copilot-handleidingen/README.md

# Copilot-handleidingen

Stap-voor-stap handleidingen voor het bouwen van AI-agents in Microsoft 365 Copilot (de Agent
Builder) voor het onderwijs. De tegenhanger van de Dify-handleidingen: dezelfde fictieve school,
dezelfde voorbeelden, maar gebouwd in de omgeving die de meeste scholen al hebben. Gemaakt door
LeX Consultancy B.V. Alle voorbeelden spelen op Het Voorbeeldcollege (fictief); schermen vastgelegd
in Microsoft 365 Copilot Chat op 21 september 2026, in een werkaccount zonder de betaalde
Microsoft 365 Copilot-licentie.

Licentie: CC BY-SA 4.0 (documenten en beelden) en MIT (scripts), zie LICENSE.md.
Eigenaar en contact: Guido van Dijk, guido@l-e-x.nl, guido@ai-netwerk-limburg.nl.

## Inhoud

| Map | Titel | Voor wie | Omvang |
| --- | --- | --- | --- |
| 01-schoolgids-assistent | Bouwen in Microsoft 365 Copilot: de Schoolgids-assistent (agent die uit een document voorleest, met de kennis in de instructie) | Beginners | 20 pp. |
| 02-ouderbrief-assistent | Bouwen in Microsoft 365 Copilot: de Ouderbrief-assistent (agent die de schrijfwijzer toepast op een brief, en berichten maakt voor ouderapp en website) | Mentoren, teams communicatie | 13 pp. |
| 03-toetsweekplanner | Bouwen in Microsoft 365 Copilot: de Toetsweekplanner (agent die vragen stelt, plant en een Excel-bestand maakt) | Mentoren, Experimenteerruimte | 15 pp. |
| 04-lesmateriaal-check | Bouwen in Microsoft 365 Copilot: de Lesmateriaal-check (agent die een bijgevoegde lesbrief beoordeelt volgens UDL en een leerlingversie als Word maakt) | Docenten, ondersteuningscoördinatoren | 15 pp. |
| 05-studiecoach | Bouwen in Microsoft 365 Copilot: de Studiecoach (agent voor leerlingen met de lesstof in de instructie: uitleg, oefenvragen, hints, geen antwoorden) | Docenten, mentoren | 13 pp. |
| 06-notulen-assistent | Bouwen in Microsoft 365 Copilot: de Notulen-assistent (agent die van een geplakt transcript een verslag met besluiten en actiepunten maakt, ook als Word) | Sectievoorzitters, notulisten | 15 pp. |
| 00-grenzen | Bijlage: Wat je niet kunt bouwen in Copilot Chat, en waar dan wel (mens in de lus, audio, eigen zoektool, ouders zonder account, gesprekken teruglezen; Copilot Studio in drie zinnen) | Teamleiders, ICT, bestuur | 4 pp. |
| 00-workshop | Draaiboek workshop AI Agents bouwen in Microsoft 365 Copilot (2 uur, op school, met varianten) plus de ontwerpkaart | Begeleiders | 8 pp. |
| 00-presentatie | De 20 dia's bij de workshop, met sprekersnotities; bron in Python, PDF klaar om te tonen | Begeleiders | 20 dia's |

Elke handleiding heeft een ingevulde ontwerpkaart, groene kaders "Zelf kiezen", een hoofdstuk
"Maak hem van jou" met aanpassingen, opdrachten en een checklist, en een vergelijking met de
Dify-versie van dezelfde app.

Dify-handleiding 7 (*Schoolnieuws met controle*, een mens die goedkeurt vóór publicatie) heeft
bewust geen Copilot-tegenhanger: dat patroon past niet in de gratis laag. De bijlage in `00-grenzen`
legt uit waarom, en waar het wel kan. De lege ontwerpkaart, de ontwerppatronen en de bijlage
*AI-tools in het onderwijs* zijn platformonafhankelijk en staan in de Dify-reeks; de ontwerpkaart
is voor het gemak meegenomen in `00-workshop`.

## Waarvoor is welke agent

| Agent | Wat hij doet | Voor wie | Patroon |
| --- | --- | --- | --- |
| Schoolgids-assistent (01) | Beantwoordt vragen over de schoolregels uit de schoolgids, met hoofdstukverwijzing; verwijst door als het antwoord er niet in staat | Collega's, leerlingen met schoolaccount | Kennis in de instructie |
| Ouderbrief-assistent (02) | Herschrijft een conceptbrief volgens de schrijfwijzer (B1, u, opbouw, lengte) en maakt er berichten voor ouderapp, website of sociale media van | Mentoren, teamleiders, team communicatie | Regels toepassen op een tekst |
| Toetsweekplanner (03) | Vraagt leermomenten en moeilijkheid, verdeelt de toetsstof over de dagen volgens vijf planregels en levert een Excel-bestand op OneDrive | Mentoren, leerlingen met schoolaccount | Vragen, rekenen, bestand maken |
| Lesmateriaal-check (04) | Beoordeelt een bijgevoegde lesbrief op zeven UDL-punten, geeft per ondersteuningsbehoefte drie aanpassingen voor de les en maakt een toegankelijke leerlingversie als Word | Docenten, ondersteuningscoördinatoren | Bestand in de chat, rapport, bestand eruit |
| Studiecoach (05) | Legt de lesstof uit die in de instructie staat, geeft oefenvragen en kijkt na; geeft geen antwoorden op de opdrachten en verwijst persoonlijke berichten naar de mentor | Leerlingen met schoolaccount | Lesstof in de instructie, gedragsregels als routes |
| Notulen-assistent (06) | Maakt van een geplakt of bijgevoegd transcript een verslag met vijf vaste kopjes (overleg, samenvatting, besluiten, actiepunten, doorgeschoven), op verzoek als Word | Notulisten, sectievoorzitters | Tekst in, vast format uit |

## Wat je nodig hebt

- Een werkaccount van school met Microsoft 365 en toegang tot Copilot Chat (m365.cloud.microsoft).
- In het linkermenu van Copilot het kopje **Agents** met **Nieuwe agent**. Ontbreekt dat, dan heeft
  de beheerder het maken van agents uitgezet.
- Geen betaalde Microsoft 365 Copilot-licentie. Alles in deze reeks werkt in de gratis laag
  (Copilot Chat); waar de betaalde licentie iets toevoegt (bestanden en SharePoint als kennis),
  staat dat in een groen kader. Zie de tabel hieronder.

## Gratis laag: wat kan wel en wat niet

Dit is het belangrijkste om te weten voordat je begint. De zes agents in deze reeks zijn bewust
zo ontworpen dat ze werken met wat elke school al heeft: Copilot Chat bij een gewone
Microsoft 365-licentie. Linksonder in Copilot zie je welke laag je hebt.

| Wat je wilt | Copilot Chat (gratis laag) | Microsoft 365 Copilot (betaalde licentie) | Copilot Studio (apart product) |
| --- | --- | --- | --- |
| Een agent met instructie en startvragen | Ja | Ja | Ja |
| Kennis meegeven | In de instructie (maximaal 8.000 tekens) of een openbare website via Bing | Bestanden, SharePoint, OneDrive, Teams-kanalen | Alles, plus databases en externe bronnen |
| Meerdere lange documenten | Past niet | Ja | Ja |
| Bestanden maken (Word, Excel, PowerPoint) | Ja | Ja | Ja |
| Delen met collega's in het tenant | Ja | Ja | Ja |
| Agent in Teams of Outlook | Nee | Ja | Ja |
| Acties in andere systemen (formulier, ticket, leerlingvolgsysteem) | Nee | Beperkt | Ja |
| Meerstaps-controle, mens in de lus | Nee | Nee | Deels |
| Ouders zonder schoolaccount | Nee | Nee | Ja, via een website |
| Gesprekken teruglezen | Alleen tellingen | Tellingen | Transcripten |
| Kosten | In de licentie die je al hebt | Per gebruiker per maand | Per bericht |

Wat de gratis laag dus goed kan: alles wat in een instructie past, met tekst of een bestand erin
en tekst of een Office-bestand eruit. Dat is meer dan het lijkt: handleiding 4 tot en met 6 laten
zien dat ook een lesmateriaal-check met bijgevoegde lesbrief, een studiecoach met de lesstof in de
instructie en een notulen-assistent voor geplakte transcripten in de gratis laag passen. Wat niet
kan zonder Copilot Studio of Dify: audio omzetten, eigen zoektools naar externe API's,
meerstaps-flows met een poortwachter, en een docent die via e-mail meebeslist. Daarvoor staan
handleidingen 5 tot en met 8 in de Dify-reeks; elke Copilot-handleiding heeft achterin een
tabel die de twee versies naast elkaar zet.

Twee praktische grenzen die je in de handleidingen tegenkomt: een bijgevoegd bestand wordt naar
de OneDrive van de gebruiker gekopieerd (en het gemaakte Word- of Excel-bestand komt daar ook),
en de agent geeft persoonlijke berichten van leerlingen niet door aan een mens.

## Video's

Bij elke handleiding hoort een uitlegvideo van 7 tot 10 minuten (`video-*.mp4` in de map, met
ondertitels ingesloten en apart als `.srt`): de schermafbeeldingen uit de handleiding, verteld
door een Nederlandse computerstem, als lossere vertelling van dezelfde stappen en valkuilen.
De tekst staat in `video-script.md`; `_gereedschap/maak_video.py` bouwt de video opnieuw
(ffmpeg, Pillow, edge-tts). Wie de stem of het tempo wil veranderen, past de kopregels van het
script aan.

| Video | Duur |
| --- | --- |
| 01 De Schoolgids-assistent | 10 min |
| 02 De Ouderbrief-assistent | 7 min |
| 03 De Toetsweekplanner | 8 min |
| 04 De Lesmateriaal-check | 8,5 min |
| 05 De Studiecoach | 7,5 min |
| 06 De Notulen-assistent | 7 min |

## De agents zelf bouwen

Er is geen exportbestand zoals bij Dify: een Copilot-agent bestaat uit een naam, een beschrijving,
een instructie en drie startvragen. Elke map bevat `instructies.txt` met de volledige instructie
om te plakken; de rest staat in de handleiding. Vijf minuten per agent. Handleiding 4 tot en met 6
gebruiken de fictieve documenten uit de Dify-reeks (lesbrief ecologie, transcript sectieoverleg);
die staan in de mappen.

## Zelf bouwen of aanpassen

Elke map heeft dezelfde structuur:

    handleiding-*.md      bron (dit bewerk je)
    handleiding-*.pdf     gebouwde uitvoer (staat in git)
    beelden/              schermafbeeldingen
    instructies.txt       de instructie van de agent
    video-script.md       de tekst van de uitlegvideo
    video-*.mp4, .srt     de uitlegvideo met ondertitels
    build.py              bouwt html, pdf en docx: python3 build.py

Alles in een keer: `python3 _gereedschap/bouw_alles.py`. Vereist python3-markdown, google-chrome
en libreoffice. Een video opnieuw bouwen: `python3 ../_gereedschap/maak_video.py video-script.md`
in de map van de handleiding (ffmpeg, Pillow, edge-tts). Opmaak, logo's en colofon staan in `_gereedschap/build_handleiding.py`.

De Dify-reeks staat op https://git.lexconsultancy.nl/guido/dify-handleidingen (Nederlands) en
https://git.lexconsultancy.nl/guido/dify-guides (Engels). Dezelfde zes agents als Custom GPT's in ChatGPT:
https://git.lexconsultancy.nl/guido/chatgpt-handleidingen. En als Gems in Google Gemini:
https://git.lexconsultancy.nl/guido/gemini-handleidingen.