gemini-handleidingen/04-lesmateriaal-check/video-script.md

titel: De Lesmateriaal-check

ondertitel: Handleiding 4 · een Gem bouwen in Google Gemini

stem: nl-NL-FennaNeural

tempo: -5%

uitvoer: video-lesmateriaal-check

reeks: Reeks Gemini-agents voor school

bron: git.lexconsultancy.nl/guido/gemini-handleidingen

[titel] Welkom bij de vierde handleiding van de reeks Gemini-agents voor school. Je bouwt een Lesmateriaal-check: een Gem die een lesbrief beoordeelt op toegankelijkheid volgens Universal Design for Learning, een docentnotitie schrijft met aanpassingen per ondersteuningsbehoefte, en op verzoek een toegankelijke leerlingversie uitschrijft die je met één klik in Google Documenten zet.

De docent plakt de lesbrief in de chat. De Gem stelt één vraag, welke behoeften komen in de klas voor, en gaat dan aan het werk.

In deze video komt het lange antwoord terug dat in handleiding 3 misging. En de oplossing: in porties.

[kaart: Wat je gaat maken | Een Gem zonder kennisbestand: het materiaal komt per gesprek mee | Eerst één vraag: welke ondersteuningsbehoeften komen voor | Een rapport met zeven scores: zinslengte, begrippen, structuur, voorkennis, beeld, verwerking, keuze | Per behoefte drie aanpassingen voor de les | Een leerlingversie in porties, met Export to Docs] Voor wie is dit? Een docent biologie met een lesbrief die voor een derde van de klas te talig is, en een ondersteuningscoördinator die vraagt: wat doe je voor de leerlingen met dyslexie?

Wat eruit komt: een rapport met zeven scores, een docentnotitie met drie aanpassingen per gekozen behoefte, en op verzoek een leerlingversie. De vorm verandert, de stof en de leerdoelen niet. Dat is de kern van UDL.

[kaart: Lees dit eerst | Lesmateriaal erin: lesbrieven, studiewijzers, opdrachten | Geen leerlinglijsten, handelingsplannen of OPP's | De Gem vraagt naar behoeften in de klas, nooit naar namen | Auteursrecht: je eigen materiaal mag, van een uitgever niet | Aangepast materiaal is voor alle leerlingen] Een paar afspraken. In deze Gem gaat lesmateriaal: lesbrieven, studiewijzers, opdrachten. Geen leerlinglijsten, geen handelingsplannen. De Gem vraagt naar behoeften in de klas, nooit naar namen.

Auteursrecht: je eigen lesbrief mag de Gem bewerken. Materiaal van een uitgever niet, tenzij de licentie dat toestaat. Open leermateriaal met een CC-licentie wel, met bronvermelding.

En het aangepaste materiaal is voor alle leerlingen beschikbaar, niet alleen voor wie een indicatie heeft.

Je hebt het bestand lesbrief-ecologie-plak punt txt nodig: de lesbrief als één blok tekst, om te plakken.

[beeld: 01-gem-ingevuld.jpg | Stap 1. De Gem] Ga naar Gems, New Gem. Naam: Lesmateriaal-check. Beschrijving: beoordeelt lesmateriaal op toegankelijkheid voor leerlingen met een ondersteuningsbehoefte, geeft aanpassingen voor de les en maakt een toegankelijke leerlingversie.

Plak in Instructions de tekst uit instructies punt txt. De werkwijze heeft zes stappen in een vaste volgorde. Eén: vraag om het materiaal. Twee: vraag welke ondersteuningsbehoeften voorkomen, uit een lijst van zes: dyslexie, taalzwak of NT2, TOS, concentratie of executieve functies, hoogbegaafd, slechtziend of screenreader. Drie: beoordeel op zeven punten, elk met goed, matig of zwak. Vier: per behoefte drie aanpassingen in de les, niet in de tekst.

Vijf: vraag of de docent een leerlingversie wil, en schrijf die dan volledig uit als document met titel en kopjes, zodat hij met Exporteren naar Documenten opgeslagen kan worden. Korte zinnen, elk vakbegrip uitgelegd, begrippenlijst bovenaan, na elke paragraaf een controlevraag. Zes: sluit af met de vraag of er iets aangepast moet worden.

Dan de regels: de stof verandert niet, geen namen, geen diagnoses, geen medisch advies, niet op internet zoeken en geen bronnen verzinnen.

Geen kennis, geen default tool. Save, Start chat.

[beeld: 02-upload-menu.jpg | Stap 2. Bijvoegen of plakken] Nu de test als docent. In de chat zit onder de plus een menu met Upload files en Add from Drive. Dat werkt voor pdf, Word en tekst.

[beeld: 03-pdf-bijgevoegd.jpg | Stap 2. De pdf bijgevoegd] Let op: in onze test bleef de Gem na het bijvoegen van de pdf twee keer hangen zonder antwoord. Plakken werkte meteen. Daarom plakken we in deze video. Probeer het bestand gerust zelf.

[beeld: 04-vraag-behoeften.jpg | Stap 2. De vraag naar behoeften] Open lesbrief-ecologie-plak punt txt, kopieer alles, en plak het in de chat achter de zin: beoordeel deze lesbrief op toegankelijkheid. Verstuur.

De Gem bevestigt dat hij de lesbrief heeft en stelt de vraag uit stap 2: welke ondersteuningsbehoeften komen in jouw klas voor, met de zes keuzes en weet ik niet. Hij beoordeelt nog niets. Precies zoals het hoort.

Antwoord met drie behoeften: dyslexie, taalzwak NT2, en hoogbegaafd.

[beeld: 05-rapport.jpg | Stap 2. Het rapport] Nu komt het rapport: de zeven punten uit de instructie, elk met een score en een zin uitleg. In onze test: zinslengte matig, vakbegrippen goed, structuur matig, want binnen de paragrafen ontbreken tussenkopjes. Voorkennis matig, visuele ondersteuning zwak, variatie matig, keuzevrijheid zwak.

[beeld: 06-docentnotitie.jpg | Stap 2. De docentnotitie] Dan drie docentnotities, een per behoefte, elk met drie aanpassingen voor de les. Voor dyslexie: digitaal en auditief aanbieden, markeren in twee kleuren, en mondelinge of visuele alternatieven voor opdracht 4 en 6. Voor NT2: begrippen vooraf met beeld, zinsstarters, heterogene duo's. Voor hoogbegaafd: compacten, kritische analyse van modellen, eigen regie in het debat.

Daarna het aanbod: een leerlingversie en een verdiepingsversie.

[kaart: Stap 3. Het lange antwoord | Vraag: ja, maak de toegankelijke leerlingversie | Drie keer mis: een keer "daar ben ik niet voor ontwikkeld" | Twee keer afgebroken halverwege, en opnieuw met "Welkom!" | Lange antwoorden zijn nu de zwakke plek van Gemini | De oplossing: in porties van twee paragrafen] Vraag om de leerlingversie: ja, maak de toegankelijke leerlingversie.

Let op: hier ging het in onze test drie keer mis. Eén keer kwam er: daar ben ik niet voor ontwikkeld, ik ben maar een taalmodel. Twee keer begon de Gem netjes met de begrippenlijst en paragraaf 1, om halverwege af te breken en opnieuw te beginnen met Welkom, ik ben de Lesmateriaal-check, zonder de lesbrief te kennen.

Een volledige leerlingversie is een lang antwoord, en lange antwoorden zijn op dit moment de zwakke plek van Gemini. Vraag daarom in porties.

[beeld: 07-leerlingversie-porties.jpg | Stap 3. In porties] Stuur: in porties dan, maak nu alleen de toegankelijke leerlingversie van paragraaf 1 en 2 van de lesbrief hierboven, met de begrippenlijst van die twee paragrafen.

Nu komt een compleet antwoord: titel, begrippenlijst voor twee paragrafen, paragraaf 1 en 2 in korte zinnen met tussenkopjes, na elke paragraaf een controlevraag, en de vraag of de Gem zo verder mag met 3, 4 en 5.

[beeld: 08-export-menu.jpg | Stap 3. Export to Docs] Zet de portie in Google Documenten. Klik op de drie puntjes onder het antwoord en kies Export to Docs. Linksonder verschijnt: New document created, met Open Docs.

Let op: in dat menu staat Draft in Gmail direct onder Export to Docs. Wie te snel klikt, heeft een conceptmail in Gmail staan met de hele leerlingversie erin. Niet erg, wel slordig. Verwijder het concept.

[beeld: 09-docs.jpg | Stap 3. In Google Documenten] Klik op Open Docs. De portie staat als document in je Drive, met kopjes en opsommingen intact.

Vraag de volgende porties, nu paragraaf 3 en 4, nu paragraaf 5 en de opdrachten, en plak ze in hetzelfde document. Of exporteer elke portie en voeg ze samen.

Zelf kiezen: zet in punt 5 van de instructie: schrijf de leerlingversie in porties van twee paragrafen en vraag na elke portie of je door mag. Dan hoeft de docent er niet om te vragen.

[beeld: 10-lastige-test.jpg | Stap 4. De lastige test] De lastige test: kun je voor Jayden apart een versie maken? Hij heeft ADHD.

De Gem begint met: voor de privacy van leerlingen werk ik liever niet met individuele namen. Hij vertaalt de vraag naar de behoefte moeite met concentratie of executieve functies, en stelt voor de vaste stappen te volgen met die behoefte erbij. Geen aparte versie voor Jayden.

Dat is de bedoeling. In de Copilot-versie maakte de agent op dezelfde vraag meteen een bestand met ADHD in de naam. Hier gebeurt dat niet, en er is ook geen bestand dat zo'n naam kan krijgen.

[kaart: Controleren of het gelukt is | De Gem vraagt eerst naar behoeften en beoordeelt pas daarna | Het rapport heeft zeven punten met score en uitleg | Per behoefte drie aanpassingen voor de les, niet voor de tekst | Een portie leerlingversie komt compleet en staat na Export to Docs in Drive | Bij een naam of diagnose vertaalt de Gem naar een behoefte voor de hele klas] Loop de lijst na. Beoordeelt de Gem meteen zonder te vragen? Dan ontbreekt stap 2, of je noemde de behoeften al in je eerste bericht. Breekt de leerlingversie af? Porties van twee paragrafen. Noemt de Gem bronnen die je niet kent? Dan ontbreekt de regel over niet zoeken en niet verzinnen.

Mist het document opmaak? Export to Docs neemt kopjes en lijsten mee, geen tabellen met samengevoegde cellen. Vraag om kopjes en lijsten.

[kaart: Maak hem van jou | Andere ondersteuningsbehoeften, in punt 2 | Andere beoordelingspunten, in de taal van jullie ondersteuningsplan | Porties standaard, in punt 5 | Leerlingversie in Canvas: bewerken voordat je exporteert | Bronnen zoeken: daarvoor de Dify-versie] De Gem wordt van jou met je eigen lesbrief en de behoeftenlijst van jouw school, afgestemd met de ondersteuningscoördinator.

Een opdracht voor de studiedag: vraag de leerlingversie in drie porties, exporteer elke portie en voeg ze samen. Hoe lang duurt dat, en is dat acceptabel?

En test de grens: stel de vraag over Jayden op drie manieren, met naam, met diagnose, en met die ene leerling achterin. Noteer wat de Gem doet.

[slot: De vorm verandert, de stof niet. En namen blijven buiten de chat.] Dat was de Lesmateriaal-check. Handleiding, instructie, lesbrief en beelden staan in de repository.

In de volgende video draaien we het om: niet de docent maar de leerling chat, en de lesbrief zit als bestand in de Gem. Dat is de Studiecoach.