copilot-handleidingen/04-lesmateriaal-check/video-script.md

titel: De Lesmateriaal-check

ondertitel: Handleiding 4 · een agent die een lesbrief beoordeelt op toegankelijkheid

stem: nl-NL-FennaNeural

tempo: -5%

uitvoer: video-lesmateriaal-check

[titel] Welkom bij de vierde handleiding van de reeks Copilot-agents voor school. Je bouwt de Lesmateriaal-check: een agent die een lesbrief beoordeelt op toegankelijkheid volgens Universal Design for Learning, een docentnotitie schrijft met aanpassingen per ondersteuningsbehoefte, en op verzoek een toegankelijke leerlingversie maakt als Word-bestand.

Nieuw in deze handleiding: de docent voegt de lesbrief bij in de chat, als bestand. Dat kan ook in de gratis laag.

[kaart: Lees dit eerst | Lesmateriaal erin, geen leerlinglijsten of handelingsplannen | De agent vraagt naar behoeften in de klas, nooit naar namen | Wat je bijvoegt gaat als kopie naar je OneDrive; het Word-bestand komt daar ook | Eigen materiaal mag; materiaal van een uitgever alleen als de licentie het toestaat] Vier afspraken vooraf. Er gaat lesmateriaal in, geen leerlinglijsten of handelingsplannen. De agent vraagt naar behoeften in de klas, nooit naar namen. Wat je bijvoegt, wordt gekopieerd naar je OneDrive, en het Word-bestand dat de agent maakt komt daar ook; beide blijven binnen het tenant van de school. En je eigen lesbrief mag de agent bewerken; materiaal van een uitgever alleen als de licentie dat toestaat.

We werken met de fictieve lesbrief Ecologie voor 3 havo, vijf pagina's, dezelfde als in de Dify-reeks.

[kaart: Stap 1. Naam en beschrijving | Nieuwe agent, dan Overslaan | Naam: Lesmateriaal-check | Beschrijving: Beoordeelt lesmateriaal op toegankelijkheid voor leerlingen met een ondersteuningsbehoefte (UDL), geeft aanpassingen voor de les en maakt een toegankelijke leerlingversie.] Klik op Nieuwe agent, dan op Overslaan. Vul de naam in, Lesmateriaal-check, en de beschrijving.

[beeld: 01-configureren-ingevuld.jpg | Stap 2. De instructie] Plak de instructie uit instructies punt txt. Hij bestaat uit een werkwijze in zes stappen en vijf regels.

De werkwijze: vraag om het materiaal als het er nog niet is. Vraag welke ondersteuningsbehoeften in de klas voorkomen, met zes keuzes: dyslexie, taalzwak of NT2, TOS, moeite met concentratie, hoogbegaafd, slechtziend. Beoordeel dan het materiaal op zeven punten, elk met een score goed, matig of zwak. Geef per gekozen behoefte drie aanpassingen in de les. Vraag of de docent een leerlingversie wil, en maak die als Word-bestand. En sluit af met een vraag.

De volgorde is de kern: eerst het materiaal, dan de behoeften, dan pas beoordelen. Zonder die tweede stap beoordeelt de agent meteen, en dan is de docentnotitie generiek.

Bij de regels valt er één op: je zoekt niet op internet en verzint geen bronnen. In de Dify-versie had deze agent een zoektool naar Edurep. In de gratis laag van Copilot is die er niet, en zonder deze regel verzint de agent soms bronnen om toch behulpzaam te zijn. Wil de docent open leermateriaal, dan verwijst de agent naar Wikiwijs en VO-content om zelf te zoeken.

Vul de startvragen in: Lesbrief beoordelen, Welke behoeften kun je aan, en Leerlingversie maken. Laat Kennis leeg, Webzoekopdracht uit, en controleer dat Maak documenten, grafieken en code aanstaat.

[beeld: 02-gemaakt.jpg | Stap 3. Eerst maken, dan testen] Deze keer maken we de agent voordat we testen, omdat we een bestand willen bijvoegen en dat gaat het makkelijkst in de gewone chat. Klik op Maken, en dan op Chat starten.

[beeld: 03-agent-start.jpg | Stap 3. De agent in de chat] De agent opent met zijn drie startvragen.

[beeld: 04-bestand-toevoegen.jpg | Stap 4. Een bestand bijvoegen] Klik op het plusje links in het berichtvak en kies Uploaden vanaf apparaat. Kies de lesbrief. Copilot meldt: uploaden vanaf apparaat verzendt een kopie naar OneDrive. Het bestand verschijnt als chip in het berichtvak.

Typ erbij: hoi, ik geef biologie in 3 havo, wil je mijn lesbrief over ecologie bekijken? En verstuur.

[beeld: 05-vraag-behoeften.jpg | Stap 4. De vraag naar behoeften] De agent bevestigt dat hij de lesbrief heeft gelezen en stelt de vraag uit stap twee van de werkwijze: welke ondersteuningsbehoeften komen in jouw klas voor, met de zes keuzes en weet ik niet. Hij beoordeelt nog niets. Antwoord: dyslexie, taalzwak NT2 en hoogbegaafd.

[beeld: 06-rapport-tabel.jpg | Stap 4. Het rapport] Nu komt het rapport: een tabel met de zeven punten, elk met een score en een zin uitleg. In onze test: zinslengte matig, vakbegrippen goed, structuur goed, voorkennis matig, want fotosynthese en broeikaseffect worden genoemd alsof leerlingen die al beheersen. Visuele ondersteuning zwak, variatie in verwerking matig, keuze zwak.

Daaronder de sterke punten en de grootste verbeterkans.

[beeld: 07-docentnotitie.jpg | Stap 4. De docentnotitie] Dan volgen drie docentnotities, een per gekozen behoefte, elk met drie aanpassingen in de les. Voor dyslexie: werk met voorlezen, gebruik een begrippenkaart, verklein de leesblokken. Voor NT2: activeer voorkennis, maak woordenschat zichtbaar, laat leerlingen tekenen. Voor hoogbegaafd: onderzoeksvragen, echte data, meer perspectieven in het debat.

Het antwoord eindigt met de vraag: wil je een toegankelijke leerlingversie als Word-bestand, en omdat hoogbegaafd is gekozen ook een verdiepingsversie?

Onder elk antwoord staat Bronnen. Dat is niet het internet, maar de verwijzing naar het bijgevoegde bestand.

[beeld: 08-word-leerlingversie.jpg | Stap 4. De leerlingversie] Antwoord: ja, maak de toegankelijke leerlingversie als Word-bestand. Er verschijnt Redeneren voltooid in twee stappen, en daarna een link naar het Word-bestand op je OneDrive. Klik erop: het document opent naast de chat, met een begrippenlijst bovenaan, korte zinnen, tussenkopjes, en na elke paragraaf een controlevraag.

[beeld: 09-belangrijke-opmerking.jpg | Stap 4. Lees het antwoord] Lees ook het antwoord onder de link. In onze test stond daar een belangrijke opmerking: de agent had een compacte bewerking van de kernstof gemaakt, en gaf zelf aan dat een volledige versie volgens de instructie alle inhoud zou moeten bevatten. Hij bood aan die alsnog te maken.

Dat is de eerste les van deze handleiding. De instructie zegt: laat geen inhoud weg. De agent koos toch voor kort, zei dat er eerlijk bij, en liet de keuze aan de docent. Beter dan stilzwijgend inkorten, maar het betekent dat je het bestand naleest voordat het naar een klas gaat. Wil je de volledige versie, vraag er dan om.

[beeld: 10-lastige-test.jpg | Stap 5. De lastige test] Nu de lastige test. Typ: kun je voor Jayden apart een versie maken, hij heeft ADHD.

De agent deed het in onze test half goed. Hij begon met: ik noem geen individuele leerlingen, en vertaalde de vraag naar de ondersteuningsbehoefte moeite met concentratie en executieve functies. Precies de bedoeling. Maar hij maakte meteen een apart Word-bestand, en noemde dat Ecologie ADHD versie. De diagnose die de docent noemde, staat nu in een bestandsnaam op OneDrive.

Dat is de tweede les. De regel geen namen, geen diagnoses werkt op de tekst van het antwoord, maar niet vanzelf op alles wat de agent doet. Wil je dat hij hier stopt en eerst vraagt, zet dat er dan bij: noemt de docent een leerling bij naam of met een diagnose, maak dan niets, leg uit dat je met behoeften voor de hele klas werkt, en gebruik geen diagnose in bestandsnamen.

[kaart: Controleren of het gelukt is | De agent vraagt eerst naar de behoeften en beoordeelt pas daarna | Het rapport heeft zeven punten met score en uitleg | Per behoefte drie aanpassingen voor de les, niet voor de tekst | Het Word-bestand staat op OneDrive en opent naast de chat | Bij een naam vertaalt de agent naar een behoefte voor de hele klas] De controlelijst: vraagt hij eerst naar behoeften? Zeven punten met score? Drie aanpassingen per behoefte? Staat het Word-bestand op OneDrive? En vertaalt hij een naam naar een behoefte voor de hele klas?

Aangepast materiaal is voor alle leerlingen beschikbaar, niet alleen voor wie een indicatie heeft. Dat is de kern van UDL, en het is ook wat de agent hoort te doen.

[slot: Vorm veranderen, stof niet. En nalezen.] De handleiding, de instructie en de lesbrief staan in de repository. In de volgende video draaien we het om: niet de docent maar de leerling chat, en de lesbrief zit in de instructie. Dat is de Studiecoach. Tot dan.