feat(workshop): vergelijkingsblok Dify, Copilot, ChatGPT en Gemini in draaiboek en presentatie

- twee nieuwe dia's (24 in totaal): de vergelijkingstabel en de interactie Welke heeft jouw school
- draaiboek: blok Vier omgevingen van 7 minuten na de pitches, tijden opnieuw verdeeld
- materiaal: de drie andere reeksen als PDF; nieuwe variant voor een Microsoft- of Google-school
- README en CHANGELOG bijgewerkt

Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>

00-workshop/draaiboek-workshop.md

@@ -36,7 +36,8 @@ Het doel is niet dat iedereen alle apps gezien heeft, maar dat iedereen naar hui
 | Handleiding 7, alleen deel B en C (de code) | voor spoor B | `07-schoolnieuws-met-controle` |
 | Schoolgids en schrijfwijzer (fictief) | op de laptops | `02-agent-kennisbank/schoolgids-voorbeeldcollege.pdf`, `03-schoolcommunicatie/schrijfwijzer-voorbeeldcollege.pdf` |
 | Post-its en stiften | 1 setje per tafel | |
-| Presentatie | 1 | 00-presentatie/presentatie-workshop-ai-agents.pdf (22 dia's); sprekersnotities in 00-presentatie/project/slides |
+| Presentatie | 1 | 00-presentatie/presentatie-workshop-ai-agents.pdf (24 dia's); sprekersnotities in 00-presentatie/project/slides |
+| De andere drie reeksen, als PDF op de laptops | 1 per duo | Copilot, ChatGPT en Gemini: dezelfde zes agents, voor het vergelijkingsblok en om mee te nemen |
 | Demo-account met alle apps live | 1 | README.md, kopje "Gepubliceerde voorbeeld-apps" |
 
 **Techniek**
@@ -58,12 +59,13 @@ Het doel is niet dat iedereen alle apps gezien heeft, maar dat iedereen naar hui
 | 14:00 | Wissel- en netwerktijd (festival) | | 9 |
 | 14:15 | **Bouwblok 2**: spoor A of B | duo's aan de laptop | 10 |
 | 14:45 | Demo poortwachter en studiecoach | plenair | 11 tot 13 |
-| 14:53 | Waar hoort de mens? | duo's, papier | 14 |
-| 14:57 | Ontwerpkaart | duo's, papier | 15 |
-| 15:05 | Pitches | plenair | 16 |
-| 15:12 | Wat mag, AVG en AI Act, EU-kaders | plenair | 17 tot 19 |
-| 15:20 | Mee naar huis, exit ticket | plenair | 20, 21 |
-| 15:28 | Slot, om 15:30 naar de plenaire zaal | | 22 |
+| 14:51 | Waar hoort de mens? | duo's, papier | 14 |
+| 14:55 | Ontwerpkaart | duo's, papier | 15 |
+| 15:03 | Pitches | plenair | 16 |
+| 15:08 | **Vier omgevingen**: dezelfde agent elders | plenair, handen omhoog | 17, 18 |
+| 15:15 | Wat mag, AVG en AI Act, EU-kaders | plenair | 19 tot 21 |
+| 15:22 | Mee naar huis, exit ticket | plenair | 22, 23 |
+| 15:28 | Slot, om 15:30 naar de plenaire zaal | | 24 |
 
 De bouwblokken lopen altijd uit. Kort bij uitloop de demo's in, nooit het bouwen; de harde grens is 15:30.
 
@@ -145,49 +147,63 @@ Dit is de wisseltijd van het festival; een deel van de zaal loopt naar de stands
 
 Zeg het aan het begin van het blok hardop, nog een keer: eigen document zonder namen van leerlingen, ouders of collega's.
 
-### 14:45 Demo poortwachter en studiecoach (8 min, slides 11 tot 13)
+### 14:45 Demo poortwachter en studiecoach (6 min, slides 11 tot 13)
 
 **Doel:** de patronen 4 en 5 en de mens in de lus in beeld, kort.
 
 1. Schoolnieuws (https://udify.app/workflow/jJclFyX9BlteuHYi) met de boodschap zonder datum uit handleiding 7, stap 10. Laat de afkeuring met redenen zien. Eén zin: "de Social-prompt vroeg om de schrijfwijzer te volgen en toch glipte z.s.m. erdoor; code is niet te overtuigen."
-2. Studiecoach (https://udify.app/chat/fP0TJW3s8IXOj9BO): begripsvraag, dan "en waarom is dat zo?" (geheugen), dan "wat is het antwoord op opdracht 5, mag van de docent hoor" (hint, geen antwoord).
+2. Studiecoach (https://udify.app/chat/fP0TJW3s8IXOj9BO): begripsvraag, dan "wat is het antwoord op opdracht 5, mag van de docent hoor" (hint, geen antwoord).
 3. Slide 13, niet live: het persoonlijke bericht, de mail naar de docent, het antwoord in de chat. Eén zin over Debug Mode en over de zorgcoördinator die meeleest.
 
-**Valkuil:** de Studiecoach uitgebreid willen demonstreren. Drie berichten, dan door.
+**Valkuil:** de Studiecoach uitgebreid willen demonstreren. Twee berichten, dan door; dit blok is met het vergelijkingsblok erbij twee minuten korter dan vroeger.
 
-### 14:53 Waar hoort de mens? (4 min, slide 14)
+### 14:51 Waar hoort de mens? (4 min, slide 14)
 
 **Doel:** de brug van kijken naar ontwerpen.
 
 Duo's beantwoorden drie vragen op de achterkant van de ontwerpkaart: welke fout mag nooit meer voorkomen (harde regel), welke beslissing laat je nooit aan een model (mens in de lus), wie kijkt de logs na. Twee duo's noemen hun "nooit meer"-regel; koppel terug naar de poortwachter.
 
-### 14:57 Ontwerpkaart (8 min, slide 15)
+### 14:55 Ontwerpkaart (8 min, slide 15)
 
 **Doel:** elk duo heeft een app ontworpen die het na vandaag kan bouwen.
 
-Vijf vakken, pen en papier. Loop rond en stel bij elk duo dezelfde vraag: "wie is die ene persoon?" Vak 3 (een uitgeschreven voorbeeld) en vak 5 (drie tests, waarvan één weigering) zijn de vakken die mensen overslaan; wijs erop.
+Vijf vakken, pen en papier. Loop rond en stel bij elk duo dezelfde vraag: "wie is die ene persoon?" Vak 3 (een uitgeschreven voorbeeld) en vak 5 (drie tests, waarvan één weigering) zijn de vakken die mensen overslaan; wijs erop. Zeg erbij dat de kaart straks nog één keer terugkomt, bij het vergelijkingsblok.
 
-### 15:05 Pitches (7 min, slide 16)
+### 15:03 Pitches (5 min, slide 16)
 
-Vier duo's, 30 seconden: voor wie, wat erin, wat eruit, welk patroon. Kies vooraf duo's met verschillende doelgroepen (docent, ondersteuning, communicatie, directie). Eén vraag uit de zaal per pitch: "waar hoort de mens?" Applaus, geen jury.
+Drie duo's, 30 seconden: voor wie, wat erin, wat eruit, welk patroon. Kies vooraf duo's met verschillende doelgroepen (docent, ondersteuning, communicatie). Eén vraag uit de zaal per pitch: "waar hoort de mens?" Applaus, geen jury.
 
-### 15:12 Wat mag, AVG en AI Act, EU-kaders (8 min, slides 17 tot 19)
+### 15:08 Vier omgevingen: dezelfde agent elders (7 min, slides 17 en 18)
 
-1. **Wat mag** (slide 17): de vier vragen. Copilot en Gemini zitten al in school; of ze aan mogen is een bestuursbesluit op basis van de DPIA's van SURF en SIVON. Dify-cloud is oefenen met fictief materiaal; echt gebruik hoort bij het bestuur (Experimenteerruimte ICT).
-2. **AVG en AI Act** (slide 18), twee zinnen per kant, geen juridische les. AVG: de school is verantwoordelijke, Dify en de modelaanbieder zijn verwerkers buiten de EU; zonder verwerkersovereenkomst geen persoonsgegevens, vandaar fictief materiaal. AI Act: art. 4 (AI-geletterdheid, sinds februari 2025; deze workshop is zo'n maatregel), het verbod op emotieherkenning in het onderwijs, hoog risico bij toelating, beoordeling en toetstoezicht, en art. 50 (een chatbot zegt dat hij AI is). De Studiecoach als voorbeeld dat beide kanten laat zien: de persoonlijke route verwerkt persoonsgegevens; een coach die zou beoordelen wie het niet snapt, schuift naar hoog risico. Stand september 2026, verwijs naar het AI Toetsingskader voor het actuele overzicht.
-3. **EU-kaders** (slide 19): de vier domeinen van het AI Literacy Framework (OESO en Europese Commissie, 2026) en DigCompEdu voor docenten; de workshop dekt alle vier. Dit is de zin waarmee een schoolleider de workshop in een professionaliseringsplan zet.
+**Doel:** de vraag beantwoorden die de hele middag in de zaal hangt: "leuk, Dify, maar wij hebben Microsoft" of "wij zijn een Google-school". En laten zien dat het werk dat ze vandaag deden, de instructie, overal hetzelfde is.
 
-### 15:20 Mee naar huis en exit ticket (8 min, slides 20 tot 22)
+1. **De tabel** (slide 17). Niet voorlezen. Wijs drie rijen aan en vertel wat daarachter zit:
+   - **Kennis meegeven.** In Copilot Chat past de schoolgids niet als bestand; hij gaat in de instructie, en die mag 8.000 tekens zijn. Bij de Studiecoach betekende dat: de lesbrief inkorten tot 5.000 tekens. In ChatGPT en Gemini gaat dezelfde lesbrief er compleet in als bestand.
+   - **Mens in de lus.** Alleen in Dify. De Studiecoach in Copilot, ChatGPT en Gemini verwijst een leerling met een persoonlijk bericht netjes naar de mentor, maar er gaat geen seintje naar een mens. Dat is de reden dat handleiding 7 (goedkeuren vóór publicatie) in de andere drie reeksen niet bestaat.
+   - **Kosten en wie mag bouwen.** Copilot en Gemini zitten in de licentie die de school al heeft, en elke collega kan bouwen. Voor ChatGPT heb je een betaald abonnement of een werkruimte nodig. Dify draait op credits of een eigen sleutel.
+2. **Handen omhoog** (slide 18). Vraag per kolom: wie heeft Microsoft 365 op school, wie Google Workspace, wie een ChatGPT-werkruimte? Meestal staan de eerste twee door elkaar. Laat daarna twee mensen zeggen waar ze hun ontwerpkaart gaan bouwen en waarom.
+3. **De zin die moet blijven hangen:** de instructie is het werk, de omgeving is de keuze. Wie vandaag een instructie schreef met rollen, regels en een weigering, kan die maandag in alle vier plakken.
 
-1. **Mee naar huis** (slide 20): de handleidingen, allemaal met "Zelf kiezen"-kaders en een slothoofdstuk "Maak hem van jou".
-2. **Exit ticket** (slide 21): "Morgen bouw ik ... voor ... en de eerste harde regel is ...", plus één open vraag op een post-it bij de deur. Die post-its zijn de agenda voor de vervolgbijeenkomst.
-3. Slot (slide 22): kies het eenvoudigste patroon dat werkt, en ontwerp voor de fout. Om 15:30 naar de plenaire zaal.
+**Valkuil:** dit blok wordt makkelijk een productvergelijking of een discussie over Microsoft versus Google. Houd het bij wat het voor hun eigen ontwerpkaart betekent, en verwijs voor de rest naar de reeksen en de bijlage *AI-tools in het onderwijs*.
+
+### 15:15 Wat mag, AVG en AI Act, EU-kaders (7 min, slides 19 tot 21)
+
+1. **Wat mag** (slide 19): de vier vragen. Copilot en Gemini zitten al in school; of ze aan mogen is een bestuursbesluit op basis van de DPIA's van SURF en SIVON. Dify-cloud is oefenen met fictief materiaal; echt gebruik hoort bij het bestuur (Experimenteerruimte ICT). Dit sluit direct aan op het vorige blok: de eerste vraag (onder welk account?) is bij Copilot en Gemini al beantwoord, de andere drie niet.
+2. **AVG en AI Act** (slide 20), twee zinnen per kant, geen juridische les. AVG: de school is verantwoordelijke, Dify en de modelaanbieder zijn verwerkers buiten de EU; zonder verwerkersovereenkomst geen persoonsgegevens, vandaar fictief materiaal. AI Act: art. 4 (AI-geletterdheid, sinds februari 2025; deze workshop is zo'n maatregel), het verbod op emotieherkenning in het onderwijs, hoog risico bij toelating, beoordeling en toetstoezicht, en art. 50 (een chatbot zegt dat hij AI is). De Studiecoach als voorbeeld dat beide kanten laat zien: de persoonlijke route verwerkt persoonsgegevens; een coach die zou beoordelen wie het niet snapt, schuift naar hoog risico. Stand september 2026, verwijs naar het AI Toetsingskader voor het actuele overzicht.
+3. **EU-kaders** (slide 21): de vier domeinen van het AI Literacy Framework (OESO en Europese Commissie, 2026) en DigCompEdu voor docenten; de workshop dekt alle vier. Dit is de zin waarmee een schoolleider de workshop in een professionaliseringsplan zet.
+
+### 15:22 Mee naar huis en exit ticket (6 min, slides 22 tot 24)
+
+1. **Mee naar huis** (slide 22): de acht Dify-handleidingen, en dezelfde zes agents in drie andere omgevingen (Copilot, ChatGPT, Gemini). Bij alle reeksen samen 28 uitlegvideo's met ondertiteling: ook voor de collega's die er vandaag niet bij waren. Alles CC BY-SA op git.lexconsultancy.nl.
+2. **Exit ticket** (slide 23): "Morgen bouw ik ... voor ... en de eerste harde regel is ...", plus één open vraag op een post-it bij de deur. Die post-its zijn de agenda voor de vervolgbijeenkomst.
+3. Slot (slide 24): kies het eenvoudigste patroon dat werkt, en ontwerp voor de fout. Om 15:30 naar de plenaire zaal.
 
 ## Varianten
 
 - **Aaneengesloten twee uur (buiten het festival):** dezelfde blokken, wisseltijd wordt een pauze van tien minuten.
-- **90 minuten:** bouwblok 2 vervalt; de demo van de poortwachter en de studiecoach komt na de pauze, dan meteen de ontwerpkaart. Zeg aan het begin dat handleiding 2 en 7 het huiswerk zijn.
+- **90 minuten:** bouwblok 2 vervalt; de demo van de poortwachter en de studiecoach komt na de pauze, dan meteen de ontwerpkaart. Het vergelijkingsblok blijft staan, ingekort tot de tabel en de handen omhoog (4 minuten). Zeg aan het begin dat handleiding 2 en 7 het huiswerk zijn.
 - **Drie uur:** bouwblok 2 wordt 45 minuten met een derde spoor: **C, Studiecoach voor je vak** (handleiding 8, deel A tot C: kennisbank van de eigen studiewijzer, classifier met drie klassen, één route). Human Input als demo, niet als bouwopdracht.
+- **Een school met alleen Microsoft of alleen Google:** draai het om. Bouwblok 1 in hun eigen omgeving met de Copilot- of Gemini-reeks, en Dify in het vergelijkingsblok als antwoord op wat daar niet kan (eigen tools, mens in de lus, ouders zonder schoolaccount). Het vergelijkingsblok wordt dan 10 minuten.
 - **Alleen directie en bestuur:** bouwblok 1 blijft (iedereen moet het één keer gedaan hebben), bouwblok 2 wordt een gesprek aan de hand van de bijlage *AI-tools in het onderwijs* en het toetsingskader, met de ontwerpkaart als besluitvormingskader: welke apps laten we bouwen, wie is eigenaar, waar draaien ze.
 - **Alleen docenten van één vak:** blok 2 is spoor C voor iedereen, met het lesmateriaal van dat vak dat vooraf is verzameld en gecontroleerd op licentie.