Copilot Chat, en waar dan wel (mens in de lus, audio, eigen zoektool, ouders zonder account, gesprekken teruglezen; Copilot Studio in drie zinnen)	Teamleiders, ICT, bestuur	4 pp.
00-workshop	Draaiboek workshop AI Agents bouwen in Microsoft 365 Copilot (2 uur, op school, met varianten) plus de ontwerpkaart	Begeleiders	8 pp.
00-presentatie	De 20 dia's bij de workshop, met sprekersnotities; bron in Python, PDF klaar om te tonen	Begeleiders	20 dia's

Elke handleiding heeft een ingevulde ontwerpkaart, groene kaders "Zelf kiezen", een hoofdstuk "Maak hem van jou" met aanpassingen, opdrachten en een checklist, en een vergelijking met de Dify-versie van dezelfde app.

Dify-handleiding 7 (Schoolnieuws met controle, een mens die goedkeurt vóór publicatie) heeft bewust geen Copilot-tegenhanger: dat patroon past niet in de gratis laag. De bijlage in 00-grenzen legt uit waarom, en waar het wel kan. De lege ontwerpkaart, de ontwerppatronen en de bijlage AI-tools in het onderwijs zijn platformonafhankelijk en staan in de Dify-reeks; de ontwerpkaart is voor het gemak meegenomen in 00-workshop.

Waarvoor is welke agent

Agent	Wat hij doet	Voor wie	Patroon
Schoolgids-assistent (01)	Beantwoordt vragen over de schoolregels uit de schoolgids, met hoofdstukverwijzing; verwijst door als het antwoord er niet in staat	Collega's, leerlingen met schoolaccount	Kennis in de instructie
Ouderbrief-assistent (02)	Herschrijft een conceptbrief volgens de schrijfwijzer (B1, u, opbouw, lengte) en maakt er berichten voor ouderapp, website of sociale media van	Mentoren, teamleiders, team communicatie	Regels toepassen op een tekst
Toetsweekplanner (03)	Vraagt leermomenten en moeilijkheid, verdeelt de toetsstof over de dagen volgens vijf planregels en levert een Excel-bestand op OneDrive	Mentoren, leerlingen met schoolaccount	Vragen, rekenen, bestand maken
Lesmateriaal-check (04)	Beoordeelt een bijgevoegde lesbrief op zeven UDL-punten, geeft per ondersteuningsbehoefte drie aanpassingen voor de les en maakt een toegankelijke leerlingversie als Word	Docenten, ondersteuningscoördinatoren	Bestand in de chat, rapport, bestand eruit
Studiecoach (05)	Legt de lesstof uit die in de instructie staat, geeft oefenvragen en kijkt na; geeft geen antwoorden op de opdrachten en verwijst persoonlijke berichten naar de mentor	Leerlingen met schoolaccount	Lesstof in de instructie, gedragsregels als routes
Notulen-assistent (06)	Maakt van een geplakt of bijgevoegd transcript een verslag met vijf vaste kopjes (overleg, samenvatting, besluiten, actiepunten, doorgeschoven), op verzoek als Word	Notulisten, sectievoorzitters	Tekst in, vast format uit

Wat je nodig hebt

• Een werkaccount van school met Microsoft 365 en toegang tot Copilot Chat (m365.cloud.microsoft).
• In het linkermenu van Copilot het kopje Agents met Nieuwe agent. Ontbreekt dat, dan heeft de beheerder het maken van agents uitgezet.
• Geen betaalde Microsoft 365 Copilot-licentie. Alles in deze reeks werkt in de gratis laag (Copilot Chat); waar de betaalde licentie iets toevoegt (bestanden en SharePoint als kennis), staat dat in een groen kader. Zie de tabel hieronder.

Gratis laag: wat kan wel en wat niet

Dit is het belangrijkste om te weten voordat je begint. De zes agents in deze reeks zijn bewust zo ontworpen dat ze werken met wat elke school al heeft: Copilot Chat bij een gewone Microsoft 365-licentie. Linksonder in Copilot zie je welke laag je hebt.

Wat je wilt	Copilot Chat (gratis laag)	Microsoft 365 Copilot (betaalde licentie)	Copilot Studio (apart product)
Een agent met instructie en startvragen	Ja	Ja	Ja
Kennis meegeven	In de instructie (maximaal 8.000 tekens) of een openbare website via Bing	Bestanden, SharePoint, OneDrive, Teams-kanalen	Alles, plus databases en externe bronnen
Meerdere lange documenten	Past niet	Ja	Ja
Bestanden maken (Word, Excel, PowerPoint)	Ja	Ja	Ja
Delen met collega's in het tenant	Ja	Ja	Ja
Agent in Teams of Outlook	Nee	Ja	Ja
Acties in andere systemen (formulier, ticket, leerlingvolgsysteem)	Nee	Beperkt	Ja
Meerstaps-controle, mens in de lus	Nee	Nee	Deels
Ouders zonder schoolaccount	Nee	Nee	Ja, via een website
Gesprekken teruglezen	Alleen tellingen	Tellingen	Transcripten
Kosten	In de licentie die je al hebt	Per gebruiker per maand	Per bericht

Wat de gratis laag dus goed kan: alles wat in een instructie past, met tekst of een bestand erin en tekst of een Office-bestand eruit. Dat is meer dan het lijkt: handleiding 4 tot en met 6 laten zien dat ook een lesmateriaal-check met bijgevoegde lesbrief, een studiecoach met de lesstof in de instructie en een notulen-assistent voor geplakte transcripten in de gratis laag passen. Wat niet kan zonder Copilot Studio of Dify: audio omzetten, eigen zoektools naar externe API's, meerstaps-flows met een poortwachter, en een docent die via e-mail meebeslist. Daarvoor staan handleidingen 5 tot en met 8 in de Dify-reeks; elke Copilot-handleiding heeft achterin een tabel die de twee versies naast elkaar zet.

Twee praktische grenzen die je in de handleidingen tegenkomt: een bijgevoegd bestand wordt naar de OneDrive van de gebruiker gekopieerd (en het gemaakte Word- of Excel-bestand komt daar ook), en de agent geeft persoonlijke berichten van leerlingen niet door aan een mens.

Video's

Bij elke handleiding hoort een uitlegvideo van 7 tot 10 minuten (video-*.mp4 in de map, met ondertitels ingesloten en apart als .srt): de schermafbeeldingen uit de handleiding, verteld door een Nederlandse computerstem, als lossere vertelling van dezelfde stappen en valkuilen. De tekst staat in video-script.md; _gereedschap/maak_video.py bouwt de video opnieuw (ffmpeg, Pillow, edge-tts). Wie de stem of het tempo wil veranderen, past de kopregels van het script aan. De stem is nl-NL-Fenna van Microsoft, standaard via de Edge-leesfunctie; met een Azure Speech-sleutel in de omgeving (AZURE_SPEECH_KEY) gebruikt het script dezelfde stem via Azure, de route voor publicatie buiten deze repository.

Video	Duur
01 De Schoolgids-assistent	10 min
02 De Ouderbrief-assistent	7 min
03 De Toetsweekplanner	8 min
04 De Lesmateriaal-check	8,5 min
05 De Studiecoach	7,5 min
06 De Notulen-assistent	7 min

De agents zelf bouwen

Er is geen exportbestand zoals bij Dify: een Copilot-agent bestaat uit een naam, een beschrijving, een instructie en drie startvragen. Elke map bevat instructies.txt met de volledige instructie om te plakken; de rest staat in de handleiding. Vijf minuten per agent. Handleiding 4 tot en met 6 gebruiken de fictieve documenten uit de Dify-reeks (lesbrief ecologie, transcript sectieoverleg); die staan in de mappen.

Zelf bouwen of aanpassen

Elke map heeft dezelfde structuur:

handleiding-*.md      bron (dit bewerk je)
handleiding-*.pdf     gebouwde uitvoer (staat in git)
beelden/              schermafbeeldingen
instructies.txt       de instructie van de agent
video-script.md       de tekst van de uitlegvideo
video-*.mp4, .srt     de uitlegvideo met ondertitels
build.py              bouwt html, pdf en docx: python3 build.py

Alles in een keer: python3 _gereedschap/bouw_alles.py. Vereist python3-markdown, google-chrome en libreoffice. Een video opnieuw bouwen: python3 ../_gereedschap/maak_video.py video-script.md in de map van de handleiding (ffmpeg, Pillow, edge-tts). Opmaak, logo's en colofon staan in _gereedschap/build_handleiding.py.

De Dify-reeks staat op https://git.lexconsultancy.nl/guido/dify-handleidingen (Nederlands) en https://git.lexconsultancy.nl/guido/dify-guides (Engels). Dezelfde zes agents als Custom GPT's in ChatGPT: https://git.lexconsultancy.nl/guido/chatgpt-handleidingen. En als Gems in Google Gemini: https://git.lexconsultancy.nl/guido/gemini-handleidingen.