feat: Gemini-reeks, zes handleidingen voor Gems in Google Gemini (eerste uitgave)
Schoolgids-assistent, Ouderbrief-assistent, Toetsweekplanner, Lesmateriaal-check, Studiecoach en Notulen-assistent als Gems, met instructies, kennisbestanden, vervaagde schermafbeeldingen, README met vergelijking Gemini/Copilot/Dify en CHANGELOG. Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
This commit is contained in:
Guido van Dijk
+11
@@ -0,0 +1,11 @@
|
||||
# Gebouwde uitvoer: maak je met python3 build.py in elke map. De PDF's staan wel in git.
|
||||
*.html
|
||||
*.docx
|
||||
!00-presentatie/project/slides/*.html
|
||||
__pycache__/
|
||||
.*-embed.html
|
||||
|
||||
# Lokaal gereedschap, niet voor de uitgave
|
||||
_gereedschap/extract.py
|
||||
NOTITIES-intern.md
|
||||
_gereedschap/blur.py
|
||||
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 65 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 71 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 84 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 90 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 104 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 107 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 54 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 76 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 96 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 77 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 81 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 80 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 73 KiB |
@@ -0,0 +1,7 @@
|
||||
#!/usr/bin/env python3
|
||||
"""Bouwt handleiding-gemini-schoolgids-assistent.html, .pdf en .docx. Gebruik: python3 build.py
|
||||
Het echte werk staat in ../_gereedschap/build_handleiding.py (gedeeld door alle handleidingen)."""
|
||||
import runpy, sys
|
||||
from pathlib import Path
|
||||
sys.argv = ["build_handleiding.py", str(Path(__file__).resolve().parent / "handleiding-gemini-schoolgids-assistent.md")]
|
||||
runpy.run_path(str(Path(__file__).resolve().parent.parent / "_gereedschap" / "build_handleiding.py"), run_name="__main__")
|
||||
@@ -0,0 +1,302 @@
|
||||
<!--
|
||||
VOOR DE BEWERKER
|
||||
|
||||
Handleiding 1 van de Gemini-reeks: de Schoolgids-assistent als Gem in Google Gemini. Beelden in
|
||||
beelden/, vastgelegd op 22 september 2026 (Gemini in een Google Workspace for Education-account,
|
||||
Engelse interface; de zijbalk met eerdere chats is vervaagd).
|
||||
|
||||
Omzetten naar HTML, PDF en Word: python3 build.py
|
||||
(python-markdown, google-chrome en libreoffice; opmaak en logo in _gereedschap/build_handleiding.py)
|
||||
|
||||
Opmaakafspraken: zie README.md. Dezelfde als in de Dify- en Copilot-reeks.
|
||||
|
||||
Bestanden in deze map:
|
||||
schoolgids-voorbeeldcollege.pdf de fictieve schoolgids (zelfde als in de Dify- en Copilot-reeks)
|
||||
instructies.txt de volledige instructie van de Gem, om te plakken
|
||||
-->
|
||||
|
||||
# Bouwen in Google Gemini: de Schoolgids-assistent
|
||||
|
||||
**Handleiding 1 van de reeks Gemini-agents voor school**
|
||||
LeX Consultancy B.V. · 22 september 2026
|
||||
|
||||
Je bouwt een Gem, een eigen versie van Gemini met een naam, een instructie en een kennisbestand. Deze Gem beantwoordt vragen van ouders en leerlingen over de schoolregels, alleen uit de schoolgids, met een verwijzing naar het hoofdstuk, en verwijst door als het antwoord er niet in staat.
|
||||
|
||||
Dit is de tegenhanger van handleiding 2 uit de Dify-reeks en handleiding 1 uit de Copilot-reeks. Wie die kent, ziet hetzelfde ontwerp met een verschil dat ertoe doet: bij Gemini gaat de schoolgids als bestand in de Gem. Geen inkorten tot 8.000 tekens zoals bij Copilot Chat, geen kennisbank inrichten zoals bij Dify. Uploaden, klaar.
|
||||
|
||||
Deze handleiding volgt Gemini zoals het er op 22 september 2026 uitziet, in een Google Workspace for Education-account. Onze interface stond op Engels; in een Nederlands ingesteld account heten de knoppen anders (Save wordt Opslaan, Knowledge wordt Kennis). Google verandert de schermen regelmatig: wijkt je scherm af, volg dan wat je ziet.
|
||||
|
||||
**Zo lees je deze handleiding**
|
||||
|
||||
| Vorm | Betekenis |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 1. 2. 3. | Wat je doet: klikken, kiezen, openen |
|
||||
| **Vet** | Een knop, menu of veld zoals het op je scherm staat |
|
||||
| Tabel *Wat je intypt* | Waarden die je in een formulierveld zet |
|
||||
| Grijs kader *Intypen* | Tekst die je letterlijk overtypt of plakt |
|
||||
| Oranje kader | Een valkuil die je anders zelf ontdekt |
|
||||
| Groen kader *Zelf kiezen* | Een plek waar je ons voorbeeld kunt vervangen door je eigen materiaal, stijl of prompt |
|
||||
|
||||
> **Welk account heb je?** Linksonder in Gemini staat het bij je naam. Staat er **Edu**, dan zit je in Google Workspace for Education en gelden de afspraken van de school met Google: je chats worden niet gebruikt om modellen te trainen (dat staat onder het invoerveld). Met een privé-Gmail-account kun je ook Gems maken, maar dan zonder die afspraken; gebruik dat niet voor schoolwerk.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
<!-- ontwerpkaart -->
|
||||
## De ontwerpkaart van deze app
|
||||
|
||||
Voordat we gingen klikken, is deze kaart ingevuld (de lege kaart staat in de bijlage Ontwerpkaart van de Dify-reeks). Vul voor je eigen Gem dezelfde vijf vakken in.
|
||||
|
||||
| 1. Voor wie | 2. Wat gaat erin |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Een ouder die om 21:30 wil weten of een ziekmelding ook via de app mag, en een brugklasser die niet weet of de telefoon in de pauze mag. De receptie is dicht. | Een vraag in gewone taal. De schoolgids zit als pdf in de Gem. |
|
||||
|
||||
| 3. Wat komt eruit | 4. Waar moet hij zich aan houden |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Een kort antwoord op B1-niveau, met het hoofdstuk erbij (schoolgids, hoofdstuk 4) en een verwijzing naar de bron. Staat het er niet in: doorverwijzen naar receptie of mentor. | Alleen de schoolgids; geen regels, tijden of namen verzinnen; bij vragen over een individuele leerling geen oordeel maar de mentor; niet naar namen vragen. |
|
||||
|
||||
**5. Waaraan zie je dat het werkt**
|
||||
|
||||
| Test | Wat gaat erin | Wat moet eruit komen |
|
||||
| --- | --- | --- |
|
||||
| 1 | Mag ik mijn telefoon gebruiken in de pauze? | Ja, met de regel uit hoofdstuk 4 en de bron |
|
||||
| 2 | Is er een schoolkamp in de brugklas en wat kost dat? | "Dat staat niet in de schoolgids" plus de receptie |
|
||||
| 3 (de lastige) | Mijn dochter in 2b heeft drie keer gespijbeld, wat gebeurt er nu? | De regel uit hoofdstuk 2, geen oordeel, verwijzing naar de mentor |
|
||||
<!-- /ontwerpkaart -->
|
||||
|
||||
## Lees dit eerst: wat mag en wat niet
|
||||
|
||||
| Wat | Afspraak |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Het account | Bouw in het Workspace for Education-account van school. Dan vallen de Gem, het bestand en de gesprekken onder de verwerkersovereenkomst van de school met Google. |
|
||||
| Wat erin gaat | De schoolgids is openbaar. Zet geen leerlinglijsten, cijfers of verzuimgegevens in een Gem, ook niet "even om te testen". |
|
||||
| Delen | Een Gem is privé tot je hem deelt. Delen met de hele organisatie kan met één klik; doe dat pas na de checklist aan het eind. |
|
||||
| Leerlingen | Leerlingen kunnen een Gem alleen gebruiken als de beheerder Gemini voor leerlingen heeft aangezet. In deze handleiding ben jij de "ouder" en de "leerling". |
|
||||
| Wat de Gem zegt | Geen oordelen over leerlingen. Dat staat in de instructie en blijft erin. |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Voorbereiding
|
||||
|
||||
- Een schoolaccount met Gemini (gemini.google.com). In het linkermenu moet **Gems** staan. Ontbreekt dat, dan heeft de beheerder Gems uitgezet.
|
||||
- De schoolgids `schoolgids-voorbeeldcollege.pdf` uit deze map, op je computer of in je Drive. Lees hem even door: acht hoofdstukken, twee pagina's, fictief.
|
||||
- Een kwartier.
|
||||
|
||||
> **Zelf kiezen: de schoolgids.** Je eigen schoolgids werkt net zo, als pdf of Word. Kijk wel of hij geen persoonsgegevens bevat die er niet in horen (namen van vertrouwenspersonen met privénummers, bijvoorbeeld). Alles wat in het bestand staat, kan de Gem voorlezen.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 1. Maak een nieuwe Gem
|
||||
|
||||
1. Ga naar gemini.google.com en klik in het linkermenu op **Gems**. Je komt in de **Gem manager**: bovenaan de kant-en-klare Gems van Google, daaronder **My Gems**.
|
||||
2. Klik op **New Gem**. De editor opent, met links het formulier en rechts **Preview**.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
3. Vul naam en beschrijving in.
|
||||
|
||||
| Veld op het scherm | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Name | `Schoolgids-assistent` |
|
||||
| Description | `Beantwoordt vragen van ouders en leerlingen over de schoolregels van Het Voorbeeldcollege, alleen uit de schoolgids, met hoofdstukverwijzing.` |
|
||||
|
||||
> Begin pas met typen als het formulier helemaal geladen is. In onze test raakte een keer alles kwijt wat we hadden ingetypt, omdat de pagina zichzelf nog ververste. Kijk na het typen of de naam bovenaan staat; zo niet, vul de velden opnieuw in.
|
||||
|
||||
4. Laat **Default tool** op **No default tool**. Klik er wel even op om te zien wat er kan: Guided Learning, Create image, Create video, Create music, Canvas, Deep Research. Daar komen we in latere handleidingen op terug.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 2. Schrijf de instructie
|
||||
|
||||
1. Klik in **Instructions** en plak de tekst uit `instructies.txt`:
|
||||
|
||||
```
|
||||
Je bent de Schoolgids-assistent van Het Voorbeeldcollege. Je beantwoordt vragen van ouders en leerlingen over de schoolregels. Je gebruikt alleen de schoolgids die als bestand aan je kennis is toegevoegd (schoolgids-voorbeeldcollege.pdf). Staat het antwoord er niet in, dan zeg je dat en verwijs je naar de receptie (046-1234567) of de mentor. Je verzint geen regels, tijden of namen.
|
||||
|
||||
Zo antwoord je:
|
||||
- Kort en concreet, in gewoon Nederlands (taalniveau B1). Ouders spreek je aan met u, leerlingen met je; kies op basis van de vraag.
|
||||
- Noem het hoofdstuk van de schoolgids waar het antwoord staat, bijvoorbeeld (schoolgids, hoofdstuk 2).
|
||||
- Bij een vraag over een individuele leerling (cijfers, verzuim, ondersteuning) geef je geen oordeel en verwijs je naar de mentor.
|
||||
- Je vraagt niet naar namen van leerlingen en bewaart niets.
|
||||
```
|
||||
|
||||
Dat is alles: 830 tekens. Vergelijk dat met de Copilot-versie, waar de hele schoolgids in de instructie moest en de instructie 3.000 tekens was. Hier staat alleen het gedrag in de instructie; de kennis komt in de volgende stap.
|
||||
|
||||
> **Zelf kiezen: toon en aanspreekvorm.** "Ouders spreek je aan met u, leerlingen met je" is een keuze van Het Voorbeeldcollege. Tutoyeert jouw school ouders, verander dan die regel. Wil je een vaste openingszin ("Ik ben de assistent van de schoolgids, wat wilt u weten?"), zet die er dan bij.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 3. Voeg de schoolgids toe als kennis
|
||||
|
||||
1. Scrol in het formulier naar **Knowledge** en klik op **+** (Add files). Er verschijnen vier keuzes: **Upload files**, **Add from Drive**, **Import code** en **Gemini Notebook**.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
2. Kies **Upload files** en kies `schoolgids-voorbeeldcollege.pdf`. Na een paar seconden staat het bestand als kaartje onder Knowledge, met **PDF** erbij.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
3. Laat **Disable knowledge citations** uit. Dan zet de Gem bij elk antwoord een klein label **PDF** dat naar het bestand wijst; daaraan zie je dat het antwoord uit de schoolgids komt en niet uit het geheugen van het model.
|
||||
|
||||
> Wat kan er in Knowledge? Pdf, Word, tekst, csv, code en (via Gemini Notebook) een heel NotebookLM-notebook met tot vijftig bronnen. Bestanden uit Drive blijven in Drive staan; een geüpload bestand wordt bij de Gem bewaard. Voor deze reeks geldt: één bestand per Gem, dat is genoeg en het houdt de Gem voorspelbaar.
|
||||
|
||||
> **Zelf kiezen: een notebook in plaats van een bestand.** Heb je de schoolgids al in NotebookLM staan, kies dan **Gemini Notebook** en koppel dat notebook. Dan gebruikt de Gem de bronnen uit het notebook, en werk je de schoolgids op één plek bij. Handleiding 5 doet dat met de lesbrief.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 4. Test in Preview
|
||||
|
||||
Rechts staat **Preview**: een chat met de Gem zoals hij nu is, nog voordat je hem opslaat.
|
||||
|
||||
1. Typ de eerste vraag in **Ask Gemini** en verstuur.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 1 | `Mag ik mijn telefoon gebruiken in de pauze?` |
|
||||
|
||||
Het antwoord komt binnen tien seconden: ja, in de pauzes en in de aula, tijdens de les in de telefoontas, met **(schoolgids, hoofdstuk 4)** en twee labels **PDF** erachter.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
Werkt dat, dan is de kern klaar. De rest van de tests doen we straks in de gewone chat, waar het scherm groter is.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 5. Sla de Gem op
|
||||
|
||||
1. Klik rechtsboven op **Save**. Er verschijnt **Gem 'Schoolgids-assistent' has been created**, met de knoppen **Share** en **Start chat**.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
2. Klik op **Start chat**. Je komt in de chat van de Gem: bovenaan de naam en de beschrijving, onderaan het invoerveld.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
De Gem staat vanaf nu in de **Gem manager** onder **My Gems**, en in het linkermenu onder **Gems**. Elke chat met de Gem komt onder **Recent** te staan, net als gewone Gemini-chats.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 6. Test als ouder en als leerling
|
||||
|
||||
1. Stel de eerste vraag nog een keer, nu in de chat.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 1 | `Mag ik mijn telefoon gebruiken in de pauze?` |
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
Klik op een van de labels **PDF**. Je ziet dan uit welk bestand het antwoord komt. Bij een Gem met meer bestanden is dat de manier om te controleren of hij het juiste document gebruikt.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
2. Stel de lastige vraag, als ouder.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 2 | `Mijn dochter zit in 2b en heeft al drie keer gespijbeld. Wat gaat er nu met haar gebeuren?` |
|
||||
|
||||
De Gem noemt de regel uit hoofdstuk 2 (na drie lesuren melding bij de mentor, na zestien uur in vier weken de leerplichtambtenaar), zegt dat dit over uw dochter gaat en verwijst naar de mentor. Geen oordeel, geen voorspelling.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
3. Stel een vraag die niet in de schoolgids staat.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 3 | `Is er een schoolkamp in de brugklas en wat kost dat?` |
|
||||
|
||||
"Dit staat niet in de schoolgids. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de receptie via 046-1234567 of met de mentor." Geen PDF-label, want er is geen bron.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
> Elk antwoord komt van het model **Flash** (rechts in het invoerveld). Je kunt per chat wisselen naar **Thinking** of **Pro**; voor deze Gem is Flash goed genoeg en het snelst. Handleiding 3 laat zien wanneer dat verschil uitmaakt.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 7. Deel de Gem
|
||||
|
||||
1. Ga naar **Gems** (de Gem manager). Je Gem staat onder **My Gems** met drie knoppen: delen, bewerken, meer.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
2. Klik op het deel-icoon. Het venster **Share** lijkt op dat van Google Drive: bovenaan een veld voor namen, groepen of agenda-afspraken; onderaan **General access** met drie standen: **Restricted** (alleen wie je toevoegt), de naam van je organisatie (iedereen met een schoolaccount die de link heeft) en **Anyone with the link**.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
3. Voor de test: laat het op **Restricted** en klik op **Done**. Voor een echte uitrol: voeg twee collega's toe, laat ze een week vragen stellen, en zet daarna pas de organisatie aan. Met **Copy link** krijg je een link die je in Classroom, een mail of de intranetpagina kunt zetten.
|
||||
|
||||
> Wie een gedeelde Gem gebruikt, chat in zijn eigen account. Jij ziet die gesprekken niet, ook niet als eigenaar. Dat is prettig voor de privacy en lastig voor wie wil weten welke vragen er gesteld worden; zie handleiding 8 van de Dify-reeks voor een versie waar dat wel kan.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Controleren of het gelukt is
|
||||
|
||||
- De Gem staat onder My Gems en in het linkermenu
|
||||
- Antwoorden dragen een PDF-label en noemen het hoofdstuk
|
||||
- Op een vraag buiten de schoolgids verwijst hij naar receptie of mentor
|
||||
- Bij een vraag over een leerling geen oordeel, wel de regel en de mentor
|
||||
- Delen staat op Restricted tot je de checklist hebt gedaan
|
||||
|
||||
## Als het misgaat
|
||||
|
||||
| Wat je ziet | Wat er aan de hand is |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Je getypte naam of instructie is weg | Je typte voordat het formulier klaar was. Vul opnieuw in, controleer de kop |
|
||||
| Geen **Gems** in het linkermenu | De beheerder heeft Gems uitgezet voor jouw account. Vraag het na bij ICT |
|
||||
| De Gem antwoordt zonder PDF-label | Het bestand is niet toegevoegd, of **Disable knowledge citations** staat aan |
|
||||
| De Gem beantwoordt de schoolkampvraag toch | Hij vult aan uit het model. De eerste regel van de instructie ontbreekt of is afgezwakt |
|
||||
| Het antwoord is Engels | Je vraag was Engels, of de instructie is weg. Vraag in het Nederlands; de Gem volgt de taal van de vraag |
|
||||
| Het antwoord komt heel traag of helemaal niet | Gemini heeft het druk. Wacht een halve minuut; komt er niets, klik op het pijltje onder het antwoord en kies **Try again** |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Gemini naast Dify en Copilot
|
||||
|
||||
| | Dify (handleiding 2) | Copilot Chat (handleiding 1) | Gemini Gem |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Kennis | Kennisbank met chunks en retrieval, zelf inrichten | In de instructie, maximaal 8.000 tekens | Bestand in de Gem, geen limiet die je merkt |
|
||||
| Bronvermelding | Citaten uit de kennisbank | Nee | PDF-label per antwoord |
|
||||
| Delen | Publieke link, ook zonder account | Binnen het tenant | Personen, de organisatie, of iedereen met de link |
|
||||
| Leerlingen | Iedereen met de link | Met schoolaccount, als ingericht | Met schoolaccount, als ingericht; ook via Classroom |
|
||||
| Gesprekken teruglezen | Logs | Alleen tellingen | Niets |
|
||||
| Model | Zelf kiezen | Vast | Flash, Thinking of Pro per chat |
|
||||
| Kosten | Credits of eigen sleutel | In de licentie | In Workspace for Education, ook Fundamentals |
|
||||
|
||||
Voor deze agent is Gemini de makkelijkste van de drie: het bestand erin en klaar. Dify blijft de keuze als je wilt zien wat een agent doet, en Copilot als de school alleen Microsoft heeft.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Maak hem van jou
|
||||
|
||||
| Aanpassing | Waar | Moeilijkheid | Wat je ervoor terugkrijgt |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Je eigen schoolgids | Stap 3 | makkelijk | Een assistent die klopt voor jouw school |
|
||||
| Toon en aanspreekvorm | Stap 2, eerste regel onder "Zo antwoord je" | makkelijk | Een assistent die klinkt als jullie receptie |
|
||||
| Een vast telefoonnummer en mailadres | Stap 2, eerste alinea | makkelijk | Een doorverwijzing die klopt |
|
||||
| Meer documenten (jaarplanning, ouderprotocol) | Stap 3, meer bestanden | gemiddeld | Een assistent voor "alles wat ouders vragen"; test dan of hij het juiste bestand pakt (PDF-label) |
|
||||
| Kennis uit NotebookLM | Stap 3, Gemini Notebook | gemiddeld | Bijwerken op één plek |
|
||||
| Een Engelse versie voor internationale ouders | Stap 2, regel over de taal | gemiddeld | Dezelfde Gem, tweetalig |
|
||||
| Bijhouden welke vragen gesteld worden | Niet in Gemini | moeilijk | Daarvoor de Dify-versie |
|
||||
|
||||
**Drie opdrachten**
|
||||
|
||||
1. **Jouw schoolgids.** Vervang het bestand door je eigen schoolgids en stel de drie tests. Welk antwoord klopt niet met hoe jullie het echt doen? Dat is een fout in de schoolgids, niet in de Gem.
|
||||
2. **Twee documenten.** Voeg een tweede bestand toe (bijvoorbeeld de jaarplanning) en stel een vraag die in beide zou kunnen staan. Klik op de PDF-labels: uit welk bestand komt het antwoord?
|
||||
3. **De grens.** Vraag drie dingen die niet in de schoolgids staan, steeds iets dichter bij wat er wel in staat. Waar begint de Gem aan te vullen uit eigen kennis? Scherp de eerste regel van de instructie aan.
|
||||
|
||||
**Checklist voordat je eigen materiaal gebruikt**
|
||||
|
||||
- [ ] Het bestand bevat geen persoonsgegevens die niet openbaar zijn
|
||||
- [ ] Je hebt getest in het schoolaccount, niet in een privéaccount
|
||||
- [ ] De drie tests uit de ontwerpkaart geven het verwachte antwoord
|
||||
- [ ] Twee collega's hebben een week meegetest voordat de organisatie aan ging
|
||||
- [ ] Er is een eigenaar die het bestand elk schooljaar vervangt en op **Update** klikt
|
||||
- [ ] Bij leerlingen: de beheerder heeft Gemini voor leerlingen aangezet en de privacyfunctionaris weet ervan
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## En verder
|
||||
|
||||
Handleiding 2 bouwt met dezelfde stappen een Ouderbrief-assistent: de schrijfwijzer als bestand, en een Gem die een conceptbrief herschrijft en uitlegt wat hij veranderde.
|
||||
Binary file not shown.
@@ -0,0 +1,7 @@
|
||||
Je bent de Schoolgids-assistent van Het Voorbeeldcollege. Je beantwoordt vragen van ouders en leerlingen over de schoolregels. Je gebruikt alleen de schoolgids die als bestand aan je kennis is toegevoegd (schoolgids-voorbeeldcollege.pdf). Staat het antwoord er niet in, dan zeg je dat en verwijs je naar de receptie (046-1234567) of de mentor. Je verzint geen regels, tijden of namen.
|
||||
|
||||
Zo antwoord je:
|
||||
- Kort en concreet, in gewoon Nederlands (taalniveau B1). Ouders spreek je aan met u, leerlingen met je; kies op basis van de vraag.
|
||||
- Noem het hoofdstuk van de schoolgids waar het antwoord staat, bijvoorbeeld (schoolgids, hoofdstuk 2).
|
||||
- Bij een vraag over een individuele leerling (cijfers, verzuim, ondersteuning) geef je geen oordeel en verwijs je naar de mentor.
|
||||
- Je vraagt niet naar namen van leerlingen en bewaart niets.
|
||||
Binary file not shown.
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 104 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 47 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 80 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 84 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 120 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 146 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 72 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 116 KiB |
@@ -0,0 +1,7 @@
|
||||
#!/usr/bin/env python3
|
||||
"""Bouwt handleiding-gemini-ouderbrief-assistent.html, .pdf en .docx. Gebruik: python3 build.py
|
||||
Het echte werk staat in ../_gereedschap/build_handleiding.py (gedeeld door alle handleidingen)."""
|
||||
import runpy, sys
|
||||
from pathlib import Path
|
||||
sys.argv = ["build_handleiding.py", str(Path(__file__).resolve().parent / "handleiding-gemini-ouderbrief-assistent.md")]
|
||||
runpy.run_path(str(Path(__file__).resolve().parent.parent / "_gereedschap" / "build_handleiding.py"), run_name="__main__")
|
||||
@@ -0,0 +1,224 @@
|
||||
<!--
|
||||
VOOR DE BEWERKER
|
||||
|
||||
Handleiding 2 van de Gemini-reeks: de Ouderbrief-assistent als Gem in Google Gemini. Beelden in
|
||||
beelden/, vastgelegd op 22 september 2026 (Gemini in een Google Workspace for Education-account,
|
||||
Engelse interface; de zijbalk met eerdere chats is vervaagd).
|
||||
|
||||
Omzetten naar HTML, PDF en Word: python3 build.py
|
||||
|
||||
Bestanden in deze map:
|
||||
schrijfwijzer-voorbeeldcollege.pdf de fictieve schrijfwijzer (zelfde als in de Dify- en Copilot-reeks)
|
||||
instructies.txt de volledige instructie van de Gem, om te plakken
|
||||
-->
|
||||
|
||||
# Bouwen in Google Gemini: de Ouderbrief-assistent
|
||||
|
||||
**Handleiding 2 van de reeks Gemini-agents voor school**
|
||||
LeX Consultancy B.V. · 22 september 2026
|
||||
|
||||
Je bouwt een Gem die een conceptbrief voor ouders herschrijft volgens de schrijfwijzer van de school: taalniveau B1, vaste opbouw, geen verzonnen data, en onder de brief een lijstje "Wat ik heb veranderd" met de regel erbij. Dezelfde Gem maakt van de brief een bericht voor de ouderapp, de website of sociale media.
|
||||
|
||||
Dit is de tegenhanger van handleiding 3 uit de Dify-reeks en handleiding 2 uit de Copilot-reeks. De stappen in de Gem-editor ken je uit handleiding 1; hier staan ze kort. Nieuw is dat de schrijfwijzer als bestand in de Gem gaat en dat elk antwoord de regel uit dat bestand citeert.
|
||||
|
||||
Deze handleiding volgt Gemini zoals het er op 22 september 2026 uitziet, in een Google Workspace for Education-account met Engelse interface. Wijkt je scherm af, volg dan wat je ziet.
|
||||
|
||||
**Zo lees je deze handleiding**
|
||||
|
||||
| Vorm | Betekenis |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 1. 2. 3. | Wat je doet: klikken, kiezen, openen |
|
||||
| **Vet** | Een knop, menu of veld zoals het op je scherm staat |
|
||||
| Tabel *Wat je intypt* | Waarden die je in een formulierveld zet |
|
||||
| Grijs kader *Intypen* | Tekst die je letterlijk overtypt of plakt |
|
||||
| Oranje kader | Een valkuil die je anders zelf ontdekt |
|
||||
| Groen kader *Zelf kiezen* | Een plek waar je ons voorbeeld kunt vervangen door je eigen materiaal, stijl of prompt |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
<!-- ontwerpkaart -->
|
||||
## De ontwerpkaart van deze app
|
||||
|
||||
| 1. Voor wie | 2. Wat gaat erin |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Een mentor die om 16:45 nog een brief over de ouderavond moet versturen en weet dat "middels dit schrijven" niet mag, maar niet meer weet wat wel. | Een conceptbrief of een paar losse zinnen, geplakt in de chat. De schrijfwijzer zit als pdf in de Gem. |
|
||||
|
||||
| 3. Wat komt eruit | 4. Waar moet hij zich aan houden |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| De herschreven brief met onderwerpregel, [INVULLEN] op de plekken die de mentor zelf moet invullen, en daaronder maximaal vijf veranderingen met de regel uit de schrijfwijzer erbij. Op verzoek een versie voor ouderapp, website of sociale media. | De schrijfwijzer (B1, u en je, te vermijden woorden, opbouw, lengte per kanaal); geen data, namen of afspraken verzinnen; eerst vragen als klas of actie ontbreekt; kort, zonder inleiding of compliment. |
|
||||
|
||||
**5. Waaraan zie je dat het werkt**
|
||||
|
||||
| Test | Wat gaat erin | Wat moet eruit komen |
|
||||
| --- | --- | --- |
|
||||
| 1 | De conceptbrief over de ouderavond studiekeuze | Een B1-brief met onderwerpregel, [INVULLEN] bij klas en afzender, vijf veranderingen met regel |
|
||||
| 2 | "Maak van dezelfde brief een bericht voor de ouderapp" | Maximaal 80 woorden, één boodschap, één datum, één actie |
|
||||
| 3 (de lastige) | Een brief zonder datum en zonder klas | De Gem vraagt eerst, of zet [INVULLEN]; hij verzint geen datum |
|
||||
<!-- /ontwerpkaart -->
|
||||
|
||||
## Lees dit eerst: wat mag en wat niet
|
||||
|
||||
| Wat | Afspraak |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Wat erin gaat | Conceptbrieven over groepen: klassen, afdelingen, de hele school. Geen brieven over één leerling (verzuim, zorg, incident); daar horen namen in en die horen niet in een chat. |
|
||||
| Het account | Bouw en gebruik in het Workspace for Education-account. Wat je plakt, blijft binnen de afspraken van de school met Google. |
|
||||
| Wie verstuurt | De Gem schrijft, de mentor leest na en verstuurt. De [INVULLEN]-plekken zijn daar de herinnering aan. |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Voorbereiding
|
||||
|
||||
- Handleiding 1 gedaan.
|
||||
- De schrijfwijzer `schrijfwijzer-voorbeeldcollege.pdf` uit deze map, om te lezen: zeven korte hoofdstukken over taalniveau, opbouw, kanalen en te vermijden woorden.
|
||||
|
||||
> **Zelf kiezen: de schrijfwijzer.** Heeft je school een eigen schrijfwijzer of huisstijlgids, gebruik die. Heeft ze die niet, dan is het bouwen van deze Gem een goede aanleiding om er een te maken: begin met de zeven hoofdstukken van ons voorbeeld en vul in wat bij jullie hoort.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 1. Maak de Gem
|
||||
|
||||
1. **Gems**, **New Gem**. Vul in:
|
||||
|
||||
| Veld op het scherm | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Name | `Ouderbrief-assistent` |
|
||||
| Description | `Herschrijft een conceptbrief voor ouders volgens de schrijfwijzer van Het Voorbeeldcollege en maakt er berichten voor ouderapp, website of sociale media van.` |
|
||||
|
||||
2. Plak in **Instructions** de tekst uit `instructies.txt`:
|
||||
|
||||
```
|
||||
Je bent de Ouderbrief-assistent van Het Voorbeeldcollege. Docenten, mentoren en teamleiders plakken een conceptbrief of een paar losse zinnen, en jij maakt er een brief van die ouders in een keer begrijpen. Je werkt volgens de schrijfwijzer die als bestand aan je kennis is toegevoegd (schrijfwijzer-voorbeeldcollege.pdf).
|
||||
|
||||
Werkwijze:
|
||||
1. Pas de schrijfwijzer toe: taalniveau B1, u en je, te vermijden woorden, de opbouw van een ouderbrief en de lengte per kanaal.
|
||||
2. Als niet duidelijk is voor wie de brief is (welke klas of afdeling) of wat de ouder moet doen, vraag dat dan eerst; ga niet gokken.
|
||||
3. Geef eerst de herschreven brief, met onderwerpregel, en daarna onder het kopje "Wat ik heb veranderd" een lijstje van maximaal vijf punten, elk met de regel uit de schrijfwijzer die erbij hoort.
|
||||
4. Verzin geen data, namen of afspraken die niet in de aangeleverde tekst staan. Ontbreekt iets wat een ouder moet weten, zet dan [INVULLEN] op die plek.
|
||||
5. Vraagt iemand om een bericht voor de website, de ouderapp of sociale media, houd je dan aan de lengte en de regels van dat kanaal uit hoofdstuk 4.
|
||||
6. Wees kort. Geen inleiding, geen compliment, geen afsluiting van jouw kant.
|
||||
```
|
||||
|
||||
3. Onder **Knowledge**: **+**, **Upload files**, `schrijfwijzer-voorbeeldcollege.pdf`.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
4. **Save**, **Start chat**.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 2. Test met de conceptbrief
|
||||
|
||||
1. Plak de brief hieronder achter de zin "Herschrijf deze conceptbrief volgens de schrijfwijzer:" en verstuur.
|
||||
|
||||
```
|
||||
Herschrijf deze conceptbrief volgens de schrijfwijzer: Geachte ouder(s)/verzorger(s), Middels dit schrijven willen wij u informeren omtrent de ouderavond die in het kader van de studiekeuze zal plaatsvinden op donderdag 8 oktober a.s. om 19.30 uur in de aula. Tijdens deze avond zal door de decaan een toelichting worden gegeven op het keuzeproces. U wordt verzocht uw aanwezigheid z.s.m. door te geven d.m.v. het ouderportaal. Met vriendelijke groet, de directie
|
||||
```
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
Het antwoord komt binnen een halve minuut.
|
||||
|
||||
![De herschreven brief: onderwerpregel, aanhef, [INVULLEN: klas of afdeling]](beelden/04-antwoord-brief.jpg)
|
||||
|
||||
Let op vijf dingen:
|
||||
|
||||
- Er staat een **onderwerpregel**: "Ouderavond studiekeuze op 8 oktober".
|
||||
- "Middels dit schrijven", "omtrent", "in het kader van", "z.s.m." en "d.m.v." zijn weg.
|
||||
- Waar de klas ontbreekt staat **[INVULLEN: klas of afdeling]**; bij de contactgegevens en de ondertekening ook. De Gem verzon niets.
|
||||
- Er is een kopje **Wat vragen wij van u?** met de actie op een eigen regel.
|
||||
- Achter elke alinea staat een label **PDF**: de Gem heeft de schrijfwijzer er echt bij gepakt.
|
||||
|
||||
![De ondertekening met [INVULLEN] en het begin van "Wat ik heb veranderd"](beelden/05-ondertekening-en-veranderd.jpg)
|
||||
|
||||
Onder **Wat ik heb veranderd** staan vijf punten, elk met de regel uit de schrijfwijzer erbij, met hoofdstuknummer: "Hoofdstuk 2 - Actief, niet lijdend", "Hoofdstuk 3 - Onderwerpregel die zegt waar het over gaat, maximaal acht woorden".
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
> De Gem citeert de schrijfwijzer letterlijk, met hoofdstuk. Dat is het verschil met de Copilot-versie, waar de schrijfwijzer in de instructie zat en de agent de regel parafraseerde. Voor een mentor die wil leren wat de schrijfwijzer zegt, is dit de leerzamere versie.
|
||||
|
||||
2. Vraag dezelfde inhoud voor een ander kanaal.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 2 | `Maak van dezelfde brief een bericht voor de ouderapp.` |
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
Het bericht is onder de 80 woorden, met onderwerpregel, één datum en één actie. Kijk wel kritisch: in onze test liet de Gem de aanhef "Beste ouders/verzorgers" en de groet staan, terwijl hoofdstuk 4 van de schrijfwijzer zegt dat een appbericht zonder aanhef mag. Hij telde de woorden en hield zich aan de lengte, maar niet aan alles.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
> **Zelf kiezen: strenger op het kanaal.** Voeg aan punt 5 van de werkwijze toe: "Een bericht voor de ouderapp heeft geen aanhef en geen groet." Test opnieuw. Dit is het patroon van de hele reeks: de Gem doet wat er staat, dus wat je belangrijk vindt, schrijf je op.
|
||||
|
||||
3. De lastige test: een brief zonder datum en zonder klas.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 3 | `Herschrijf deze conceptbrief volgens de schrijfwijzer: Volgende week is er een excursie, wilt u het formulier invullen?` |
|
||||
|
||||
Volgens punt 2 van de werkwijze moet de Gem eerst vragen om wat ontbreekt (welke klas, welke dag, welk formulier, wanneer inleveren). Doet hij dat niet en zet hij [INVULLEN], dan is dat ook goed. Verzint hij een datum, dan is punt 4 niet streng genoeg en voeg je toe: "Ook geen datum bij benadering."
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Controleren of het gelukt is
|
||||
|
||||
- De brief heeft een onderwerpregel en [INVULLEN] waar informatie ontbreekt
|
||||
- Onder de brief staan maximaal vijf veranderingen, elk met een regel uit de schrijfwijzer en een PDF-label
|
||||
- Het ouderapp-bericht blijft onder de 80 woorden
|
||||
- Bij een brief zonder klas of datum verzint de Gem niets
|
||||
|
||||
## Als het misgaat
|
||||
|
||||
| Wat je ziet | Wat er aan de hand is |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| De Gem herschrijft niet maar geeft tips | Je plakte de brief zonder opdracht. Zet er "Herschrijf deze conceptbrief volgens de schrijfwijzer:" voor |
|
||||
| Geen PDF-labels, en de regels kloppen niet met jullie schrijfwijzer | Het bestand is niet toegevoegd; de Gem gebruikt algemene schrijfadviezen |
|
||||
| De Gem verzint een datum of een naam | Punt 4 ontbreekt of is afgezwakt |
|
||||
| Het appbericht is te lang | Hoofdstuk 4 staat niet in jouw schrijfwijzer, of de Gem las het niet. Noem het kanaal en de maximale lengte in je vraag |
|
||||
| Er staat een compliment of een inleiding boven de brief | Punt 6 ontbreekt |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Gemini naast Dify en Copilot
|
||||
|
||||
| | Dify (handleiding 3) | Copilot Chat (handleiding 2) | Gemini Gem |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Schrijfwijzer | Kennisbank, of in de prompt | In de instructie (4.400 tekens) | Bestand in de Gem |
|
||||
| Regel bij elke verandering | Geparafraseerd | Geparafraseerd | Geciteerd, met hoofdstuk en PDF-label |
|
||||
| Drie kanalen | Een workflow met keuzeveld | In de instructie | In de instructie |
|
||||
| Delen met alle mentoren | Publieke link | Binnen het tenant | Organisatie of link |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Maak hem van jou
|
||||
|
||||
| Aanpassing | Waar | Moeilijkheid | Wat je ervoor terugkrijgt |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Je eigen schrijfwijzer | Stap 1, Knowledge | makkelijk | Brieven in de huisstijl van jouw school |
|
||||
| Geen aanhef in appberichten | Stap 1, punt 5 | makkelijk | Een appbericht dat klopt met hoofdstuk 4 |
|
||||
| Vaste ondertekening per afdeling | Stap 1, nieuwe regel | makkelijk | Minder [INVULLEN] |
|
||||
| Een Engelse versie van elke brief | Stap 1, nieuwe regel | gemiddeld | Tweetalige communicatie zonder tweede Gem |
|
||||
| Direct een Google-document | **...** onder het antwoord, **Export to Docs** | makkelijk | De brief in Documenten, klaar voor de ouderapp |
|
||||
| Brieven over één leerling | Niet doen | | Daar horen namen in; dat is werk voor de mentor zelf |
|
||||
|
||||
**Drie opdrachten**
|
||||
|
||||
1. **Vijf brieven.** Verzamel vijf echte brieven van het afgelopen jaar (zonder namen) en laat de Gem ze herschrijven. Welke veranderingen komen elke keer terug? Dat is de top-drie voor de volgende studiedag.
|
||||
2. **De schrijfwijzer op de proef.** Zet een regel in de schrijfwijzer die jullie eigenlijk niet naleven. Kijk of de Gem hem toepast. Zo ja: is de regel goed, of moet hij uit de schrijfwijzer?
|
||||
3. **Drie kanalen.** Vraag dezelfde brief voor website, ouderapp en sociale media. Leg ze naast elkaar met iemand van communicatie. Wat zou je zelf anders doen, en staat dat in de schrijfwijzer?
|
||||
|
||||
**Checklist voordat je eigen materiaal gebruikt**
|
||||
|
||||
- [ ] De schrijfwijzer is actueel en door team communicatie gezien
|
||||
- [ ] Je plakt alleen brieven over groepen, nooit over één leerling
|
||||
- [ ] De mentor leest elke brief na voordat hij de deur uit gaat
|
||||
- [ ] Twee mentoren hebben een week meegetest
|
||||
- [ ] Er is een eigenaar die de schrijfwijzer bijwerkt en op **Update** klikt
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## En verder
|
||||
|
||||
Handleiding 3 laat de Gem rekenen: een Toetsweekplanner met het rooster als bestand, een plan als tabel en een export naar Google Spreadsheets. En de eerste keer dat Gemini de draad kwijtraakt.
|
||||
Binary file not shown.
@@ -0,0 +1,9 @@
|
||||
Je bent de Ouderbrief-assistent van Het Voorbeeldcollege. Docenten, mentoren en teamleiders plakken een conceptbrief of een paar losse zinnen, en jij maakt er een brief van die ouders in een keer begrijpen. Je werkt volgens de schrijfwijzer die als bestand aan je kennis is toegevoegd (schrijfwijzer-voorbeeldcollege.pdf).
|
||||
|
||||
Werkwijze:
|
||||
1. Pas de schrijfwijzer toe: taalniveau B1, u en je, te vermijden woorden, de opbouw van een ouderbrief en de lengte per kanaal.
|
||||
2. Als niet duidelijk is voor wie de brief is (welke klas of afdeling) of wat de ouder moet doen, vraag dat dan eerst; ga niet gokken.
|
||||
3. Geef eerst de herschreven brief, met onderwerpregel, en daarna onder het kopje "Wat ik heb veranderd" een lijstje van maximaal vijf punten, elk met de regel uit de schrijfwijzer die erbij hoort.
|
||||
4. Verzin geen data, namen of afspraken die niet in de aangeleverde tekst staan. Ontbreekt iets wat een ouder moet weten, zet dan [INVULLEN] op die plek.
|
||||
5. Vraagt iemand om een bericht voor de website, de ouderapp of sociale media, houd je dan aan de lengte en de regels van dat kanaal uit hoofdstuk 4.
|
||||
6. Wees kort. Geen inleiding, geen compliment, geen afsluiting van jouw kant.
|
||||
Binary file not shown.
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 82 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 102 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 68 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 80 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 82 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 98 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 129 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 119 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 87 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 138 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 66 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 114 KiB |
@@ -0,0 +1,7 @@
|
||||
#!/usr/bin/env python3
|
||||
"""Bouwt handleiding-gemini-toetsweekplanner.html, .pdf en .docx. Gebruik: python3 build.py
|
||||
Het echte werk staat in ../_gereedschap/build_handleiding.py (gedeeld door alle handleidingen)."""
|
||||
import runpy, sys
|
||||
from pathlib import Path
|
||||
sys.argv = ["build_handleiding.py", str(Path(__file__).resolve().parent / "handleiding-gemini-toetsweekplanner.md")]
|
||||
runpy.run_path(str(Path(__file__).resolve().parent.parent / "_gereedschap" / "build_handleiding.py"), run_name="__main__")
|
||||
@@ -0,0 +1,262 @@
|
||||
<!--
|
||||
VOOR DE BEWERKER
|
||||
|
||||
Handleiding 3 van de Gemini-reeks: de Toetsweekplanner als Gem in Google Gemini. Beelden in
|
||||
beelden/, vastgelegd op 22 september 2026 (Gemini in een Google Workspace for Education-account,
|
||||
Engelse interface; de zijbalk met eerdere chats is vervaagd).
|
||||
|
||||
Omzetten naar HTML, PDF en Word: python3 build.py
|
||||
|
||||
Bestanden in deze map:
|
||||
toetsrooster-voorbeeld.csv het fictieve toetsrooster als csv (zelfde als in de Dify- en Copilot-reeks)
|
||||
toetsrooster-voorbeeld.txt hetzelfde rooster als zinnen; dit bestand gaat in de Gem (zie stap 1)
|
||||
instructies.txt de volledige instructie van de Gem, om te plakken
|
||||
-->
|
||||
|
||||
# Bouwen in Google Gemini: de Toetsweekplanner
|
||||
|
||||
**Handleiding 3 van de reeks Gemini-agents voor school**
|
||||
LeX Consultancy B.V. · 22 september 2026
|
||||
|
||||
Je bouwt een Gem die met een leerling een studieplan voor de toetsweek maakt. De Gem kent het toetsrooster (als bestand), vraagt wanneer de leerling kan leren en hoe moeilijk de vakken zijn, en levert een plan per dag plus een tabel die de leerling met één klik naar Google Spreadsheets zet.
|
||||
|
||||
Dit is de tegenhanger van handleiding 4 uit de Dify-reeks en handleiding 3 uit de Copilot-reeks. Het is ook de handleiding waarin het misging. Twee keer zelfs, en allebei leerzaam: een csv-bestand als kennis zette de Gem aan het programmeren en liet hem het gesprek vergeten, en bij lange antwoorden brak Gemini af en begon opnieuw zonder geheugen. Beide staan hier, met de oplossing.
|
||||
|
||||
Deze handleiding volgt Gemini zoals het er op 22 september 2026 uitziet, in een Google Workspace for Education-account met Engelse interface. Wijkt je scherm af, volg dan wat je ziet.
|
||||
|
||||
**Zo lees je deze handleiding**
|
||||
|
||||
| Vorm | Betekenis |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 1. 2. 3. | Wat je doet: klikken, kiezen, openen |
|
||||
| **Vet** | Een knop, menu of veld zoals het op je scherm staat |
|
||||
| Tabel *Wat je intypt* | Waarden die je in een formulierveld zet |
|
||||
| Grijs kader *Intypen* | Tekst die je letterlijk overtypt of plakt |
|
||||
| Oranje kader | Een valkuil die je anders zelf ontdekt |
|
||||
| Groen kader *Zelf kiezen* | Een plek waar je ons voorbeeld kunt vervangen door je eigen materiaal, stijl of prompt |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
<!-- ontwerpkaart -->
|
||||
## De ontwerpkaart van deze app
|
||||
|
||||
| 1. Voor wie | 2. Wat gaat erin |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Een leerling uit klas 2, drie weken voor de toetsweek, die niet weet waar te beginnen. Heeft het rooster, een telefoon en anderhalf uur per avond. | Het toetsrooster (als bestand in de Gem), de datum van vandaag, de momenten waarop de leerling kan leren, en per vak makkelijk/gemiddeld/moeilijk. |
|
||||
|
||||
| 3. Wat komt eruit | 4. Waar moet hij zich aan houden |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Een plan per dag in de chat (blok, vak, tijd, stof) en een tabel met de knop Export to Sheets. Afsluiting met de vraag of er iets moet schuiven. | Vijf planregels (moeilijke vakken dubbel, elk vak twee keer, blokken van 25-45 minuten met pauze, avond voor de toets alleen herhalen, niets buiten de opgegeven momenten); geen cijfers of oordelen; geen naam vragen. |
|
||||
|
||||
**5. Waaraan zie je dat het werkt**
|
||||
|
||||
| Test | Wat gaat erin | Wat moet eruit komen |
|
||||
| --- | --- | --- |
|
||||
| 1 | Datum, leermomenten en moeilijkheid | Een plan dat de momenten respecteert, plus een tabel die naar Spreadsheets kan |
|
||||
| 2 | "Op zondag staat Engels als nieuwe stof, terwijl de toets dinsdag is. Klopt dat met je regels?" | De Gem controleert zichzelf aan de regels en stelt een correctie voor |
|
||||
| 3 (de lastige) | "Ga ik mijn wiskundetoets halen?" | Geen voorspelling; terug naar het plan |
|
||||
<!-- /ontwerpkaart -->
|
||||
|
||||
## Lees dit eerst: wat mag en wat niet
|
||||
|
||||
| Wat | Afspraak |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Echte leerlingen | Alleen als de beheerder Gemini voor leerlingen heeft aangezet. Dan chat de leerling in zijn eigen schoolaccount en komt de spreadsheet in zijn eigen Drive. In deze handleiding ben jij de "leerling". |
|
||||
| Wat de Gem zegt | Geen cijfers, oordelen of voorspellingen over toetsen. Dat staat in de instructie en blijft erin. |
|
||||
| Het rooster | Een rooster is geen persoonsgegeven. Zet er geen klassenlijst bij. |
|
||||
| Voor wie | Als de planner ooit voor leerlingen gaat: voor alle leerlingen, niet alleen voor wie een ondersteuningsbehoefte heeft. |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Voorbereiding
|
||||
|
||||
- Handleiding 1 gedaan.
|
||||
- `toetsrooster-voorbeeld.txt` uit deze map: zes toetsen van maandag 12 tot en met vrijdag 16 oktober 2026, als zinnen. De csv-versie staat er ook bij, om te lezen; die gaat niet in de Gem (zie stap 1).
|
||||
- Geduld: een compleet plan duurde in onze test twee tot drie minuten.
|
||||
|
||||
> **Zelf kiezen: het rooster.** Zet het echte toetsrooster van een klas in een tekstbestand, per regel dag, datum, vak, begintijd, duur en stof. Zonder leerlinggegevens, want het is een rooster, geen klassenlijst.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 1. Maak de Gem, met het rooster als tekstbestand
|
||||
|
||||
1. **Gems**, **New Gem**. Vul in:
|
||||
|
||||
| Veld op het scherm | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Name | `Toetsweekplanner` |
|
||||
| Description | `Maakt met een leerling een persoonlijk studieplan voor de toetsweek: verdeelt de toetsstof over de beschikbare momenten en levert het plan als tabel voor Google Spreadsheets.` |
|
||||
|
||||
2. Plak in **Instructions** de tekst uit `instructies.txt`:
|
||||
|
||||
```
|
||||
Je bent de Toetsweekplanner voor leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Je helpt een leerling een persoonlijk studieplan te maken voor de toetsweek. Je spreekt de leerling aan met je, in korte zinnen en gewoon Nederlands.
|
||||
|
||||
Wat je nodig hebt van de leerling:
|
||||
1. Het toetsrooster. Het rooster van deze toetsweek staat in het bestand toetsrooster-voorbeeld.txt in je kennis; vat het kort samen. Geeft de leerling een ander rooster, gebruik dan dat.
|
||||
2. De momenten waarop de leerling kan leren, per dag, vanaf vandaag tot de laatste toets. Vraag ook welke datum het vandaag is als je dat niet weet.
|
||||
3. Per vak hoe moeilijk de leerling het vindt: makkelijk, gemiddeld of moeilijk.
|
||||
|
||||
Stel deze vragen een voor een, niet allemaal tegelijk. Ga pas plannen als je alle drie hebt.
|
||||
|
||||
Planregels:
|
||||
- Moeilijke vakken krijgen ongeveer twee keer zoveel tijd als makkelijke vakken.
|
||||
- Elk vak komt minstens twee keer terug, met minimaal een dag ertussen; de laatste keer is de dag voor de toets.
|
||||
- Een leerblok duurt 25 tot 45 minuten, met daarna 10 minuten pauze. Nooit meer dan drie blokken achter elkaar.
|
||||
- De avond voor een toets alleen herhalen, geen nieuwe stof.
|
||||
- Plan niets op momenten die de leerling niet heeft opgegeven.
|
||||
|
||||
Wat je oplevert:
|
||||
- Een overzicht in de chat: per dag de blokken met vak, tijd en wat er precies geleerd wordt (welke hoofdstukken of paragrafen).
|
||||
- Een tabel met per rij: dag, datum, begintijd, eindtijd, vak, stof, die de leerling naar Google Spreadsheets kan exporteren. Zeg erbij dat dat kan met de knop Exporteren naar Spreadsheets onder het antwoord.
|
||||
- Sluit af met een vraag of de leerling iets wil verschuiven.
|
||||
|
||||
Je geeft geen cijfers, oordelen of voorspellingen over hoe de toetsen zullen gaan. Je vraagt niet naar de naam van de leerling en bewaart niets.
|
||||
```
|
||||
|
||||
Dezelfde vier delen als in de Copilot-versie, met één verschil in "Wat je oplevert": geen Excel-bestand, maar een tabel die de leerling zelf exporteert. Een Gem maakt geen bestanden; Gemini zet wel elke tabel met één klik in Spreadsheets.
|
||||
|
||||
3. Onder **Knowledge**: **+**, **Upload files**, `toetsrooster-voorbeeld.txt`.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
> **Waarom een tekstbestand en geen csv?** Dat hadden we eerst gedaan: het csv-bestand uit de Dify-reeks als kennis. Gemini accepteert dat, maar bij elke vraag verscheen **Show code**: de Gem schreef een programma om het csv-bestand te lezen. Dat werkte voor de eerste vraag en ging daarna mis: na het derde bericht begon de Gem opnieuw bij stap 1, met een rooster dat niet klopte, alsof het gesprek nooit had plaatsgevonden. Met hetzelfde rooster als zinnen in een txt-bestand leest de Gem het gewoon (label **TXT** bij het antwoord) en blijft het gesprek heel. Csv, Excel en andere tabellen als kennis zijn dus iets voor een Gem die moet rekenen op data, niet voor een Gem die een rooster moet kennen.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
4. **Save**, **Start chat**.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 2. Test als leerling: alles in één bericht
|
||||
|
||||
De instructie zegt "stel deze vragen een voor een", en dat doet de Gem ook. Maar in onze test brak Gemini in een gesprek van drie beurten twee keer af terwijl het plan al op het scherm stond, en begon opnieuw met "Hoi! Ik ga je helpen" zonder de eerdere berichten. Een keer kwam er alleen "Daar ben ik niet voor ontwikkeld, ik ben maar een taalmodel." Het model (Flash of Thinking) maakte geen verschil. Wat wel hielp: alles in één bericht geven, zodat de Gem in één beurt kan plannen.
|
||||
|
||||
1. Stuur alles tegelijk.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 1 | `Hoi, ik wil een studieplan voor de toetsweek. Het is vandaag maandag 5 oktober 2026. Ik kan leren van woensdag 7 tot en met donderdag 15 oktober, elke dag van 16:00 tot 18:00. Zaterdag 10 oktober niet. Zondag 11 oktober van 10:00 tot 12:00 en van 15:00 tot 17:00. Nederlands vind ik makkelijk, wiskunde moeilijk, Engels makkelijk, geschiedenis gemiddeld, biologie gemiddeld, Frans moeilijk.` |
|
||||
|
||||
De Gem vat eerst het rooster samen, met **TXT**-labels, en gaat dan plannen. Het plan verschijnt per dag, met blokken, pauzes en per blok de stof.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
2. Wacht tot het antwoord klaar is (twee tot drie minuten). Onderaan staat **Exporteerbare tabel**, met de kolommen dag, datum, begintijd, eindtijd, vak en stof.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
3. Klik op de knop **...** onder de tabel. Kies **Export to Sheets**. Linksonder verschijnt **New spreadsheet created** met **Open Sheets**.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
4. Klik op **Open Sheets**. De tabel staat in een nieuwe spreadsheet in je Drive, met de naam van je vraag als titel.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
> Komt er "Daar ben ik niet voor ontwikkeld, ik ben maar een taalmodel", klik dan op het pijltje onder het antwoord en kies **Try again**. In onze test kwam het plan de tweede keer wel. Begint de Gem halverwege opnieuw met "Hoi!", stuur dan hetzelfde bericht in een nieuwe chat. Dit gedrag zit in Gemini, niet in jouw instructie.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 3. Controleer het plan aan de regels
|
||||
|
||||
Lees het plan tegen de vijf regels. In onze test stond Engels op zondagochtend als nieuwe stof, een dag voor de laatste herhaling, met de toets op dinsdag. Leg dat de Gem voor.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 2 | `Op zondagochtend 11 oktober staat Engels unit 3 en 4 als nieuwe stof, terwijl de toets Engels dinsdag is en Engels daarna nog maar een keer terugkomt. Klopt dat met je regels?` |
|
||||
|
||||
De Gem citeert de twee regels waar het om gaat, legt uit wat er mis is en vraagt of hij de planning voor Engels mag aanpassen.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
Dit is de les van de hele reeks: een Gem interpreteert regels, hij voert ze niet uit als een programma. Het plan zag er goed uit en had toch een fout. Wie het plan naleest, vindt hem; wie het plan doorstuurt, niet.
|
||||
|
||||
> **Zelf kiezen: laat de Gem zichzelf controleren.** Voeg aan "Wat je oplevert" toe: "Loop het plan voordat je het geeft na op alle vijf de planregels en verbeter het waar het niet klopt." Dat vangt een deel van de fouten af, niet alles.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Wat er misging, en wat je daarvan leert
|
||||
|
||||
Twee dingen die in de Copilot- en Dify-versie niet voorkwamen:
|
||||
|
||||
**1. Het csv-bestand.** Zie stap 1. Een tabelbestand als kennis zet Gemini aan het programmeren (**Show code**), en dat kost het gesprek. Tekst of pdf als kennis, tenzij je juist wilt dat de Gem rekent.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
**2. Lange antwoorden.** Een studieplan van negen dagen is een lang antwoord. Twee keer brak de stroom halverwege af en begon de Gem opnieuw zonder de eerdere berichten. Dat gebeurde met Flash en met Thinking, met csv en met txt. Alles in één bericht geven maakt het gesprek korter en daarmee de kans kleiner; **Try again** helpt als het toch gebeurt. Handleiding 4 heeft hetzelfde probleem bij een lange leerlingversie en lost het op met "in porties".
|
||||
|
||||
Voor een leerling is dat vervelend maar overkomelijk. Voor de handleiding is het de reden om eerlijk te zijn: Gemini is in september 2026 de makkelijkste omgeving om een Gem te bouwen, en niet de stabielste voor lange gesprekken.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Controleren of het gelukt is
|
||||
|
||||
- De Gem vat het rooster samen met TXT-labels
|
||||
- Het plan gebruikt alleen de opgegeven momenten (kijk zelf na)
|
||||
- Onder het plan staat een tabel met **...** en daarin **Export to Sheets**
|
||||
- De spreadsheet staat in je Drive
|
||||
- Op een vraag naar een regel legt de Gem uit en biedt hij een correctie aan
|
||||
|
||||
## Als het misgaat
|
||||
|
||||
| Wat je ziet | Wat er aan de hand is |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| **Show code** bij elk antwoord, en de Gem vergeet het gesprek | Er staat een csv- of Excel-bestand in Knowledge. Vervang het door tekst of pdf |
|
||||
| "Daar ben ik niet voor ontwikkeld, ik ben maar een taalmodel" | Het antwoord is mislukt. Pijltje onder het antwoord, **Try again** |
|
||||
| De Gem begint halverwege opnieuw met "Hoi!" | Afgebroken stroom. Nieuwe chat, alles in één bericht |
|
||||
| De Gem plant vanaf een verkeerde datum | Hij weet niet welke dag het is. Geef de datum in je bericht |
|
||||
| Geen tabel, alleen tekst | De zin over de tabel in "Wat je oplevert" ontbreekt. Vraag: "Zet het plan in een tabel" |
|
||||
| **Export to Sheets** ontbreekt onder de tabel | Het is een lijst, geen tabel. Vraag om een echte tabel met kolommen |
|
||||
| De Gem noemt een cijfer of een kans | De laatste alinea van de instructie ontbreekt |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Gemini naast Dify en Copilot
|
||||
|
||||
| | Dify (handleiding 4) | Copilot Chat (handleiding 3) | Gemini Gem |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Rooster meegeven | Bestand bij de agent | In de instructie | Tekstbestand in de Gem (geen csv) |
|
||||
| Datum weten | Tool CurrentTime | Niet; de leerling geeft de datum | Niet; de leerling geeft de datum |
|
||||
| Bestand maken | Sandbox, xlsx en ics | CodeInterpreter, Excel op OneDrive | Geen; tabel met Export to Sheets |
|
||||
| Waar komt het bestand | Link in de chat | OneDrive van de gebruiker | Drive van de gebruiker |
|
||||
| Stabiliteit bij lange antwoorden | Goed | Traag maar stabiel | Breekt soms af; in één bericht werken |
|
||||
| Model | Zelf kiezen | Vast | Flash, Thinking of Pro |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Maak hem van jou
|
||||
|
||||
| Aanpassing | Waar | Moeilijkheid | Wat je ervoor terugkrijgt |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Het echte rooster van een klas | Stap 1, Knowledge (txt) | makkelijk | Een planner die klaar is voor de komende toetsweek |
|
||||
| Je eigen planregels | Stap 1, kop Planregels | makkelijk | Een plan dat past bij jullie studielessen |
|
||||
| Alleen de tabel, geen overzicht per dag | Stap 1, "Wat je oplevert" | makkelijk | Kortere antwoorden, minder kans op afbreken |
|
||||
| Zelfcontrole op de regels | Stap 1, "Wat je oplevert" | gemiddeld | Minder fouten om zelf te vinden |
|
||||
| Een vraag extra ("welke dag wil je vrijhouden?") | Stap 1, "Wat je nodig hebt" | gemiddeld | Ruimte voor sport of bijbaan |
|
||||
| Agenda-afspraken in Google Agenda | Niet in een Gem | moeilijk | Exporteer naar Spreadsheets en importeer daar als csv in Agenda; of de Dify-versie met ics |
|
||||
|
||||
**Drie opdrachten**
|
||||
|
||||
1. **Jouw regels.** Vraag twee mentoren welke drie planregels zij hun leerlingen meegeven. Zet die in de instructie en voer dezelfde test uit. Welk plan zou een leerling echt volgen?
|
||||
2. **Vind de fout.** Loop het plan regel voor regel na en leg de Gem de fouten voor, zoals in stap 3. Dat is de kern van werken met agents: jij blijft de controleur.
|
||||
3. **Csv tegen txt.** Zet het csv-bestand terug in Knowledge en voer de test in drie berichten uit. Kijk wat er gebeurt en wanneer. Zet daarna het txt-bestand terug.
|
||||
|
||||
**Checklist voordat je eigen materiaal gebruikt**
|
||||
|
||||
- [ ] Het rooster is een tekstbestand zonder namen of klassenlijsten
|
||||
- [ ] De regel "geen cijfers, oordelen of voorspellingen" staat erin en je hebt hem getest
|
||||
- [ ] Je hebt de leerlingen verteld: alles in één bericht, en bij "Try again" niet schrikken
|
||||
- [ ] Iemand heeft een handvol plannen aan de regels getoetst
|
||||
- [ ] Bij leerlingen: de beheerder heeft Gemini voor leerlingen aangezet en de privacyfunctionaris weet ervan
|
||||
- [ ] Er is een eigenaar die het rooster elke toetsweek vervangt en op **Update** klikt
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## En verder
|
||||
|
||||
Handleiding 4 laat de docent een lesbrief plakken en een Gem beoordelen op toegankelijkheid. Daar komt het lange antwoord terug, en de oplossing: in porties.
|
||||
Binary file not shown.
@@ -0,0 +1,22 @@
|
||||
Je bent de Toetsweekplanner voor leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Je helpt een leerling een persoonlijk studieplan te maken voor de toetsweek. Je spreekt de leerling aan met je, in korte zinnen en gewoon Nederlands.
|
||||
|
||||
Wat je nodig hebt van de leerling:
|
||||
1. Het toetsrooster. Het rooster van deze toetsweek staat in het bestand toetsrooster-voorbeeld.txt in je kennis; vat het kort samen. Geeft de leerling een ander rooster, gebruik dan dat.
|
||||
2. De momenten waarop de leerling kan leren, per dag, vanaf vandaag tot de laatste toets. Vraag ook welke datum het vandaag is als je dat niet weet.
|
||||
3. Per vak hoe moeilijk de leerling het vindt: makkelijk, gemiddeld of moeilijk.
|
||||
|
||||
Stel deze vragen een voor een, niet allemaal tegelijk. Ga pas plannen als je alle drie hebt.
|
||||
|
||||
Planregels:
|
||||
- Moeilijke vakken krijgen ongeveer twee keer zoveel tijd als makkelijke vakken.
|
||||
- Elk vak komt minstens twee keer terug, met minimaal een dag ertussen; de laatste keer is de dag voor de toets.
|
||||
- Een leerblok duurt 25 tot 45 minuten, met daarna 10 minuten pauze. Nooit meer dan drie blokken achter elkaar.
|
||||
- De avond voor een toets alleen herhalen, geen nieuwe stof.
|
||||
- Plan niets op momenten die de leerling niet heeft opgegeven.
|
||||
|
||||
Wat je oplevert:
|
||||
- Een overzicht in de chat: per dag de blokken met vak, tijd en wat er precies geleerd wordt (welke hoofdstukken of paragrafen).
|
||||
- Een tabel met per rij: dag, datum, begintijd, eindtijd, vak, stof, die de leerling naar Google Spreadsheets kan exporteren. Zeg erbij dat dat kan met de knop Exporteren naar Spreadsheets onder het antwoord.
|
||||
- Sluit af met een vraag of de leerling iets wil verschuiven.
|
||||
|
||||
Je geeft geen cijfers, oordelen of voorspellingen over hoe de toetsen zullen gaan. Je vraagt niet naar de naam van de leerling en bewaart niets.
|
||||
@@ -0,0 +1,7 @@
|
||||
dag,datum,vak,tijd,duur_minuten,toetsstof
|
||||
maandag,2026-10-12,Nederlands,09:00,60,Leesvaardigheid hoofdstuk 3 en 4; spelling werkwoorden (d/t)
|
||||
maandag,2026-10-12,wiskunde,10:45,45,Hoofdstuk 2 (vergelijkingen) en 3 (procenten)
|
||||
dinsdag,2026-10-13,Engels,09:00,45,Unit 3 en 4: woordenlijst, present simple en present continuous
|
||||
woensdag,2026-10-14,geschiedenis,09:00,45,Hoofdstuk 5: de Republiek in de Gouden Eeuw (paragraaf 1 t/m 4)
|
||||
donderdag,2026-10-15,biologie,10:45,45,Thema 2: cellen en organen (basisstof 1 t/m 5)
|
||||
vrijdag,2026-10-16,Frans,09:00,45,Chapitre 2: vocabulaire, être en avoir, getallen tot 100
|
||||
|
@@ -0,0 +1,7 @@
|
||||
TOETSROOSTER (dag, datum, vak, begintijd, duur, toetsstof)
|
||||
maandag 12 oktober 2026, Nederlands, 09:00, 60 minuten: leesvaardigheid hoofdstuk 3 en 4; spelling werkwoorden (d/t)
|
||||
maandag 12 oktober 2026, wiskunde, 10:45, 45 minuten: hoofdstuk 2 (vergelijkingen) en 3 (procenten)
|
||||
dinsdag 13 oktober 2026, Engels, 09:00, 45 minuten: unit 3 en 4: woordenlijst, present simple en present continuous
|
||||
woensdag 14 oktober 2026, geschiedenis, 09:00, 45 minuten: hoofdstuk 5: de Republiek in de Gouden Eeuw (paragraaf 1 t/m 4)
|
||||
donderdag 15 oktober 2026, biologie, 10:45, 45 minuten: thema 2: cellen en organen (basisstof 1 t/m 5)
|
||||
vrijdag 16 oktober 2026, Frans, 09:00, 45 minuten: chapitre 2: vocabulaire, être en avoir, getallen tot 100
|
||||
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 84 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 46 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 42 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 81 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 176 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 158 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 137 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 150 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 91 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 124 KiB |
@@ -0,0 +1,7 @@
|
||||
#!/usr/bin/env python3
|
||||
"""Bouwt handleiding-gemini-lesmateriaal-check.html, .pdf en .docx. Gebruik: python3 build.py
|
||||
Het echte werk staat in ../_gereedschap/build_handleiding.py (gedeeld door alle handleidingen)."""
|
||||
import runpy, sys
|
||||
from pathlib import Path
|
||||
sys.argv = ["build_handleiding.py", str(Path(__file__).resolve().parent / "handleiding-gemini-lesmateriaal-check.md")]
|
||||
runpy.run_path(str(Path(__file__).resolve().parent.parent / "_gereedschap" / "build_handleiding.py"), run_name="__main__")
|
||||
@@ -0,0 +1,262 @@
|
||||
<!--
|
||||
VOOR DE BEWERKER
|
||||
|
||||
Handleiding 4 van de Gemini-reeks: de Lesmateriaal-check als Gem in Google Gemini. Beelden in
|
||||
beelden/, vastgelegd op 22 september 2026 (Gemini in een Google Workspace for Education-account,
|
||||
Engelse interface; de zijbalk met eerdere chats is vervaagd).
|
||||
|
||||
Omzetten naar HTML, PDF en Word: python3 build.py
|
||||
|
||||
Bestanden in deze map:
|
||||
lesbrief-ecologie.pdf de fictieve lesbrief (zelfde als in de Dify- en Copilot-reeks)
|
||||
lesbrief-ecologie-plak.txt dezelfde tekst als één blok, om in de chat te plakken
|
||||
instructies.txt de volledige instructie van de Gem, om te plakken
|
||||
-->
|
||||
|
||||
# Bouwen in Google Gemini: de Lesmateriaal-check
|
||||
|
||||
**Handleiding 4 van de reeks Gemini-agents voor school**
|
||||
LeX Consultancy B.V. · 22 september 2026
|
||||
|
||||
Je bouwt een Gem die een lesbrief beoordeelt op toegankelijkheid volgens Universal Design for Learning (UDL), een docentnotitie schrijft met aanpassingen per ondersteuningsbehoefte, en op verzoek een toegankelijke leerlingversie uitschrijft die de docent met één klik in Google Documenten zet. De docent plakt de lesbrief in de chat; de Gem stelt één vraag (welke behoeften komen in de klas voor) en gaat dan aan het werk.
|
||||
|
||||
Dit is de tegenhanger van handleiding 6 uit de Dify-reeks en handleiding 4 uit de Copilot-reeks. Geen zoektool, geen Word-bestand; wel hetzelfde rapport, dezelfde docentnotitie en een leerlingversie via **Export to Docs**. En de oplossing voor lange antwoorden: in porties.
|
||||
|
||||
Deze handleiding volgt Gemini zoals het er op 22 september 2026 uitziet, in een Google Workspace for Education-account met Engelse interface. Wijkt je scherm af, volg dan wat je ziet.
|
||||
|
||||
**Zo lees je deze handleiding**
|
||||
|
||||
| Vorm | Betekenis |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 1. 2. 3. | Wat je doet: klikken, kiezen, openen |
|
||||
| **Vet** | Een knop, menu of veld zoals het op je scherm staat |
|
||||
| Tabel *Wat je intypt* | Waarden die je in een formulierveld zet |
|
||||
| Grijs kader *Intypen* | Tekst die je letterlijk overtypt of plakt |
|
||||
| Oranje kader | Een valkuil die je anders zelf ontdekt |
|
||||
| Groen kader *Zelf kiezen* | Een plek waar je ons voorbeeld kunt vervangen door je eigen materiaal, stijl of prompt |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
<!-- ontwerpkaart -->
|
||||
## De ontwerpkaart van deze app
|
||||
|
||||
| 1. Voor wie | 2. Wat gaat erin |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Een docent biologie met een lesbrief die voor een derde van de klas te talig is, en een ondersteuningscoördinator die vraagt "wat doe je voor de leerlingen met dyslexie?". Heeft een uur op de studiedag. | De lesbrief (geplakt in de chat) en de ondersteuningsbehoeften in de klas uit een lijst van zes, of "weet ik niet". |
|
||||
|
||||
| 3. Wat komt eruit | 4. Waar moet hij zich aan houden |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Een rapport met zeven scores (zinslengte, begrippen, structuur, voorkennis, beeld, verwerking, keuze), een docentnotitie met drie aanpassingen per gekozen behoefte, en op verzoek een leerlingversie in porties, elk met Export to Docs. | UDL: de vorm verandert, de stof en de leerdoelen niet; geen namen of diagnoses; geen medisch advies; niet op internet zoeken en geen bronnen verzinnen; wie open leermateriaal wil, zoekt zelf op Wikiwijs of VO-content. |
|
||||
|
||||
**5. Waaraan zie je dat het werkt**
|
||||
|
||||
| Test | Wat gaat erin | Wat moet eruit komen |
|
||||
| --- | --- | --- |
|
||||
| 1 | De lesbrief ecologie, dyslexie en NT2 | Eerst de vraag naar behoeften, dan het rapport met zeven scores en twee docentnotities |
|
||||
| 2 | Dezelfde lesbrief, hoogbegaafd erbij | Een derde docentnotitie en het aanbod van een verdiepingsversie |
|
||||
| 3 (de lastige) | "Kun je Jayden apart een versie geven?" | Geen naam, geen persoonlijk advies; de versie is voor de hele klas |
|
||||
<!-- /ontwerpkaart -->
|
||||
|
||||
## Lees dit eerst: wat mag en wat niet
|
||||
|
||||
| Wat | Afspraak |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Wat erin gaat | Lesmateriaal: lesbrieven, studiewijzers, opdrachten. Geen leerlinglijsten, geen handelingsplannen, geen OPP's. De Gem vraagt naar **behoeften in de klas**, nooit naar namen. |
|
||||
| Waar de tekst blijft | Wat je plakt, staat in je chatgeschiedenis in het schoolaccount. Wat je exporteert, komt als document in je Drive. |
|
||||
| Auteursrecht | Je eigen lesbrief mag de Gem bewerken. Materiaal van een uitgever niet, tenzij de licentie dat toestaat. Open leermateriaal met een CC-licentie wel, met bronvermelding. |
|
||||
| Voor wie | Aangepast materiaal is voor **alle** leerlingen beschikbaar, niet alleen voor wie een indicatie heeft. Dat is de kern van UDL. |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Voorbereiding
|
||||
|
||||
- Handleiding 1 gedaan.
|
||||
- `lesbrief-ecologie-plak.txt` uit deze map: de lesbrief als één blok tekst, om te plakken. De pdf staat er ook bij, om te lezen.
|
||||
- Geduld: het rapport met drie docentnotities duurde in onze test ruim een minuut; een portie leerlingversie ook.
|
||||
|
||||
> **Zelf kiezen: het materiaal.** Deze Gem heeft geen kennisbestand; het materiaal komt per gesprek mee. Elke eigen lesbrief werkt, geplakt als tekst. Let op de tabel hierboven over auteursrecht.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 1. Maak de Gem
|
||||
|
||||
1. **Gems**, **New Gem**. Vul in:
|
||||
|
||||
| Veld op het scherm | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Name | `Lesmateriaal-check` |
|
||||
| Description | `Beoordeelt lesmateriaal op toegankelijkheid voor leerlingen met een ondersteuningsbehoefte (UDL), geeft aanpassingen voor de les en maakt een toegankelijke leerlingversie.` |
|
||||
|
||||
2. Plak in **Instructions** de tekst uit `instructies.txt`:
|
||||
|
||||
```
|
||||
Je bent de Lesmateriaal-check: een coach die docenten helpt hun lesmateriaal toegankelijk te maken voor alle leerlingen, ook leerlingen met een ondersteuningsbehoefte. Je werkt volgens Universal Design for Learning (UDL): meerdere manieren om informatie aan te bieden, meerdere manieren om te laten zien wat je geleerd hebt, en meerdere manieren om betrokken te raken. Je spreekt de docent aan met je, zakelijk en zonder jargon.
|
||||
|
||||
Zo werk je:
|
||||
1. Vraag om het lesmateriaal als het er nog niet is. De docent plakt de tekst in de chat of voegt een bestand bij.
|
||||
2. Vraag welke ondersteuningsbehoeften in de klas voorkomen. Bied deze keuzes: dyslexie, taalzwak of NT2, TOS (taalontwikkelingsstoornis), moeite met concentratie of executieve functies, hoogbegaafd, slechtziend of screenreader. De docent mag er meerdere kiezen en mag "weet ik niet" zeggen; dan neem je dyslexie en taalzwak/NT2 als uitgangspunt.
|
||||
3. Beoordeel het materiaal. Geef een kort rapport met per punt een score (goed, matig, zwak) en een zin uitleg: zinslengte en leesniveau, vakbegrippen en of ze worden uitgelegd, structuur en kopjes, voorkennis die stilzwijgend wordt verwacht, visuele ondersteuning (schema's, tekeningen), variatie in verwerking (alleen lezen of ook doen), en of een leerling zelf kan kiezen hoe hij laat zien wat hij geleerd heeft.
|
||||
4. Geef op basis van de gekozen ondersteuningsbehoeften een docentnotitie: per gekozen behoefte drie concrete aanpassingen in de les (niet in de tekst).
|
||||
5. Vraag daarna of de docent een toegankelijke leerlingversie wil. Zo ja, schrijf die volledig uit in je antwoord, als document met een titel en kopjes, zodat de docent hem met Exporteren naar Documenten in Google Documenten kan opslaan: dezelfde inhoud als het materiaal, maar met korte zinnen (maximaal 15 woorden), elk vakbegrip bij de eerste keer uitgelegd, een begrippenlijst bovenaan, tussenkopjes per alinea, en na elke paragraaf een controlevraag. Laat geen inhoud weg; vereenvoudig de vorm, niet de stof. Is hoogbegaafd gekozen, bied dan ook een verdiepingsversie aan: dezelfde stof met twee verdiepende vragen per paragraaf en een onderzoeksopdracht.
|
||||
6. Sluit af met de vraag of de docent een van de versies wil aanpassen, of een andere ondersteuningsbehoefte wil toevoegen.
|
||||
|
||||
Regels:
|
||||
- Je verandert de leerdoelen en de stof niet; je verandert de vorm.
|
||||
- Je noemt geen namen van leerlingen en je vraagt er niet naar. Je werkt met behoeften, niet met diagnoses van personen.
|
||||
- Je geeft geen medisch of psychologisch advies en stelt geen diagnoses.
|
||||
- Je zoekt niet op internet en verzint geen bronnen. Wil de docent open leermateriaal, verwijs dan naar Wikiwijs (wikiwijs.nl) en VO-content (vo-content.nl) om zelf te zoeken.
|
||||
- Alles in het Nederlands.
|
||||
```
|
||||
|
||||
Zes stappen in een vaste volgorde en vijf regels; dezelfde als in de Copilot-versie, met in punt 5 "Exporteren naar Documenten" in plaats van een Word-bestand.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
3. Geen kennis, geen default tool. **Save**, **Start chat**.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 2. Test als docent: plak de lesbrief
|
||||
|
||||
Over bijvoegen als bestand: in de chat zit onder **+** een menu met **Upload files** en **Add from Drive**. Dat werkt voor pdf, Word en tekst. In onze test bleef de Gem na het bijvoegen van de pdf echter twee keer hangen zonder antwoord. Plakken werkte meteen. Daarom hier plakken; probeer het bestand gerust zelf.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
1. Open `lesbrief-ecologie-plak.txt`, kopieer alles, en plak het in de chat achter de zin "Beoordeel deze lesbrief op toegankelijkheid:". Verstuur.
|
||||
|
||||
De Gem bevestigt dat hij de lesbrief heeft en stelt de vraag uit stap 2 van de instructie: welke ondersteuningsbehoeften komen in jouw klas voor, met de zes keuzes en "weet ik niet". Hij beoordeelt nog niets.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
2. Kies drie behoeften.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 2 | `Dyslexie, taalzwak/NT2 en hoogbegaafd.` |
|
||||
|
||||
Nu komt het rapport: de zeven punten uit de instructie, elk met een score en een zin uitleg. In onze test: zinslengte matig, vakbegrippen goed, structuur matig ("binnen de paragrafen ontbreken tussenkopjes"), voorkennis matig, visuele ondersteuning zwak, variatie matig, keuzevrijheid zwak.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
Dan drie docentnotities, een per behoefte, elk met drie aanpassingen voor de les. Voor dyslexie: digitaal en auditief aanbieden, markeren in twee kleuren, mondelinge of visuele alternatieven voor opdracht 4 en 6. Voor NT2: begrippen vooraf met beeld en voorwerpen, zinsstarters, heterogene duo's. Voor hoogbegaafd: compacten, kritische analyse van modellen, eigen regie in het debat. Daarna het aanbod: leerlingversie en verdiepingsversie.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 3. De leerlingversie, in porties
|
||||
|
||||
1. Vraag om de leerlingversie.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 3 | `Ja, maak de toegankelijke leerlingversie.` |
|
||||
|
||||
Hier ging het in onze test drie keer mis. Eén keer kwam er "Daar ben ik niet voor ontwikkeld, ik ben maar een taalmodel." Twee keer begon de Gem netjes met de begrippenlijst en paragraaf 1, om halverwege paragraaf 2 of 5 af te breken en opnieuw te beginnen met "Welkom! Ik ben de Lesmateriaal-check", zonder de lesbrief te kennen. Een volledige leerlingversie is een lang antwoord, en lange antwoorden zijn op dit moment de zwakke plek van Gemini (zie ook handleiding 3).
|
||||
|
||||
2. Vraag daarom in porties.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 4 | `In porties dan: maak nu alleen de toegankelijke leerlingversie van paragraaf 1 en 2 van de lesbrief hierboven, met de begrippenlijst van die twee paragrafen.` |
|
||||
|
||||
Nu komt een compleet antwoord: titel, begrippenlijst voor twee paragrafen, paragraaf 1 en 2 in korte zinnen met tussenkopjes, na elke paragraaf een controlevraag, en de vraag of de Gem zo verder mag met 3, 4 en 5.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
3. Zet de portie in Google Documenten. Klik op **...** onder het antwoord en kies **Export to Docs**. Linksonder verschijnt **New document created** met **Open Docs**.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
> In dat menu staat **Draft in Gmail** direct onder **Export to Docs**. Wie te snel klikt, heeft een conceptmail in zijn Gmail staan met de hele leerlingversie erin. Niet erg, wel slordig; verwijder het concept.
|
||||
|
||||
4. Klik op **Open Docs**. De portie staat als document in je Drive, met kopjes en opsommingen intact.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
5. Vraag de volgende porties ("nu paragraaf 3 en 4", "nu paragraaf 5 en de opdrachten") en plak ze in hetzelfde document, of exporteer elke portie en voeg ze samen.
|
||||
|
||||
> **Zelf kiezen: porties in de instructie.** Zet in punt 5 van de instructie: "Schrijf de leerlingversie in porties van twee paragrafen en vraag na elke portie of je door mag." Dan hoeft de docent er niet om te vragen. Test opnieuw.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 4. De lastige test
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 5 | `Kun je voor Jayden apart een versie maken? Hij heeft ADHD.` |
|
||||
|
||||
De Gem begint met "Voor de privacy van leerlingen werk ik liever niet met individuele namen" en vertaalt de vraag naar de ondersteuningsbehoefte "moeite met concentratie of executieve functies". Hij maakt geen aparte versie voor Jayden, maar stelt voor de vaste stappen te volgen met die behoefte erbij.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
Dat is de bedoeling. In de Copilot-versie maakte de agent op dezelfde vraag meteen een bestand met "ADHD" in de naam; hier gebeurt dat niet, en er is ook geen bestand dat zo'n naam kan krijgen.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Controleren of het gelukt is
|
||||
|
||||
- De Gem vraagt eerst naar de ondersteuningsbehoeften en beoordeelt pas daarna
|
||||
- Het rapport heeft zeven punten met score en uitleg
|
||||
- Per gekozen behoefte staan er drie aanpassingen voor de les, niet voor de tekst
|
||||
- Een portie leerlingversie komt compleet, met begrippenlijst en controlevragen, en staat na Export to Docs in Drive
|
||||
- Op een vraag met een naam of diagnose vertaalt de Gem naar een behoefte voor de hele klas
|
||||
|
||||
## Als het misgaat
|
||||
|
||||
| Wat je ziet | Wat er aan de hand is |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Na het bijvoegen van een pdf komt er geen antwoord | Zoals bij ons. Plak de tekst in plaats van het bestand |
|
||||
| De Gem beoordeelt meteen, zonder naar behoeften te vragen | Stap 2 van de werkwijze ontbreekt, of je noemde de behoeften al in je eerste bericht |
|
||||
| "Daar ben ik niet voor ontwikkeld, ik ben maar een taalmodel" | Mislukt antwoord. Pijltje onder het antwoord, **Try again** |
|
||||
| De leerlingversie breekt af en de Gem begint met "Welkom!" | Te lang antwoord. Vraag in porties van twee paragrafen |
|
||||
| De Gem noemt bronnen of websites die je niet kent | De regel "Je zoekt niet op internet en verzint geen bronnen" ontbreekt |
|
||||
| Het menu **...** geeft een conceptmail | Je klikte op **Draft in Gmail**. Verwijder het concept en kies **Export to Docs** |
|
||||
| Het document mist de opmaak | Export to Docs neemt kopjes en lijsten mee, geen tabellen met samengevoegde cellen. Vraag om kopjes en lijsten, geen tabellen |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Gemini naast Dify en Copilot
|
||||
|
||||
| | Dify (handleiding 6) | Copilot Chat (handleiding 4) | Gemini Gem |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Lesbrief meegeven | Bestand bij de agent of in de chat | Bijvoegen in de chat (kopie naar OneDrive) | Plakken; bijvoegen bleef bij ons hangen |
|
||||
| Open bronnen zoeken | Eigen tool Edurep zoeken | Geen; verwijzing naar Wikiwijs | Geen; verwijzing naar Wikiwijs |
|
||||
| Leerlingversie | Bestand in één beurt | Word op OneDrive, compacte versie | Tekst in porties, Export to Docs |
|
||||
| Lastige test | Geen naam | Geen naam, wel een bestand met de diagnose in de naam | Geen naam, geen bestand |
|
||||
| Kosten | Ongeveer een euro per beurt | In de licentie | In de licentie |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Maak hem van jou
|
||||
|
||||
| Aanpassing | Waar | Moeilijkheid | Wat je ervoor terugkrijgt |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Andere ondersteuningsbehoeften | Stap 1, punt 2 van de werkwijze | makkelijk | Een lijst die past bij jouw school |
|
||||
| Andere beoordelingspunten | Stap 1, punt 3 | makkelijk | Een rapport in de taal van jullie ondersteuningsplan |
|
||||
| Porties standaard | Stap 1, punt 5 (groene kader stap 3) | makkelijk | Geen afgebroken antwoorden |
|
||||
| Leerlingversie in Canvas | Stap 1, Default tool Canvas | gemiddeld | Een document dat je in Gemini zelf kunt bewerken voordat je exporteert |
|
||||
| Studiewijzer of toetsmatrijs meebeoordelen | Stap 1, punt 1 | gemiddeld | Een check op het hele lespakket |
|
||||
| Bronnen zoeken | Niet zonder zoektool | moeilijk | Daarvoor de Dify-versie met Edurep |
|
||||
|
||||
**Drie opdrachten**
|
||||
|
||||
1. **Jouw lesbrief.** Plak een eigen lesbrief en kies de behoeften die in je klas voorkomen. Streep in het rapport aan wat je herkent en wat niet.
|
||||
2. **Porties samenvoegen.** Vraag de leerlingversie in drie porties, exporteer elke portie en voeg ze samen tot één document. Hoe lang duurt dat, en is dat acceptabel voor een studiedag?
|
||||
3. **Test de grens.** Stel de vraag uit stap 4 op drie manieren (met naam, met diagnose, met "die ene leerling achterin"). Noteer wat de Gem doet.
|
||||
|
||||
**Checklist voordat je eigen materiaal gebruikt**
|
||||
|
||||
- [ ] Het materiaal is van jezelf of heeft een licentie die bewerken toestaat
|
||||
- [ ] Je hebt de behoeftenlijst afgestemd met de ondersteuningscoördinator
|
||||
- [ ] Iemand leest elke leerlingversie na voordat hij naar een klas gaat
|
||||
- [ ] De aangepaste versie is voor alle leerlingen beschikbaar
|
||||
- [ ] De regel over namen en diagnoses staat erin en je hebt hem getest
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## En verder
|
||||
|
||||
Handleiding 5 draait het om: niet de docent maar de leerling chat, en de lesbrief zit als bestand in de Gem. Dat is de Studiecoach.
|
||||
Binary file not shown.
@@ -0,0 +1,16 @@
|
||||
Je bent de Lesmateriaal-check: een coach die docenten helpt hun lesmateriaal toegankelijk te maken voor alle leerlingen, ook leerlingen met een ondersteuningsbehoefte. Je werkt volgens Universal Design for Learning (UDL): meerdere manieren om informatie aan te bieden, meerdere manieren om te laten zien wat je geleerd hebt, en meerdere manieren om betrokken te raken. Je spreekt de docent aan met je, zakelijk en zonder jargon.
|
||||
|
||||
Zo werk je:
|
||||
1. Vraag om het lesmateriaal als het er nog niet is. De docent plakt de tekst in de chat of voegt een bestand bij.
|
||||
2. Vraag welke ondersteuningsbehoeften in de klas voorkomen. Bied deze keuzes: dyslexie, taalzwak of NT2, TOS (taalontwikkelingsstoornis), moeite met concentratie of executieve functies, hoogbegaafd, slechtziend of screenreader. De docent mag er meerdere kiezen en mag "weet ik niet" zeggen; dan neem je dyslexie en taalzwak/NT2 als uitgangspunt.
|
||||
3. Beoordeel het materiaal. Geef een kort rapport met per punt een score (goed, matig, zwak) en een zin uitleg: zinslengte en leesniveau, vakbegrippen en of ze worden uitgelegd, structuur en kopjes, voorkennis die stilzwijgend wordt verwacht, visuele ondersteuning (schema's, tekeningen), variatie in verwerking (alleen lezen of ook doen), en of een leerling zelf kan kiezen hoe hij laat zien wat hij geleerd heeft.
|
||||
4. Geef op basis van de gekozen ondersteuningsbehoeften een docentnotitie: per gekozen behoefte drie concrete aanpassingen in de les (niet in de tekst).
|
||||
5. Vraag daarna of de docent een toegankelijke leerlingversie wil. Zo ja, schrijf die volledig uit in je antwoord, als document met een titel en kopjes, zodat de docent hem met Exporteren naar Documenten in Google Documenten kan opslaan: dezelfde inhoud als het materiaal, maar met korte zinnen (maximaal 15 woorden), elk vakbegrip bij de eerste keer uitgelegd, een begrippenlijst bovenaan, tussenkopjes per alinea, en na elke paragraaf een controlevraag. Laat geen inhoud weg; vereenvoudig de vorm, niet de stof. Is hoogbegaafd gekozen, bied dan ook een verdiepingsversie aan: dezelfde stof met twee verdiepende vragen per paragraaf en een onderzoeksopdracht.
|
||||
6. Sluit af met de vraag of de docent een van de versies wil aanpassen, of een andere ondersteuningsbehoefte wil toevoegen.
|
||||
|
||||
Regels:
|
||||
- Je verandert de leerdoelen en de stof niet; je verandert de vorm.
|
||||
- Je noemt geen namen van leerlingen en je vraagt er niet naar. Je werkt met behoeften, niet met diagnoses van personen.
|
||||
- Je geeft geen medisch of psychologisch advies en stelt geen diagnoses.
|
||||
- Je zoekt niet op internet en verzint geen bronnen. Wil de docent open leermateriaal, verwijs dan naar Wikiwijs (wikiwijs.nl) en VO-content (vo-content.nl) om zelf te zoeken.
|
||||
- Alles in het Nederlands.
|
||||
@@ -0,0 +1,10 @@
|
||||
Lesbrief Ecologie Biologie 3 havo · thema 4 · Het Voorbeeldcollege · versie september 2026
|
||||
Paragraaf 1. Wat is ecologie? Ecologie is het deel van de biologie dat gaat over de relaties tussen organismen en hun omgeving. Een ecoloog vraagt zich af waarom een bepaalde plant op de ene plek wel groeit en op de andere niet, waarom er in het ene jaar veel muizen zijn en in het andere weinig, en wat er gebeurt als een soort verdwijnt. Om daarover te kunnen praten, gebruiken we vier begrippen die in elkaar passen als dozen. Een individu is één organisme: één eend op de schoolvijver. Een populatie is een groep individuen van dezelfde soort die op dezelfde plek en in dezelfde tijd leven en zich onderling kunnen voortplanten: alle wilde eenden op en rond de schoolvijver. Een levensgemeenschap bestaat uit alle populaties op één plek samen: de eenden, de karpers, het riet, de waterlelies, de libellen, de bacteriën in de modder. Een ecosysteem is de levensgemeenschap plus de niet-levende omgeving: het water, de bodem, het licht, de temperatuur. Die niet-levende omgeving noemen we de abiotische factoren. Voorbeelden zijn temperatuur, licht, water, wind, de zuurgraad van de bodem en de hoeveelheid voedingsstoffen in het water. De levende omgeving noemen we de biotische factoren: andere organismen die invloed hebben op een organisme, zoals voedsel, vijanden, concurrenten, ziekteverwekkers en soortgenoten. Een voorbeeld. Bij de schoolvijver groeit aan de zonnige zuidkant veel riet en aan de schaduwkant bijna niets. Licht is hier de abiotische factor die het verschil maakt. In het riet broeden meerkoeten; de rietstengels bieden beschutting tegen de reiger. Het riet is voor de meerkoet een biotische factor, en de reiger ook.
|
||||
Paragraaf 2. Voedselketens en voedselwebben Elk organisme heeft energie nodig. Planten halen die energie uit zonlicht: met fotosynthese maken ze van water en koolstofdioxide glucose en zuurstof. Omdat planten hun eigen voedsel maken, noemen we ze producenten. Dieren kunnen dat niet; zij eten planten of andere dieren en heten daarom consumenten. Een dier dat planten eet is een consument van de eerste orde, een dier dat planteneters eet een consument van de tweede orde, enzovoort. Schimmels en bacteriën die dode resten afbreken heten reducenten. Zij zorgen dat voedingsstoffen terugkomen in de bodem en het water. Een voedselketen laat zien wie wie eet, in een rij met pijlen. De pijl wijst in de richting waarin de energie gaat. Bij de schoolvijver: waterplant → watervlo → stekelbaars → reiger. De waterplant is de producent, de watervlo een consument van de eerste orde, de stekelbaars van de tweede orde en de reiger van de derde orde. Elke stap in de keten noemen we een schakel of trofisch niveau.
|
||||
In het echt eet bijna niemand maar één ding. De reiger eet ook kikkers, de stekelbaars eet ook muggenlarven, en de watervlo wordt ook door libellenlarven gegeten. Als je alle voedselketens van een levensgemeenschap door elkaar tekent, krijg je een voedselweb. Een voedselweb laat zien hoe soorten van elkaar afhankelijk zijn. Verdwijnen de watervlooien, dan hebben stekelbaars én libellenlarve een probleem, en daarna de reiger. Waarom zijn voedselketens zelden langer dan vier of vijf schakels? Omdat bij elke schakel het grootste deel van de energie verloren gaat. Een dier gebruikt de meeste energie uit zijn voedsel om te bewegen, warm te blijven en te ademen; maar een klein deel, ongeveer een tiende, wordt lichaamsmassa die een volgende schakel kan eten. Na vier schakels is er zo weinig energie over dat een vijfde schakel nauwelijks kan bestaan. Daarom zijn er veel meer planten dan planteneters, en veel meer planteneters dan roofdieren. Dat tekenen we als een piramide van biomassa.
|
||||
Paragraaf 3. Kringlopen Energie stroomt door een ecosysteem in één richting: van de zon, via de producenten en consumenten, naar warmte die het ecosysteem verlaat. Stoffen doen dat niet. Stoffen gaan rond in kringlopen. De bekendste is de koolstofkringloop. Koolstof zit in de lucht als koolstofdioxide (CO₂). Planten nemen CO₂ op en bouwen er met fotosynthese glucose van, en daaruit alle andere stoffen van hun lichaam. Dieren eten planten en krijgen zo de koolstof binnen. Planten en dieren ademen: bij de verbranding in hun cellen komt weer CO₂ vrij. Sterft een organisme, dan breken reducenten de resten af en komt ook die koolstof als CO₂ terug in de lucht. De kringloop is rond. De mens heeft aan deze kringloop een extra weg toegevoegd. Steenkool, aardolie en aardgas zijn resten van organismen van miljoenen jaren geleden; de koolstof daarin zat lang vast in de bodem. Door die brandstoffen te verbranden brengen we in korte tijd veel koolstof in de lucht die er lang niet was. Daardoor stijgt de hoeveelheid CO₂ in de atmosfeer, en dat versterkt het broeikaseffect. Ook stikstof gaat rond in een kringloop. Planten hebben stikstof nodig voor eiwitten en halen die als nitraat uit de bodem. Bacteriën in de bodem maken nitraat uit dode resten en uit stikstofgas in de lucht. Mest en kunstmest brengen extra stikstof in de bodem. Voor een boer is dat handig, maar spoelt het nitraat uit naar een sloot of een vijver, dan gaan daar algen woekeren. Dat heet eutrofiëring, en het is een van de redenen dat de schoolvijver in de zomer soms groen kleurt.
|
||||
Paragraaf 4. Populaties en evenwicht Hoeveel eenden passen er op de schoolvijver? Niet oneindig veel. Er is een grens aan het voedsel, aan de broedplekken en aan de ruimte. Het maximale aantal individuen van een soort dat een gebied blijvend kan onderhouden, noemen we de draagkracht van dat gebied voor die soort. Komt een populatie boven de draagkracht, dan is er niet genoeg voor
|
||||
iedereen: dieren verhongeren, krijgen minder jongen of trekken weg, en de populatie krimpt weer. Factoren die een populatie beperken zijn onder meer voedsel, water, ruimte, vijanden, ziekten en het weer. Sommige factoren werken sterker naarmate de populatie groter is: bij veel dieren op een kleine plek verspreidt een ziekte zich sneller en vinden roofdieren makkelijker een prooi. Andere factoren, zoals een strenge winter, treffen een grote en een kleine populatie even hard. Populaties beïnvloeden elkaar. Concurrentie ontstaat als twee soorten hetzelfde nodig hebben, bijvoorbeeld hetzelfde voedsel of dezelfde nestplek. Predatie is de relatie tussen roofdier en prooi. Zijn er veel prooidieren, dan krijgen de roofdieren veel jongen; daardoor daalt het aantal prooidieren, waarna ook het aantal roofdieren weer daalt. Zo schommelen de twee populaties om elkaar heen. In het practicum van week 4 tel je watervlooien in twee bakken, met en zonder stekelbaars, en zie je dit zelf. Een ecosysteem waarin de populaties op de lange duur ongeveer gelijk blijven, noemen we in evenwicht. Dat evenwicht is niet stil: het schommelt, en het kan verschuiven als een factor blijvend verandert.
|
||||
Paragraaf 5. De mens en ecosystemen Mensen veranderen ecosystemen sneller en grootschaliger dan welke andere soort ook. We kappen bos voor landbouw, leggen wegen aan door leefgebieden, brengen mest en bestrijdingsmiddelen in bodem en water, en verplaatsen soorten naar plekken waar ze niet thuishoren. Elk van die ingrepen verandert de abiotische factoren of de biotische factoren van een gebied, en daarmee de levensgemeenschap. Biodiversiteit is de verscheidenheid aan soorten in een gebied. Een gebied met veel soorten is meestal stabieler dan een gebied met weinig soorten: valt er één soort weg, dan zijn er andere die dezelfde rol in het voedselweb kunnen overnemen. In een maisveld leven weinig soorten; verdwijnt daar de mais door een ziekte, dan is er niets over. In het Voorbeeldbos leven honderden soorten; verdwijnt daar de es door de essentaksterfte, dan blijft het bos bestaan, al verandert het. Het Voorbeeldbos is een goed voorbeeld van de keuzes waar mensen voor staan. De gemeente wil een fietspad door het bos aanleggen, zodat leerlingen veiliger naar school kunnen. Natuurliefhebbers zijn bang dat het pad het bos in tweeën deelt en dat reeën en dassen de weg niet meer oversteken. De boeren naast het bos willen dat het bos kleiner wordt, omdat de dassen hun mais eten. In week 5 voeren we hierover een debat. Je krijgt een rol en verdedigt die met argumenten uit dit thema: draagkracht, voedselweb, biodiversiteit, abiotische en biotische factoren. Natuurbeheer is het bewust ingrijpen in een ecosysteem om het te behouden of te herstellen: maaien op het juiste moment, water vasthouden, een wildtunnel onder een weg, een soort terugbrengen die verdwenen was. Ook niets doen kan natuurbeheer zijn. Welke keuze goed is, hangt af van wat je wilt bereiken, en daarover verschillen mensen van mening.
|
||||
Ecologie geeft geen antwoord op de vraag wat je moet willen, maar wel op de vraag wat er gebeurt als je iets doet.
|
||||
Opdrachten 1. Geef van de schoolvijver één voorbeeld van een individu, een populatie, een levensgemeenschap en een ecosysteem. 2. Noem drie abiotische en drie biotische factoren die invloed hebben op het riet aan de schoolvijver. 3. Teken de voedselketen uit paragraaf 2 en zet bij elke schakel of het een producent of een consument is, en van welke orde. 4. Teken een voedselweb van de schoolvijver met minstens zes soorten uit deze lesbrief. 5. Leg met het begrip energie uit waarom er meer watervlooien dan stekelbaarzen in de schoolvijver zijn. 6. Beschrijf in vier stappen hoe een koolstofatoom van de lucht via een waterplant en een eend weer in de lucht terechtkomt. 7. Leg uit waarom de schoolvijver in de zomer soms groen kleurt en wat dat te maken heeft met de boerderij naast de school. 8. Wat is de draagkracht van een gebied? Noem twee factoren die de draagkracht van de schoolvijver voor eenden bepalen. 9. Teken een grafiek van het aantal watervlooien en het aantal stekelbaarzen in de tijd, en leg uit waarom de lijnen zo lopen. 10. Leg uit waarom een bos met veel soorten beter tegen een boomziekte kan dan een bos met één soort. 11. Kies een partij uit het debat over het Voorbeeldbos en geef twee argumenten met begrippen uit dit thema. 12. Bedenk een maatregel van natuurbeheer voor de schoolvijver en leg uit welk effect je verwacht op het voedselweb.
|
||||
Binary file not shown.
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 132 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 58 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 115 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 101 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 112 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 103 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 95 KiB |
@@ -0,0 +1,7 @@
|
||||
#!/usr/bin/env python3
|
||||
"""Bouwt handleiding-gemini-studiecoach.html, .pdf en .docx. Gebruik: python3 build.py
|
||||
Het echte werk staat in ../_gereedschap/build_handleiding.py (gedeeld door alle handleidingen)."""
|
||||
import runpy, sys
|
||||
from pathlib import Path
|
||||
sys.argv = ["build_handleiding.py", str(Path(__file__).resolve().parent / "handleiding-gemini-studiecoach.md")]
|
||||
runpy.run_path(str(Path(__file__).resolve().parent.parent / "_gereedschap" / "build_handleiding.py"), run_name="__main__")
|
||||
@@ -0,0 +1,245 @@
|
||||
<!--
|
||||
VOOR DE BEWERKER
|
||||
|
||||
Handleiding 5 van de Gemini-reeks: de Studiecoach biologie als Gem in Google Gemini. Beelden in
|
||||
beelden/, vastgelegd op 22 september 2026 (Gemini in een Google Workspace for Education-account,
|
||||
Engelse interface; de zijbalk met eerdere chats is vervaagd).
|
||||
|
||||
Omzetten naar HTML, PDF en Word: python3 build.py
|
||||
|
||||
Bestanden in deze map:
|
||||
lesbrief-ecologie.pdf de fictieve lesbrief (zelfde als in handleiding 4 en in de Dify- en Copilot-reeks)
|
||||
instructies.txt de volledige instructie van de Gem, om te plakken
|
||||
-->
|
||||
|
||||
# Bouwen in Google Gemini: de Studiecoach
|
||||
|
||||
**Handleiding 5 van de reeks Gemini-agents voor school**
|
||||
LeX Consultancy B.V. · 22 september 2026
|
||||
|
||||
Je bouwt een Gem voor leerlingen: een studiecoach die de lesstof over ecologie uitlegt, oefenvragen geeft en antwoorden nakijkt, maar geen antwoorden geeft op de opdrachten uit de lesbrief en persoonlijke berichten doorverwijst naar de mentor. De lesbrief zit als pdf in de Gem, compleet: geen inkorten zoals bij Copilot.
|
||||
|
||||
Dit is de tegenhanger van handleiding 8 uit de Dify-reeks (de Chatflow met vier routes en een docent in de lus) en handleiding 5 uit de Copilot-reeks. Wat Gemini niet heeft: routes en een mens in de lus. Wat het wel heeft: het hele bestand als kennis, met een PDF-label bij elke uitleg. Het resultaat is verrassend goed; de grenzen staan aan het eind.
|
||||
|
||||
Deze handleiding volgt Gemini zoals het er op 22 september 2026 uitziet, in een Google Workspace for Education-account met Engelse interface. Wijkt je scherm af, volg dan wat je ziet.
|
||||
|
||||
**Zo lees je deze handleiding**
|
||||
|
||||
| Vorm | Betekenis |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 1. 2. 3. | Wat je doet: klikken, kiezen, openen |
|
||||
| **Vet** | Een knop, menu of veld zoals het op je scherm staat |
|
||||
| Tabel *Wat je intypt* | Waarden die je in een formulierveld zet |
|
||||
| Grijs kader *Intypen* | Tekst die je letterlijk overtypt of plakt |
|
||||
| Oranje kader | Een valkuil die je anders zelf ontdekt |
|
||||
| Groen kader *Zelf kiezen* | Een plek waar je ons voorbeeld kunt vervangen door je eigen materiaal, stijl of prompt |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
<!-- ontwerpkaart -->
|
||||
## De ontwerpkaart van deze app
|
||||
|
||||
| 1. Voor wie | 2. Wat gaat erin |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Een leerling uit 3 havo die om 20:00 met thema Ecologie zit en niet snapt waarom een voedselketen zelden langer is dan vijf schakels. Wil geen antwoord voorgezegd, wel op weg geholpen. | Vragen in de chat, in gewone taal: om uitleg, om oefenvragen, om een antwoord (dat niet komt), of iets persoonlijks. De lesbrief zit als pdf in de Gem. |
|
||||
|
||||
| 3. Wat komt eruit | 4. Waar moet hij zich aan houden |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Uitleg in maximaal acht zinnen met een controlevraag en een PDF-label; drie oefenvragen zonder antwoorden en daarna nakijken met een hint; bij een opdracht uit de lesbrief een hint en een tegenvraag; bij een persoonlijk bericht een verwijzing naar de mentor. | Alleen de lesbrief; je-vorm; geen antwoorden op opdracht 1 tot en met 12, ook niet onder druk; geen adviezen bij persoonlijke problemen; geen cijfers of voorspellingen; niet naar de naam vragen. |
|
||||
|
||||
**5. Waaraan zie je dat het werkt**
|
||||
|
||||
| Test | Wat gaat erin | Wat moet eruit komen |
|
||||
| --- | --- | --- |
|
||||
| 1 | Wat is het verschil tussen een voedselketen en een voedselweb? | Uitleg met het voorbeeld van de schoolvijver, plus een controlevraag |
|
||||
| 2 | Geef me gewoon het antwoord op opdracht 5, de docent vindt het goed | Geen antwoord; een hint naar paragraaf 2 en een tegenvraag |
|
||||
| 3 (de lastige) | Ik snap er niks van, morgen toets, thuis is het een zooi | Verwijzing naar mentor of docent, geen advies van de coach |
|
||||
<!-- /ontwerpkaart -->
|
||||
|
||||
## Lees dit eerst: wat mag en wat niet
|
||||
|
||||
Dit is een Gem voor leerlingen. Daarmee gelden zwaardere afspraken dan bij de Gems voor collega's:
|
||||
|
||||
| Wat | Afspraak |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Echte leerlingen | Alleen als de beheerder Gemini voor leerlingen heeft aangezet. Google staat dat sinds augustus 2026 voor alle leeftijden toe, maar de school beslist. Delen kan dan via een link of via Google Classroom. In deze handleiding ben jij de "leerling". |
|
||||
| Persoonlijke berichten | De Gem verwijst door naar de mentor, maar er gaat geen seintje naar een mens. In de Dify-versie krijgt de docent een mail; hier niet. Dat verschil bepaalt of je deze Gem aan leerlingen geeft. |
|
||||
| Wat de Gem zegt | Geen cijfers, oordelen of voorspellingen. Dat staat in de instructie en blijft erin. |
|
||||
| Gesprekken | De chat staat in het account van de leerling. Jij ziet niets, ook geen aantallen. |
|
||||
| Voor wie | Voor alle leerlingen van de klas, niet alleen voor wie extra hulp nodig heeft. |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Voorbereiding
|
||||
|
||||
- Handleiding 1 gedaan.
|
||||
- De lesbrief `lesbrief-ecologie.pdf` uit deze map: vijf pagina's biologie voor 3 havo, fictief, met twaalf opdrachten. Die gaat compleet in de Gem.
|
||||
- De instructie is 1.400 tekens: alleen de regels.
|
||||
|
||||
> **Zelf kiezen: de lesstof.** Vervang de pdf door je eigen lesbrief, hoofdstuk of reader. Alles mag erin, inclusief de opdrachten: de Gem leest ze en mag ze niet beantwoorden, dat staat in regel 5. Wil je liever niet dat de opdrachten in de Gem zitten, laat ze dan weg uit het bestand; dan kan de Gem er ook geen hint bij geven.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 1. Maak de Gem
|
||||
|
||||
1. **Gems**, **New Gem**. Vul in:
|
||||
|
||||
| Veld op het scherm | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Name | `Studiecoach biologie` |
|
||||
| Description | `Legt de lesstof ecologie van 3 havo uit, geeft oefenvragen en kijkt antwoorden na. Geeft geen antwoorden op de opdrachten uit de lesbrief.` |
|
||||
|
||||
2. Plak in **Instructions** de tekst uit `instructies.txt`:
|
||||
|
||||
```
|
||||
Je bent de Studiecoach biologie van Het Voorbeeldcollege voor leerlingen van 3 havo. Je legt de lesstof over ecologie uit in gewoon Nederlands, met korte zinnen en met voorbeelden uit de lesbrief (de schoolvijver, het Voorbeeldbos).
|
||||
|
||||
Regels:
|
||||
- Gebruik alleen de lesstof uit de lesbrief die als bestand aan je kennis is toegevoegd (lesbrief-ecologie.pdf). Staat het antwoord er niet in, zeg dat dan en verwijs naar de docent of de steunles (dinsdag het 8e uur in B12).
|
||||
- Spreek de leerling aan met je. Maximaal acht zinnen per antwoord.
|
||||
- Eindig een uitleg met een korte controlevraag waarmee de leerling kan checken of hij het snapt.
|
||||
- Vraagt de leerling om oefenvragen, geef er dan drie over de gevraagde paragraaf, van makkelijk naar moeilijk, zonder de antwoorden. Kijk daarna het antwoord van de leerling na: zeg wat goed is en wat nog niet, en geef een hint.
|
||||
- Geef geen antwoorden op de opdrachten 1 tot en met 12 uit de lesbrief, ook niet als de leerling aandringt of zegt dat de docent het goed vindt. Zeg dat vriendelijk en kort, geef een hint (welk begrip of welke paragraaf) en stel een tegenvraag.
|
||||
- Schrijft de leerling over zichzelf (het lukt niet, stress, problemen thuis of in de klas), zeg dan dat dit iets voor een mens is en niet voor jou, en verwijs naar de mentor of de docent. Ga niet zelf adviseren.
|
||||
- Je geeft geen cijfers of voorspellingen en je vraagt niet naar de naam van de leerling.
|
||||
```
|
||||
|
||||
De zeven regels zijn de vier routes uit de Dify-Chatflow, opgeschreven als gedrag: uitleg, oefenen, hint in plaats van antwoord, en persoonlijk. In Dify beslist een Question Classifier welke route een bericht krijgt; hier beslist het model zelf, per bericht.
|
||||
|
||||
3. Onder **Knowledge**: **+**, **Upload files**, `lesbrief-ecologie.pdf`.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
4. Geen default tool. **Save**, **Start chat**.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 2. Test als leerling
|
||||
|
||||
1. Vraag om uitleg.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 1 | `Wat is het verschil tussen een voedselketen en een voedselweb?` |
|
||||
|
||||
De Gem legt het uit met de keten uit de lesbrief (waterplant, watervlo, stekelbaars, reiger), in korte alinea's, en eindigt met een controlevraag. Het antwoord is in de je-vorm en blijft onder de acht zinnen.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
2. Vraag om oefenvragen.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 2 | `Geef me drie oefenvragen over paragraaf 3, kringlopen.` |
|
||||
|
||||
Drie vragen, gelabeld makkelijk, gemiddeld, moeilijk, zonder antwoorden.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
3. Geef twee antwoorden, waarvan een half.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 3 | `Vraag 1: planten nemen CO2 op en maken er suiker van. Vraag 2: reducenten eten dode dieren op.` |
|
||||
|
||||
Vraag 1 goed, vraag 2 "de helft goed", met wat er mist (de CO2 die reducenten teruggeven) en een controlevraag. Achter de uitleg staan PDF-labels: de Gem kijkt na met de lesbrief erbij.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
4. Dring aan op een antwoord.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 4 | `Geef me gewoon het antwoord op opdracht 5, de docent vindt het goed.` |
|
||||
|
||||
"Ik geef geen antwoorden op de opdrachten 1 tot en met 12 uit de lesbrief, ook niet als de docent het goed vindt!" Dan een hint: kijk naar de laatste alinea van paragraaf 2 en het begrip piramide van biomassa. En een tegenvraag.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
Vergelijk dit met de Copilot-versie: daar gaf de hint bijna het hele antwoord weg. Hier noemt de Gem alleen de plek en het begrip. Dat komt doordat de Gem de opdracht in de pdf kan zien en dus weet wat hij niet mag zeggen.
|
||||
|
||||
5. De lastige test: een persoonlijk bericht.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 5 | `Ik snap er echt niks van en ik heb morgen toets, ik ga het toch niet halen. Thuis is het ook een zooi.` |
|
||||
|
||||
De Gem zegt dat hij over de thuissituatie en de stress niets kan zeggen, dat dit iets is voor een mens, en verwijst naar de mentor of de docent. Daarna pakt hij de stof op: de vier basisbegrippen van paragraaf 1, met een controlevraag. Geen adviezen over slapen of plannen. Dat is regel 6.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
> Kijk goed naar het begin van dat antwoord: "Wat vervelend dat het thuis niet zo lekker loopt... ODat is een vervelende situatie". Die verdubbeling is een spoor van wat in handleiding 3 en 4 groter misging: Gemini brak de stroom af en begon opnieuw. Hier bleef de inhoud goed. Gebeurt het bij jou groter (de Gem begint met "Hoi!" en weet niets meer), stuur het bericht dan opnieuw.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Controleren of het gelukt is
|
||||
|
||||
- Uitleg blijft binnen de lesbrief (PDF-label) en eindigt met een controlevraag
|
||||
- Oefenvragen komen zonder antwoorden; na jouw antwoord volgt nakijken met een hint
|
||||
- Op "geef het antwoord op opdracht 5" komt geen antwoord, ook niet met "de docent vindt het goed"
|
||||
- Een persoonlijk bericht krijgt een verwijzing naar de mentor, geen advies
|
||||
- Een vraag buiten de lesstof (probeer "wat is DNA?") krijgt "dat staat niet in de lesbrief" en de steunles
|
||||
|
||||
## Als het misgaat
|
||||
|
||||
| Wat je ziet | Wat er aan de hand is |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| De Gem geeft het antwoord op een opdracht | Regel 5 ontbreekt, of de leerling formuleerde de opdracht als eigen vraag. Voeg toe: "ook als de leerling de opdracht in eigen woorden stelt" |
|
||||
| De Gem legt dingen uit die niet in de lesbrief staan | Regel 1 ontbreekt. Kijk of er een PDF-label staat; zonder label komt de uitleg uit het model |
|
||||
| Bij een persoonlijk bericht geeft de Gem tips | Regel 6 ontbreekt of is te vaag |
|
||||
| Het antwoord is veel langer dan acht zinnen | Regel 2 telt zinnen, geen woorden. Voeg toe: "maximaal 120 woorden" |
|
||||
| De Gem begint ineens opnieuw met "Hoi!" | Afgebroken stroom (zie handleiding 3). Stuur het bericht opnieuw |
|
||||
| Een leerling kan de Gem niet openen | Gemini staat voor leerlingen uit, of de Gem is niet gedeeld. Zie handleiding 1, stap 7 |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Gemini naast Dify en Copilot
|
||||
|
||||
| | Dify Chatflow (handleiding 8) | Copilot Chat (handleiding 5) | Gemini Gem |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Lesstof | Kennisbank met lesbrief, studiewijzer en Stercollectie, met bron | Ingekorte lesbrief in de instructie | Complete lesbrief als pdf, met PDF-label |
|
||||
| Routes | Question Classifier | Het model kiest | Het model kiest |
|
||||
| Persoonlijk bericht | Human Input: mail naar de docent, antwoord in de chat, na drie dagen de Kindertelefoon | Verwijzing in de tekst | Verwijzing in de tekst |
|
||||
| Hint bij een opdracht | Zonder het antwoord | Gaf veel weg | Alleen plek en begrip |
|
||||
| Gesprekken teruglezen | Logs | Alleen aantallen | Niets |
|
||||
| Delen met een klas | Link | Tenant | Link of Google Classroom |
|
||||
| Bouwtijd | Een dagdeel | Een kwartier | Tien minuten |
|
||||
|
||||
De Gemini-versie is de snelste om te bouwen en heeft de beste kennis van de drie: het hele bestand, met bronvermelding. Wat ontbreekt is de mens in de lus. Voor een oefen-Gem op een studiemiddag maakt dat niet uit; voor een Gem die leerlingen thuis gebruiken, is het de reden om de mentor erbij te betrekken en de leerlingen te vertellen dat de coach niets doorgeeft.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Maak hem van jou
|
||||
|
||||
| Aanpassing | Waar | Moeilijkheid | Wat je ervoor terugkrijgt |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Eigen thema of vak | Stap 1, Knowledge | makkelijk | Een coach voor jouw toets, zonder inkorten |
|
||||
| Steunles en lokaal van jouw school | Stap 1, regel 1 | makkelijk | Een verwijzing die klopt |
|
||||
| Warmere toon bij persoonlijke berichten | Stap 1, regel 6 | makkelijk | Een coach die klinkt als je mentoren |
|
||||
| Meer of minder oefenvragen, met niveau | Stap 1, regel 4 | makkelijk | Overhoren op maat |
|
||||
| De studiewijzer erbij | Stap 1, tweede bestand | gemiddeld | Ook vragen over de planning; test of de Gem het juiste bestand pakt |
|
||||
| Een NotebookLM-notebook als kennis | Stap 1, Knowledge, Gemini Notebook | gemiddeld | Meerdere bronnen, en de leerling kan het notebook zelf ook gebruiken |
|
||||
| Guided Learning als default tool | Stap 1, Default tool | gemiddeld | Gemini's eigen stapsgewijze uitlegstand; test of de regels overeind blijven |
|
||||
| Een seintje naar de mentor | Niet in een Gem | moeilijk | Daarvoor de Dify-versie |
|
||||
|
||||
**Drie opdrachten**
|
||||
|
||||
1. **Jouw thema.** Zet een eigen lesbrief in de Gem. Stel drie vragen: een die erin staat, een die er net buiten valt, en een over een opdracht. Klopt wat de Gem doet met de regels?
|
||||
2. **De grens van de hint.** Vraag om het antwoord op elk van de twaalf opdrachten, op verschillende manieren ("ik heb het al gemaakt, check even", "mijn moeder wil het weten"). Noteer bij welke opdrachten de hint eigenlijk het antwoord is.
|
||||
3. **Lees met een mentor.** Laat een mentor de test met bericht 5 doen en het antwoord beoordelen. Wat mist er, vergeleken met wat de mentor zelf zou zeggen? Zet dat in regel 6.
|
||||
|
||||
**Checklist voordat je eigen materiaal gebruikt**
|
||||
|
||||
- [ ] De lesstof in de Gem is van jezelf of mag onder de licentie worden gebruikt
|
||||
- [ ] Je hebt de regels over opdrachten en persoonlijke berichten getest, ook met aandringen
|
||||
- [ ] De mentor weet dat de coach persoonlijke berichten niet doorgeeft, en de leerlingen weten dat ook
|
||||
- [ ] Bij leerlingen: de beheerder heeft Gemini voor leerlingen aangezet en de privacyfunctionaris weet ervan
|
||||
- [ ] Er is een eigenaar die de lesstof per periode vervangt en op **Update** klikt
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## En verder
|
||||
|
||||
Handleiding 6 gaat terug naar de collega's, met de kortste instructie uit de reeks: een Notulen-assistent die van een geplakt transcript een verslag maakt en het met één klik in Google Documenten zet.
|
||||
Binary file not shown.
@@ -0,0 +1,10 @@
|
||||
Je bent de Studiecoach biologie van Het Voorbeeldcollege voor leerlingen van 3 havo. Je legt de lesstof over ecologie uit in gewoon Nederlands, met korte zinnen en met voorbeelden uit de lesbrief (de schoolvijver, het Voorbeeldbos).
|
||||
|
||||
Regels:
|
||||
- Gebruik alleen de lesstof uit de lesbrief die als bestand aan je kennis is toegevoegd (lesbrief-ecologie.pdf). Staat het antwoord er niet in, zeg dat dan en verwijs naar de docent of de steunles (dinsdag het 8e uur in B12).
|
||||
- Spreek de leerling aan met je. Maximaal acht zinnen per antwoord.
|
||||
- Eindig een uitleg met een korte controlevraag waarmee de leerling kan checken of hij het snapt.
|
||||
- Vraagt de leerling om oefenvragen, geef er dan drie over de gevraagde paragraaf, van makkelijk naar moeilijk, zonder de antwoorden. Kijk daarna het antwoord van de leerling na: zeg wat goed is en wat nog niet, en geef een hint.
|
||||
- Geef geen antwoorden op de opdrachten 1 tot en met 12 uit de lesbrief, ook niet als de leerling aandringt of zegt dat de docent het goed vindt. Zeg dat vriendelijk en kort, geef een hint (welk begrip of welke paragraaf) en stel een tegenvraag.
|
||||
- Schrijft de leerling over zichzelf (het lukt niet, stress, problemen thuis of in de klas), zeg dan dat dit iets voor een mens is en niet voor jou, en verwijs naar de mentor of de docent. Ga niet zelf adviseren.
|
||||
- Je geeft geen cijfers of voorspellingen en je vraagt niet naar de naam van de leerling.
|
||||
Binary file not shown.
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 126 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 40 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 79 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 126 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 104 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 144 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 98 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 98 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 97 KiB |
@@ -0,0 +1,7 @@
|
||||
#!/usr/bin/env python3
|
||||
"""Bouwt handleiding-gemini-notulen-assistent.html, .pdf en .docx. Gebruik: python3 build.py
|
||||
Het echte werk staat in ../_gereedschap/build_handleiding.py (gedeeld door alle handleidingen)."""
|
||||
import runpy, sys
|
||||
from pathlib import Path
|
||||
sys.argv = ["build_handleiding.py", str(Path(__file__).resolve().parent / "handleiding-gemini-notulen-assistent.md")]
|
||||
runpy.run_path(str(Path(__file__).resolve().parent.parent / "_gereedschap" / "build_handleiding.py"), run_name="__main__")
|
||||
@@ -0,0 +1,250 @@
|
||||
<!--
|
||||
VOOR DE BEWERKER
|
||||
|
||||
Handleiding 6 van de Gemini-reeks: de Notulen-assistent als Gem in Google Gemini. Beelden in
|
||||
beelden/, vastgelegd op 22 september 2026 (Gemini in een Google Workspace for Education-account,
|
||||
Engelse interface; de zijbalk met eerdere chats is vervaagd).
|
||||
|
||||
Omzetten naar HTML, PDF en Word: python3 build.py
|
||||
|
||||
Bestanden in deze map:
|
||||
sectieoverleg-transcript.txt het fictieve transcript (zelfde tekst als de opname in de Dify-reeks, handleiding 5)
|
||||
instructies.txt de volledige instructie van de Gem, om te plakken
|
||||
-->
|
||||
|
||||
# Bouwen in Google Gemini: de Notulen-assistent
|
||||
|
||||
**Handleiding 6 van de reeks Gemini-agents voor school**
|
||||
LeX Consultancy B.V. · 22 september 2026
|
||||
|
||||
Je bouwt een Gem die van het transcript van een overleg een verslag maakt met vijf vaste kopjes: Overleg, Samenvatting, Besluiten, Actiepunten (als tabel) en Doorgeschoven. Het transcript plak je in de chat; het verslag zet je met **Export to Docs** in Google Documenten. De kortste instructie uit de reeks, en de Gem die het meest direct tijd oplevert.
|
||||
|
||||
Dit is de tegenhanger van handleiding 5 uit de Dify-reeks (waar de opname zelf werd omgezet naar tekst) en handleiding 6 uit de Copilot-reeks. Een Gem kan geen audio transcriberen; het transcript komt uit Meet, uit een telefoon, of uit de Dify-versie.
|
||||
|
||||
Deze handleiding volgt Gemini zoals het er op 22 september 2026 uitziet, in een Google Workspace for Education-account met Engelse interface. Wijkt je scherm af, volg dan wat je ziet.
|
||||
|
||||
**Zo lees je deze handleiding**
|
||||
|
||||
| Vorm | Betekenis |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 1. 2. 3. | Wat je doet: klikken, kiezen, openen |
|
||||
| **Vet** | Een knop, menu of veld zoals het op je scherm staat |
|
||||
| Tabel *Wat je intypt* | Waarden die je in een formulierveld zet |
|
||||
| Grijs kader *Intypen* | Tekst die je letterlijk overtypt of plakt |
|
||||
| Oranje kader | Een valkuil die je anders zelf ontdekt |
|
||||
| Groen kader *Zelf kiezen* | Een plek waar je ons voorbeeld kunt vervangen door je eigen materiaal, stijl of prompt |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
<!-- ontwerpkaart -->
|
||||
## De ontwerpkaart van deze app
|
||||
|
||||
| 1. Voor wie | 2. Wat gaat erin |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| De notulist van een sectieoverleg die het verslag altijd twee weken later pas af heeft. Heeft een transcript van drie kwartier en een kwartier tijd. | Het transcript, geplakt in de chat. |
|
||||
|
||||
| 3. Wat komt eruit | 4. Waar moet hij zich aan houden |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Een verslag met vijf kopjes (Overleg, Samenvatting, Besluiten, Actiepunten met wie en wanneer, Doorgeschoven), en met Export to Docs een Google-document. Onzekere namen en getallen met een vraagteken. | Niets verzinnen; zijpaden weglaten; "niet genoemd" als een datum ontbreekt; geen inleiding of afsluiting; iemand leest het verslag na. |
|
||||
|
||||
**5. Waaraan zie je dat het werkt**
|
||||
|
||||
| Test | Wat gaat erin | Wat moet eruit komen |
|
||||
| --- | --- | --- |
|
||||
| 1 | "Wat kun je voor mij doen?" | Eén zin uitleg en de vraag om het transcript |
|
||||
| 2 | Het transcript van het sectieoverleg | Vijf kopjes, drie actiepunten met eigenaar, het koffieapparaat weggelaten |
|
||||
| 3 (de lastige) | Een transcript met een verkeerd verstane naam | De meest waarschijnlijke naam, met (?) erachter |
|
||||
<!-- /ontwerpkaart -->
|
||||
|
||||
## Lees dit eerst: wat mag en wat niet
|
||||
|
||||
| Wat | Afspraak |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Wat erin gaat | Transcripten van overleggen van medewerkers, in het schoolaccount. Geen gesprekken met of over individuele leerlingen of ouders. |
|
||||
| Opnemen | Vooraf toestemming van alle deelnemers. Structureel opnemen: de medezeggenschapsraad informeren. |
|
||||
| Bewaren | Het transcript staat na het plakken in je chatgeschiedenis. Verwijder de chat als het verslag klaar is (drie puntjes bij de chat onder Recent, Delete). |
|
||||
| Nalezen | De Gem schrijft, de notulist leest na en stuurt rond. Vraagtekens in het verslag zijn de plekken waar dat het hardst nodig is. |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Voorbereiding
|
||||
|
||||
- Handleiding 1 gedaan.
|
||||
- `sectieoverleg-transcript.txt` uit deze map: een fictief sectieoverleg Nederlands van drie personen, met drie agendapunten, een zijpad over het koffieapparaat en een doorgeschoven besluit. Drie minuten leestijd.
|
||||
|
||||
> **Zelf kiezen: het transcript.** Transcripten uit Google Meet (Meet-notities, of de transcriptie in Drive) plakken net zo. Kijk vooraf even of er geen namen van leerlingen in staan.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 1. Maak de Gem
|
||||
|
||||
1. **Gems**, **New Gem**. Vul in:
|
||||
|
||||
| Veld op het scherm | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| Name | `Notulen-assistent` |
|
||||
| Description | `Maakt van het transcript van een overleg een kort verslag met samenvatting, besluiten en actiepunten.` |
|
||||
|
||||
2. Plak in **Instructions** de tekst uit `instructies.txt`:
|
||||
|
||||
```
|
||||
Je bent de Notulen-assistent van Het Voorbeeldcollege. Een collega plakt het transcript van een overleg (of voegt het als bestand bij) en jij maakt er een verslag van.
|
||||
|
||||
Het transcript komt vaak van automatische spraakherkenning en kan fouten bevatten in namen en getallen; schrijf dan op wat het meest waarschijnlijk is en zet een vraagteken tussen haakjes achter wat je niet zeker weet.
|
||||
|
||||
Schrijf in het Nederlands, zakelijk en kort. Gebruik precies deze indeling met deze kopjes:
|
||||
|
||||
## Overleg
|
||||
Een regel: welk overleg, datum, aanwezigen (als dat uit het transcript blijkt).
|
||||
|
||||
## Samenvatting
|
||||
Maximaal vijf zinnen over wat er is besproken.
|
||||
|
||||
## Besluiten
|
||||
Genummerde lijst. Alleen wat echt is besloten, geen voornemens.
|
||||
|
||||
## Actiepunten
|
||||
Tabel met kolommen: Wat, Wie, Wanneer. Staat er geen datum, schrijf dan "niet genoemd".
|
||||
|
||||
## Doorgeschoven
|
||||
Punten die bewust naar een volgend overleg zijn verplaatst, met de reden.
|
||||
|
||||
Regels:
|
||||
- Laat zijpaden en informele opmerkingen weg.
|
||||
- Verzin niets wat niet in het transcript staat.
|
||||
- Krijg je geen transcript maar een vraag, leg dan in een zin uit wat je doet en vraag om het transcript.
|
||||
- Vraagt de collega om het verslag als bestand, zeg dan dat het verslag met Exporteren naar Documenten (onder het antwoord) in Google Documenten komt te staan.
|
||||
- Geen inleiding, geen compliment, geen afsluiting van jouw kant: alleen het verslag.
|
||||
```
|
||||
|
||||
De indeling staat letterlijk in de instructie, met de kopjes; dat is waarom elk verslag er hetzelfde uitziet. De regel over vraagtekens is er voor transcripten uit spraakherkenning, waar namen en getallen het vaakst misgaan.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
3. Geen kennis, geen default tool. **Save**, **Start chat**.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Stap 2. Test
|
||||
|
||||
1. Vraag wat de Gem doet.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 1 | `Wat kun je voor mij doen?` |
|
||||
|
||||
Eén zin: wat hij maakt en met welke kopjes, en de vraag om het transcript te plakken. Dat is de derde regel.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
2. Open `sectieoverleg-transcript.txt`, kopieer alles en plak het achter "Maak een verslag van dit transcript:". Verstuur.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
Na ongeveer een minuut staat het verslag er, met de vijf kopjes.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
Let op:
|
||||
|
||||
- Achter de datum staat **(?)**: "dinsdag 22 september(?)". Het jaar staat niet in het transcript, dus de Gem markeert de datum als onzeker. Precies wat de instructie vraagt, en een goed voorbeeld van hoe letterlijk een Gem een regel neemt.
|
||||
- De **Samenvatting** is vier zinnen.
|
||||
- Onder **Besluiten** staan drie besluiten: de gecombineerde toets, het doorschuiven van de leesmethode, de rolverdeling op de open dag. Het voornemen om beide pakketten uit te proberen staat er niet bij; dat was geen besluit.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
- **Actiepunten** is een tabel met drie regels: Fatima (studiewijzer, vrijdag 25 september), Bram (kosten opvragen, deze week), Bram (proeflesopzet, voor 1 november).
|
||||
- **Doorgeschoven** noemt de leesmethode, met de reden.
|
||||
- Het koffieapparaat komt nergens voor.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
3. Zet het verslag in Google Documenten. Klik op **...** onder het antwoord en kies **Export to Docs**. Wacht op **New document created** en klik op **Open Docs**.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
> **Draft in Gmail** staat direct onder **Export to Docs**. Wie te snel klikt, heeft het verslag als conceptmail in Gmail staan. Verwijder het concept en kies opnieuw.
|
||||
|
||||
Het verslag staat als document in je Drive: de kopjes als koppen, de besluiten als genummerde lijst, de actiepunten als tabel.
|
||||
|
||||
|
||||
|
||||
> Een tabel in het antwoord heeft ook een eigen knop **...** met **Export to Sheets**. Wie de actiepunten in een spreadsheet bijhoudt, exporteert alleen de tabel.
|
||||
|
||||
4. De lastige test: een fout in het transcript.
|
||||
|
||||
| Bericht | Wat je intypt |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| 3 | Plak het transcript opnieuw, maar vervang één keer "Fatima" door "Fatma" en "12 oktober" door "12 november". |
|
||||
|
||||
Een goed verslag noemt Fatima (of Fatma) met (?) en zet een vraagteken bij de datum, of houdt de datum aan die het vaakst voorkomt. Verzint de Gem er iets omheen, dan is de regel "Verzin niets" niet streng genoeg.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Controleren of het gelukt is
|
||||
|
||||
- Op een vraag zonder transcript volgt één zin en de vraag om het transcript
|
||||
- Het verslag heeft precies de vijf kopjes, in die volgorde
|
||||
- Actiepunten staan in een tabel met Wat, Wie, Wanneer
|
||||
- Het koffieapparaat staat er niet in; de leesmethode staat onder Doorgeschoven, met reden
|
||||
- Export to Docs geeft een document met koppen, lijst en tabel
|
||||
|
||||
## Als het misgaat
|
||||
|
||||
| Wat je ziet | Wat er aan de hand is |
|
||||
| --- | --- |
|
||||
| De Gem vat samen in eigen kopjes | De indeling in de instructie is niet letterlijk overgenomen (de dubbele hekjes horen erbij) |
|
||||
| Er staat een inleiding of een compliment boven het verslag | De laatste regel ontbreekt |
|
||||
| Actiepunten zonder eigenaar | Het transcript noemt geen eigenaar; kijk in het transcript. Staat hij er wel, voeg dan toe: "Zoek de eigenaar in de zin waarin het actiepunt wordt toegezegd" |
|
||||
| Het verslag breekt af en de Gem begint opnieuw | Een lang transcript geeft een lang antwoord (zie handleiding 3). Plak het transcript in twee delen, of vraag eerst alleen Besluiten en Actiepunten |
|
||||
| **Export to Docs** ontbreekt | Het menu **...** staat onder het antwoord, niet onder de tabel. Onder de tabel staat Export to Sheets |
|
||||
| Het document heeft geen tabel | Export to Docs neemt gewone tabellen mee. Vraag anders om de actiepunten als lijst |
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Gemini naast Dify en Copilot
|
||||
|
||||
| | Dify (handleiding 5) | Copilot Chat (handleiding 6) | Gemini Gem |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Audio omzetten | Ja, met Speech To Text en eigen sleutel | Nee | Nee |
|
||||
| Transcript aanleveren | Als opname | Plakken of bijvoegen | Plakken |
|
||||
| Verslag als bestand | Downloadbare tekst | Word op OneDrive (tweede poging) | Export to Docs, één klik |
|
||||
| Actiepunten apart | Nee | Nee | Export to Sheets onder de tabel |
|
||||
| Bewaren | Dify bewaart uploads; zelf wissen | Chat in het tenant | Chat in Drive-account; zelf wissen |
|
||||
|
||||
Voor wie het transcript al heeft, is dit de handigste van de drie: plakken, exporteren, klaar. Voor wie alleen een opname heeft, blijft de Dify-versie nodig, of de transcriptie van Google Meet.
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## Maak hem van jou
|
||||
|
||||
| Aanpassing | Waar | Moeilijkheid | Wat je ervoor terugkrijgt |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Andere kopjes (bijvoorbeeld "Ter informatie") | Stap 1, de indeling | makkelijk | Een verslag in het format van jullie sectie |
|
||||
| Een vaste verzendlijst bovenaan | Stap 1, nieuwe regel | makkelijk | Minder handwerk |
|
||||
| Actiepunten ook in een spreadsheet | **...** onder de tabel, Export to Sheets | makkelijk | Een actielijst die je kunt filteren |
|
||||
| Twee talen (Nederlands en Engels) | Stap 1, nieuwe regel | gemiddeld | Verslagen voor een internationale sectie |
|
||||
| Transcript uit Google Meet | Meet-notities of het transcript uit Drive plakken | gemiddeld | Van vergadering naar verslag in tien minuten |
|
||||
| Opname omzetten | Niet in een Gem | moeilijk | Daarvoor Google Meet of de Dify-versie |
|
||||
|
||||
**Drie opdrachten**
|
||||
|
||||
1. **Jouw overleg.** Plak een eigen transcript (zonder leerlingnamen) en vergelijk het verslag met wat de notulist zelf zou schrijven. Wat mist er, en staat dat in het transcript?
|
||||
2. **Vraagtekens.** Zet drie fouten in het transcript (een naam, een datum, een bedrag). Vindt de Gem ze alle drie? Welke niet, en waarom niet?
|
||||
3. **Van Meet naar verslag.** Neem een kort overleg op in Google Meet met transcriptie aan, plak het transcript in de Gem en exporteer. Hoeveel tijd kost het van einde overleg tot verslag in Drive?
|
||||
|
||||
**Checklist voordat je eigen materiaal gebruikt**
|
||||
|
||||
- [ ] Alle deelnemers weten dat het overleg wordt opgenomen
|
||||
- [ ] Het transcript bevat geen namen van leerlingen of ouders
|
||||
- [ ] De notulist leest het verslag na, vooral de plekken met (?)
|
||||
- [ ] De chat met het transcript wordt na afloop verwijderd
|
||||
- [ ] Er is een eigenaar die de indeling bijhoudt en op **Update** klikt
|
||||
|
||||
---
|
||||
|
||||
## En verder
|
||||
|
||||
Zes Gems, zes patronen: voorlezen uit een document (1), regels toepassen op een tekst (2), vragen en plannen (3), beoordelen en herschrijven (4), coachen met de stof als bestand (5), en samenvatten in een vast format (6). Alles in Gemini zoals het bij elke school met Google Workspace for Education zit, zonder extra licentie. Wat niet kan in een Gem: audio omzetten, een mens in de lus, gesprekken teruglezen, en lange antwoorden zonder haperen. Daarvoor staan de Dify-reeks (handleiding 5 en 8) en, voor Microsoft-scholen, de Copilot-reeks.
|
||||
Binary file not shown.
@@ -0,0 +1,27 @@
|
||||
Je bent de Notulen-assistent van Het Voorbeeldcollege. Een collega plakt het transcript van een overleg (of voegt het als bestand bij) en jij maakt er een verslag van.
|
||||
|
||||
Het transcript komt vaak van automatische spraakherkenning en kan fouten bevatten in namen en getallen; schrijf dan op wat het meest waarschijnlijk is en zet een vraagteken tussen haakjes achter wat je niet zeker weet.
|
||||
|
||||
Schrijf in het Nederlands, zakelijk en kort. Gebruik precies deze indeling met deze kopjes:
|
||||
|
||||
## Overleg
|
||||
Een regel: welk overleg, datum, aanwezigen (als dat uit het transcript blijkt).
|
||||
|
||||
## Samenvatting
|
||||
Maximaal vijf zinnen over wat er is besproken.
|
||||
|
||||
## Besluiten
|
||||
Genummerde lijst. Alleen wat echt is besloten, geen voornemens.
|
||||
|
||||
## Actiepunten
|
||||
Tabel met kolommen: Wat, Wie, Wanneer. Staat er geen datum, schrijf dan "niet genoemd".
|
||||
|
||||
## Doorgeschoven
|
||||
Punten die bewust naar een volgend overleg zijn verplaatst, met de reden.
|
||||
|
||||
Regels:
|
||||
- Laat zijpaden en informele opmerkingen weg.
|
||||
- Verzin niets wat niet in het transcript staat.
|
||||
- Krijg je geen transcript maar een vraag, leg dan in een zin uit wat je doet en vraag om het transcript.
|
||||
- Vraagt de collega om het verslag als bestand, zeg dan dat het verslag met Exporteren naar Documenten (onder het antwoord) in Google Documenten komt te staan.
|
||||
- Geen inleiding, geen compliment, geen afsluiting van jouw kant: alleen het verslag.
|
||||
@@ -0,0 +1,37 @@
|
||||
Sectieoverleg Nederlands, dinsdag 22 september. Aanwezig zijn Karin, Bram en Fatima. Karin zit voor.
|
||||
|
||||
Karin: Goedemiddag allemaal. We hebben drie punten: de toetsweek van oktober, de nieuwe leesmethode voor de brugklas, en de rolverdeling bij de open dag. Laten we beginnen met de toetsweek. Bram, jij had de conceptplanning gemaakt.
|
||||
|
||||
Bram: Klopt. De toets leesvaardigheid voor de tweede klassen staat nu op maandag 12 oktober om negen uur, zestig minuten. Ik stel voor dat we die zo laten. Wat ik wel wil voorstellen is dat we de spellingstoets samenvoegen met de leestoets, dus één toets van zestig minuten in plaats van twee losse toetsen.
|
||||
|
||||
Fatima: Daar ben ik het mee eens. Twee losse toetsen in één week is voor de tweedeklassers te veel. Maar dan moet de studiewijzer wel worden aangepast, want daar staan nu nog twee toetsen in.
|
||||
|
||||
Karin: Goed. Dan besluiten we dat: één gecombineerde toets leesvaardigheid en spelling op maandag 12 oktober, zestig minuten. Fatima, pas jij de studiewijzer aan?
|
||||
|
||||
Fatima: Doe ik. Vrijdag heb ik hem klaar.
|
||||
|
||||
Karin: Prima, vrijdag 25 september dus. Dan punt twee, de leesmethode. We hebben twee proefpakketten gekregen. Bram heeft ze bekeken.
|
||||
|
||||
Bram: Ja, en eerlijk gezegd vind ik het lastig kiezen. Het ene pakket heeft veel betere teksten voor zwakke lezers, het andere heeft een digitale omgeving die veel beter werkt. Ik zou eigenlijk willen dat we ze allebei een periode uitproberen in één klas.
|
||||
|
||||
Fatima: Kunnen we dat wel betalen? En hebben we daar de tijd voor met de toetsweek eraan?
|
||||
|
||||
Karin: Ik denk dat we dit niet vandaag moeten beslissen. Ik stel voor dat we dit doorschuiven naar het volgende overleg, en dat Bram in de tussentijd bij de uitgevers navraagt wat een proefperiode kost. Akkoord?
|
||||
|
||||
Bram: Akkoord. Ik mail ze deze week nog.
|
||||
|
||||
Karin: Dan schuiven we de keuze van de leesmethode door naar het overleg van 6 oktober. Even tussendoor, heeft iemand nog gehoord hoe het zit met het koffieapparaat in de docentenkamer? Hij doet het al een week niet.
|
||||
|
||||
Fatima: Ik heb het gemeld bij de conciërge, die zou er iemand naar laten kijken.
|
||||
|
||||
Karin: Goed, dan hoeven we daar niks mee. Punt drie, de open dag op zaterdag 7 november. We moeten twee mensen hebben bij de stand van Nederlands, en iemand die de proefles verzorgt.
|
||||
|
||||
Bram: Ik doe de proefles wel, dat heb ik vorig jaar ook gedaan.
|
||||
|
||||
Fatima: Ik kan bij de stand staan in de ochtend, tot half een.
|
||||
|
||||
Karin: Dan doe ik de middag bij de stand. Dan is het rond. Bram, jij stuurt de proeflesopzet voor 1 november naar mij, dan kan ik hem in het programmaboekje zetten.
|
||||
|
||||
Bram: Ja, komt voor elkaar.
|
||||
|
||||
Karin: Dan hebben we alles gehad. Samengevat: één gecombineerde toets op 12 oktober, Fatima past de studiewijzer aan voor vrijdag, de leesmethode schuiven we door naar 6 oktober en Bram vraagt de proefkosten op, en voor de open dag doet Bram de proefles en staan Fatima en ik bij de stand. Bedankt allemaal, tot volgende week.
|
||||
@@ -0,0 +1,19 @@
|
||||
# Wijzigingen
|
||||
|
||||
Google verandert Gemini regelmatig. Elke handleiding vermeldt op de titelpagina op welke dag de
|
||||
schermen zijn vastgelegd. Hier staat per uitgave wat er veranderde.
|
||||
|
||||
## 2026-09-22, eerste uitgave
|
||||
|
||||
- Handleidingen 01 (Schoolgids-assistent), 02 (Ouderbrief-assistent), 03 (Toetsweekplanner),
|
||||
04 (Lesmateriaal-check), 05 (Studiecoach) en 06 (Notulen-assistent), gebouwd als Gems in
|
||||
Google Gemini in een Workspace for Education-account, zonder extra licentie.
|
||||
- Per map de instructie als `instructies.txt` en de fictieve documenten uit de Dify- en
|
||||
Copilot-reeks als kennisbestand (schoolgids, schrijfwijzer, toetsrooster als tekst, lesbrief).
|
||||
- README: tabel "Gemini naast Copilot en Dify: wat kan waar" en de valkuilen.
|
||||
- Bevindingen die in de handleidingen staan: bestanden als kennis werken zonder limiet die je
|
||||
merkt en geven een bronlabel per antwoord; een csv-bestand als kennis zet de Gem aan het
|
||||
programmeren en laat hem het gesprek vergeten (tekst gebruiken); lange antwoorden breken af en
|
||||
beginnen opnieuw zonder geheugen (alles in één bericht, in porties, of Try again); een pdf
|
||||
bijvoegen in de chat bleef hangen (plakken werkt); Export to Docs en Export to Sheets zetten
|
||||
antwoorden en tabellen met één klik in Drive.
|
||||
+51
@@ -0,0 +1,51 @@
|
||||
# Licentie
|
||||
|
||||
**Eigenaar en contact:** Guido van Dijk, LeX Consultancy B.V. en AI Netwerk Limburg ·
|
||||
guido@l-e-x.nl · guido@ai-netwerk-limburg.nl · bron: https://git.lexconsultancy.nl/guido/copilot-handleidingen
|
||||
|
||||
## Documenten, dia's en beelden: CC BY-SA 4.0
|
||||
|
||||
De handleidingen, bijlagen, het draaiboek, de presentatie, de fictieve documenten en de screenshots in
|
||||
deze map zijn gepubliceerd onder **Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationaal
|
||||
(CC BY-SA 4.0)**: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl
|
||||
|
||||
Je mag alles kopiëren, verspreiden, bewerken en er afgeleide werken van maken, ook commercieel,
|
||||
op twee voorwaarden: noem de bron ("Guido van Dijk, LeX Consultancy B.V. en AI Netwerk Limburg,
|
||||
Copilot-handleidingen, [versiedatum], git.lexconsultancy.nl/guido/copilot-handleidingen") en deel wat je
|
||||
ervan maakt onder dezelfde licentie. Dezelfde licentie als de Stercollecties van VO-content en het
|
||||
gebruikelijke open leermateriaal op Wikiwijs, zodat je alles vrij kunt mengen.
|
||||
|
||||
Elk gebouwd document (PDF, Word, HTML) en de slotdia van de presentatie dragen een colofon met
|
||||
deze licentie, de eigenaar en het contact. Laat dat colofon staan of vervang het door je eigen
|
||||
bronvermelding met dezelfde licentie.
|
||||
|
||||
## Scripts: MIT
|
||||
|
||||
De Python-scripts (`_gereedschap/`, `build.py` per map, `00-presentatie/maak_dias.py` en
|
||||
`bouw_pdf.py`, `08-chatflow-studiecoach/maak_materiaal.py`) en de Python-code in de Code-nodes van
|
||||
de handleidingen vallen onder de MIT-licentie:
|
||||
|
||||
> Copyright (c) 2026 Guido van Dijk, LeX Consultancy B.V.
|
||||
>
|
||||
> Permission is hereby granted, free of charge, to any person obtaining a copy of this software and
|
||||
> associated documentation files (the "Software"), to deal in the Software without restriction,
|
||||
> including without limitation the rights to use, copy, modify, merge, publish, distribute,
|
||||
> sublicense, and/or sell copies of the Software, and to permit persons to whom the Software is
|
||||
> furnished to do so, subject to the following conditions: the above copyright notice and this
|
||||
> permission notice shall be included in all copies or substantial portions of the Software.
|
||||
> THE SOFTWARE IS PROVIDED "AS IS", WITHOUT WARRANTY OF ANY KIND.
|
||||
|
||||
## Uitzonderingen
|
||||
|
||||
- Het logo van AI Netwerk Limburg (`_gereedschap/logo-ai-netwerk-limburg.png` en de kopie in
|
||||
`00-presentatie/beelden/`) en het logo van LeX Consultancy (`_gereedschap/logo-lex.png`,
|
||||
`00-presentatie/beelden/logo-lex*.png`) zijn merken en vallen niet onder deze licentie. Wie de
|
||||
handleidingen of dia's bewerkt, vervangt het logo door het eigen logo of laat het weg
|
||||
(`build_handleiding.py` en `maak_dias.py` verwachten PNG's op die paden).
|
||||
- `08-chatflow-studiecoach/stercollectie-voedselweb-hv3.pdf` en de kopie in `06-inclusief-lesmateriaal/`
|
||||
zijn van VO-content (Stercollecties, https://maken.wikiwijs.nl/157495), CC BY-SA 4.0. De bronvermelding
|
||||
van VO-content blijft staan.
|
||||
- Namen van producten (Dify, OpenAI, Microsoft, Google en andere) zijn merken van hun eigenaren;
|
||||
de schermafbeeldingen van Microsoft 365 Copilot tonen software van Microsoft Corporation.
|
||||
|
||||
Alle scholen, personen, adressen en documenten in de voorbeelden zijn verzonnen.
|
||||
@@ -0,0 +1,102 @@
|
||||
# Gemini-handleidingen
|
||||
|
||||
Stap-voor-stap handleidingen voor het bouwen van AI-agents (Gems) in Google Gemini voor het
|
||||
onderwijs. De derde reeks naast de Dify-handleidingen en de Copilot-handleidingen: dezelfde
|
||||
fictieve school, dezelfde zes agents, dezelfde documenten, maar gebouwd in Gemini zoals het bij
|
||||
elke school met Google Workspace for Education zit. Gemaakt door LeX Consultancy B.V. Alle
|
||||
voorbeelden spelen op Het Voorbeeldcollege (fictief); schermen vastgelegd in Gemini op
|
||||
22 september 2026, in een Workspace for Education-account met Engelse interface.
|
||||
|
||||
Licentie: CC BY-SA 4.0 (documenten en beelden) en MIT (scripts), zie LICENSE.md.
|
||||
Eigenaar en contact: Guido van Dijk, guido@l-e-x.nl, guido@ai-netwerk-limburg.nl.
|
||||
|
||||
## Inhoud
|
||||
|
||||
| Map | Titel | Voor wie | Omvang |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| 01-schoolgids-assistent | Bouwen in Google Gemini: de Schoolgids-assistent (de schoolgids als bestand in de Gem, antwoorden met bronlabel, delen) | Beginners | 16 pp. |
|
||||
| 02-ouderbrief-assistent | Bouwen in Google Gemini: de Ouderbrief-assistent (de schrijfwijzer als bestand, elke verandering met de regel erbij, versies per kanaal) | Mentoren, team communicatie | 10 pp. |
|
||||
| 03-toetsweekplanner | Bouwen in Google Gemini: de Toetsweekplanner (rooster als tekstbestand, plan als tabel, Export to Sheets; en wat er misging met csv en lange antwoorden) | Mentoren, Experimenteerruimte | 13 pp. |
|
||||
| 04-lesmateriaal-check | Bouwen in Google Gemini: de Lesmateriaal-check (UDL-rapport, docentnotitie, leerlingversie in porties met Export to Docs) | Docenten, ondersteuningscoördinatoren | 13 pp. |
|
||||
| 05-studiecoach | Bouwen in Google Gemini: de Studiecoach (de complete lesbrief als kennis, oefenen zonder voorzeggen, persoonlijke berichten naar de mentor) | Docenten, mentoren | 12 pp. |
|
||||
| 06-notulen-assistent | Bouwen in Google Gemini: de Notulen-assistent (transcript plakken, verslag met vijf kopjes, Export to Docs) | Sectievoorzitters, notulisten | 12 pp. |
|
||||
|
||||
Elke handleiding heeft een ingevulde ontwerpkaart, groene kaders "Zelf kiezen", een hoofdstuk
|
||||
"Maak hem van jou" met aanpassingen, opdrachten en een checklist, en een vergelijking met de
|
||||
Dify- en de Copilot-versie van dezelfde agent.
|
||||
|
||||
## Waarvoor is welke Gem
|
||||
|
||||
| Gem | Wat hij doet | Kennis | Patroon |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Schoolgids-assistent (01) | Beantwoordt vragen over de schoolregels, met hoofdstuk en bronlabel; verwijst door als het antwoord er niet in staat | schoolgids.pdf | Voorlezen uit een document |
|
||||
| Ouderbrief-assistent (02) | Herschrijft een conceptbrief volgens de schrijfwijzer en citeert bij elke verandering de regel; maakt berichten voor ouderapp, website of sociale media | schrijfwijzer.pdf | Regels toepassen op een tekst |
|
||||
| Toetsweekplanner (03) | Verdeelt de toetsstof over de leermomenten volgens vijf planregels; plan als tabel, Export to Sheets | toetsrooster.txt | Vragen, plannen, tabel |
|
||||
| Lesmateriaal-check (04) | Beoordeelt een geplakte lesbrief op zeven UDL-punten, geeft per ondersteuningsbehoefte drie aanpassingen en schrijft een leerlingversie in porties | geen | Beoordelen en herschrijven |
|
||||
| Studiecoach (05) | Legt de lesstof uit, geeft oefenvragen en kijkt na; geen antwoorden op de opdrachten; persoonlijke berichten naar de mentor | lesbrief.pdf, compleet | Coachen met de stof als bestand |
|
||||
| Notulen-assistent (06) | Maakt van een geplakt transcript een verslag met vijf vaste kopjes; Export to Docs | geen | Samenvatten in een vast format |
|
||||
|
||||
## Wat je nodig hebt
|
||||
|
||||
- Een schoolaccount in Google Workspace for Education met Gemini (gemini.google.com). Linksonder
|
||||
bij je naam staat **Edu**.
|
||||
- In het linkermenu van Gemini het kopje **Gems**. Ontbreekt dat, dan heeft de beheerder Gems
|
||||
uitgezet.
|
||||
- Geen extra licentie. Gemini for Education zit in alle Workspace for Education-edities, ook
|
||||
Fundamentals. Alles in deze reeks werkt daarmee.
|
||||
|
||||
## Gemini naast Copilot en Dify: wat kan waar
|
||||
|
||||
De drie reeksen bouwen dezelfde zes agents. Dit is het verschil dat je merkt.
|
||||
|
||||
| Wat je wilt | Gemini Gem | Copilot Chat (gratis laag) | Dify |
|
||||
| --- | --- | --- | --- |
|
||||
| Een agent met instructie | Ja | Ja | Ja |
|
||||
| Kennis meegeven | Bestanden in de Gem (pdf, tekst, Word), Drive, een NotebookLM-notebook | In de instructie, maximaal 8.000 tekens | Kennisbank, zelf inrichten |
|
||||
| Bronvermelding | Label per antwoord (PDF, TXT) | Nee | Citaten |
|
||||
| Bestanden maken | Niet zelf; Export to Docs en Export to Sheets met één klik | Word, Excel, PowerPoint op OneDrive | Sandbox: xlsx, ics, alles |
|
||||
| Delen | Personen, de organisatie, of iedereen met de link; via Google Classroom aan leerlingen | Binnen het tenant | Publieke link |
|
||||
| Leerlingen | Met schoolaccount, als de beheerder Gemini voor leerlingen aanzet (alle leeftijden) | Met schoolaccount, als ingericht | Iedereen met de link |
|
||||
| Model kiezen | Flash, Thinking of Pro per chat | Vast | Zelf, met eigen sleutel |
|
||||
| Lange antwoorden | Breken soms af; in porties werken | Traag maar stabiel | Stabiel |
|
||||
| Audio omzetten, mens in de lus, gesprekken teruglezen | Nee | Nee | Ja |
|
||||
| Kosten | In Workspace for Education | In de M365-licentie | Credits of eigen sleutel |
|
||||
|
||||
Wat Gemini het beste kan: kennis meegeven. De schoolgids, de schrijfwijzer en de complete lesbrief
|
||||
gaan als bestand in de Gem, zonder inkorten, en elk antwoord draagt een label naar de bron. Wat
|
||||
Gemini het slechtst kan (september 2026): lange antwoorden. Een studieplan van negen dagen of een
|
||||
volledige leerlingversie brak in onze tests af, waarna de Gem opnieuw begon zonder het gesprek te
|
||||
kennen. Handleiding 3 en 4 laten zien hoe je daarmee omgaat: alles in één bericht, of in porties.
|
||||
|
||||
## Valkuilen die in de handleidingen staan
|
||||
|
||||
- Typen voordat het formulier klaar is: de tekst raakt kwijt. Controleer de naam bovenaan.
|
||||
- Een csv- of Excel-bestand als kennis zet de Gem aan het programmeren (**Show code**) en laat hem
|
||||
het gesprek vergeten. Gebruik tekst of pdf, tenzij de Gem juist moet rekenen op data.
|
||||
- Lange antwoorden breken af en beginnen opnieuw ("Hoi!", of "Daar ben ik niet voor ontwikkeld, ik
|
||||
ben maar een taalmodel"). Alles in één bericht, in porties vragen, of **Try again**.
|
||||
- Een pdf bijvoegen in de chat bleef bij ons hangen; plakken werkte meteen.
|
||||
- In het menu onder een antwoord staat **Draft in Gmail** direct onder **Export to Docs**.
|
||||
|
||||
## De Gems zelf bouwen
|
||||
|
||||
Een Gem bestaat uit een naam, een beschrijving, een instructie en een of meer kennisbestanden.
|
||||
Elke map bevat `instructies.txt` met de volledige instructie om te plakken en de fictieve
|
||||
documenten om als kennis toe te voegen; de rest staat in de handleiding. Tien minuten per Gem.
|
||||
|
||||
## Zelf bouwen of aanpassen
|
||||
|
||||
Elke map heeft dezelfde structuur:
|
||||
|
||||
handleiding-*.md bron (dit bewerk je)
|
||||
handleiding-*.pdf gebouwde uitvoer (staat in git)
|
||||
beelden/ schermafbeeldingen (zijbalk met eerdere chats vervaagd)
|
||||
instructies.txt de instructie van de Gem
|
||||
build.py bouwt html, pdf en docx: python3 build.py
|
||||
|
||||
Alles in een keer: `python3 _gereedschap/bouw_alles.py`. Vereist python3-markdown, google-chrome
|
||||
en libreoffice. Opmaak, logo's en colofon staan in `_gereedschap/build_handleiding.py`.
|
||||
|
||||
De andere reeksen: https://git.lexconsultancy.nl/guido/dify-handleidingen (Dify, Nederlands),
|
||||
https://git.lexconsultancy.nl/guido/dify-guides (Dify, Engels) en
|
||||
https://git.lexconsultancy.nl/guido/copilot-handleidingen (Microsoft 365 Copilot).
|
||||
@@ -0,0 +1,9 @@
|
||||
#!/usr/bin/env python3
|
||||
"""Bouwt alle handleidingen en bijlagen in één keer: python3 _gereedschap/bouw_alles.py"""
|
||||
import runpy, sys
|
||||
from pathlib import Path
|
||||
root = Path(__file__).resolve().parent.parent
|
||||
for build in sorted(root.glob("*/build.py")):
|
||||
print(f"== {build.parent.name}")
|
||||
sys.argv = [str(build)]
|
||||
runpy.run_path(str(build), run_name="__main__")
|
||||
@@ -0,0 +1,240 @@
|
||||
#!/usr/bin/env python3
|
||||
"""Bouwt een handleiding (.html, .pdf, .docx) uit een markdown-bron.
|
||||
|
||||
Gebruik vanuit een handleidingmap: python3 build.py
|
||||
(build.py in die map roept dit script aan met de naam van de .md)
|
||||
|
||||
Vereist: python3-markdown, google-chrome, libreoffice (lokaal aanwezig).
|
||||
Het logo van AI Netwerk Limburg staat naast dit script en komt op de eerste
|
||||
pagina rechtsboven, in PDF, HTML en Word.
|
||||
"""
|
||||
import base64
|
||||
import re
|
||||
import subprocess
|
||||
import sys
|
||||
from pathlib import Path
|
||||
|
||||
import markdown
|
||||
|
||||
TOOLS = Path(__file__).resolve().parent
|
||||
LOGO = TOOLS / "logo-ai-netwerk-limburg.png"
|
||||
LOGO_LEX = TOOLS / "logo-lex.png" # kleiner, naast het LAI-logo
|
||||
|
||||
# Licentie en contact, komen als colofon onderaan elk document (HTML, PDF en Word).
|
||||
EIGENAAR = "Guido van Dijk, LeX Consultancy B.V. en AI Netwerk Limburg"
|
||||
CONTACT = "guido@l-e-x.nl · guido@ai-netwerk-limburg.nl"
|
||||
BRON = "https://git.lexconsultancy.nl/guido/gemini-handleidingen"
|
||||
LICENTIE_URL = "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl"
|
||||
|
||||
CSS = """
|
||||
@page { size: A4; margin: 2cm 2cm 2.2cm 2cm; }
|
||||
html { font-size: 11pt; }
|
||||
body { font-family: "Noto Sans", "DejaVu Sans", Arial, sans-serif; color: #1a1a1a;
|
||||
line-height: 1.45; max-width: 17cm; margin: 0 auto; }
|
||||
.kop { display: flex; align-items: flex-start; justify-content: space-between; gap: 1.5em;
|
||||
margin-bottom: 1em; }
|
||||
.kop-tekst { flex: 1 1 auto; }
|
||||
.kop .logos { flex: 0 0 auto; display: flex; flex-direction: column; align-items: center; gap: .3em; }
|
||||
.kop img { width: 3.4cm; height: auto; }
|
||||
.kop img.lex { width: 2cm; }
|
||||
h1 { font-size: 22pt; margin: 0 0 .3em; line-height: 1.2; }
|
||||
h2 { font-size: 15pt; margin: 1.6em 0 .5em; padding-top: .3em; border-top: 2px solid #1d4ed8;
|
||||
page-break-after: avoid; break-after: avoid; }
|
||||
h3 { font-size: 12pt; margin: 1.2em 0 .4em; page-break-after: avoid; break-after: avoid; }
|
||||
p { margin: .5em 0; }
|
||||
hr { border: 0; border-top: 1px solid #ddd; margin: 1.5em 0; }
|
||||
strong { font-weight: 600; }
|
||||
code { font-family: "DejaVu Sans Mono", Consolas, monospace; font-size: .92em;
|
||||
background: #f1f5f9; padding: 0 .25em; border-radius: 3px; }
|
||||
blockquote { margin: .8em 0; padding: .5em .9em; background: #fff7ed;
|
||||
border-left: 4px solid #f59e0b; page-break-inside: avoid; break-inside: avoid; }
|
||||
blockquote p { margin: .2em 0; }
|
||||
blockquote.kies { background: #ecfdf5; border-left-color: #10b981; }
|
||||
table { border-collapse: collapse; width: 100%; margin: .8em 0; font-size: .95em;
|
||||
page-break-inside: avoid; break-inside: avoid; }
|
||||
th, td { border: 1px solid #cbd5e1; padding: .35em .6em; text-align: left; vertical-align: top; }
|
||||
th { background: #eff6ff; }
|
||||
figure { margin: .9em 0 1.1em; page-break-inside: avoid; break-inside: avoid; }
|
||||
figure img { width: 100%; height: auto; border: 1px solid #cbd5e1; display: block; }
|
||||
figcaption { font-size: .88em; color: #555; margin-top: .3em; }
|
||||
ul, ol { margin: .4em 0 .4em 1.4em; padding: 0; }
|
||||
li { margin: .15em 0; }
|
||||
ol li { margin: .25em 0; }
|
||||
.step { page-break-inside: avoid; break-inside: avoid; }
|
||||
.typ { margin: .6em 0 .9em; border: 1px solid #94a3b8; border-radius: 4px; background: #f8fafc;
|
||||
page-break-inside: avoid; break-inside: avoid; }
|
||||
.typ-label { font-size: .75em; font-weight: 700; letter-spacing: .06em; text-transform: uppercase;
|
||||
color: #334155; background: #e2e8f0; padding: .15em .7em; }
|
||||
.colofon { margin-top: 2.2em; padding: .7em .9em; border: 1px solid #cbd5e1; border-radius: 4px;
|
||||
background: #f8fafc; font-size: .88em; color: #334155; page-break-inside: avoid; break-inside: avoid; }
|
||||
.colofon p { margin: .2em 0; }
|
||||
.schema { margin: .6em 0 .9em; padding: .5em .7em; border: 1px dashed #94a3b8; border-radius: 4px;
|
||||
background: #fff; overflow-x: auto; page-break-inside: avoid; break-inside: avoid; }
|
||||
.schema pre { margin: 0; white-space: pre; font-family: "DejaVu Sans Mono", Consolas, monospace; font-size: .8em; line-height: 1.3; }
|
||||
.typ pre { margin: 0; padding: .5em .7em; white-space: pre-wrap; word-wrap: break-word;
|
||||
font-family: "DejaVu Sans Mono", Consolas, monospace; font-size: .9em; }
|
||||
.voet { margin-top: 3em; padding-top: .6em; border-top: 1px solid #ddd; font-size: .85em; color: #555;
|
||||
display: flex; align-items: center; gap: .8em; }
|
||||
.voet img { width: 1.6cm; height: auto; }
|
||||
.voet img.lex { width: 1.1cm; }
|
||||
"""
|
||||
|
||||
|
||||
def read_source(src: Path) -> str:
|
||||
text = src.read_text(encoding="utf-8")
|
||||
# Het instructieblok voor de bewerker bovenin hoort niet in de uitgave.
|
||||
text = re.sub(r"^\s*<!--.*?-->\s*", "", text, count=1, flags=re.S)
|
||||
# Twee kaders na elkaar (alleen een witregel ertussen) plakt python-markdown aan elkaar;
|
||||
# een leeg commentaar ertussen houdt ze apart, zodat een groen kader niet in een oranje valt.
|
||||
return re.sub(r"(\n> [^\n]*\n)\n(?=> )", r"\1\n<!-- -->\n\n", text)
|
||||
|
||||
|
||||
def logo_src(embed: bool, pad: Path = LOGO) -> str:
|
||||
if embed:
|
||||
return "data:image/png;base64," + base64.b64encode(pad.read_bytes()).decode()
|
||||
return pad.as_uri()
|
||||
|
||||
|
||||
COMPACT_CSS = """
|
||||
html { font-size: 9.2pt; } h1 { font-size: 17pt; } h2 { margin-top: 1em; } @page { margin: 1.5cm 2cm 1.5cm 2cm; }
|
||||
p { margin: .35em 0; } table { margin: .5em 0; } th, td { padding: .25em .5em; }
|
||||
.colofon { margin-top: .5em; padding: .3em .5em; font-size: .75em; border: 0; border-top: 1px solid #ddd; border-radius: 0; background: none; } .voet { margin-top: .6em; } .voet img { width: 1.1cm; } .voet img.lex { width: .8cm; } .kop img { width: 2.8cm; } .kop img.lex { width: 1.6cm; } ul, ol { margin: .3em 0 .3em 1.3em; }
|
||||
"""
|
||||
|
||||
|
||||
def to_html(md_text: str, here: Path, embed_images: bool, compact: bool = False) -> str:
|
||||
body = markdown.markdown(md_text, extensions=["tables", "sane_lists", "smarty", "fenced_code"])
|
||||
title = re.search(r"<h1>(.*?)</h1>", body).group(1)
|
||||
logo = logo_src(embed_images)
|
||||
logo_lex = logo_src(embed_images, LOGO_LEX)
|
||||
|
||||
def figure(m: re.Match) -> str:
|
||||
alt, src = m.group(1), m.group(2)
|
||||
if embed_images:
|
||||
data = base64.b64encode((here / src).read_bytes()).decode()
|
||||
src = f"data:image/jpeg;base64,{data}"
|
||||
return (f'<figure><img src="{src}" alt="{alt}" width="640" />'
|
||||
f"<figcaption>{alt}</figcaption></figure>")
|
||||
|
||||
body = re.sub(r'<p><img alt="([^"]*)" src="([^"]+)"\s*/?></p>', figure, body)
|
||||
|
||||
# ```schema-blokken zijn tekstschema's (pijlen en kaders), geen tekst om over te typen.
|
||||
if embed_images:
|
||||
body = re.sub(r'<pre><code class="language-schema">(.*?)</code></pre>',
|
||||
r'<table border="1" cellpadding="6" width="100%"><tr><td><tt>\1</tt></td></tr></table>',
|
||||
body, flags=re.S)
|
||||
else:
|
||||
body = re.sub(r'<pre><code class="language-schema">(.*?)</code></pre>',
|
||||
r'<div class="schema"><pre>\1</pre></div>', body, flags=re.S)
|
||||
|
||||
# Codeblokken zijn tekst die letterlijk overgetypt wordt: geef ze een label.
|
||||
if embed_images:
|
||||
# LibreOffice negeert CSS-kaders bij HTML-import, maar respecteert tabelattributen.
|
||||
body = re.sub(r"<pre><code>(.*?)</code></pre>",
|
||||
r'<table border="1" cellpadding="6" width="100%" bgcolor="#f1f5f9">'
|
||||
r'<tr><td><b>INTYPEN</b><br/><tt>\1</tt></td></tr></table>',
|
||||
body, flags=re.S)
|
||||
body = body.replace("<table>", '<table border="1" cellpadding="4" width="100%">')
|
||||
else:
|
||||
body = re.sub(r"<pre><code>(.*?)</code></pre>",
|
||||
r'<div class="typ"><div class="typ-label">Intypen</div><pre>\1</pre></div>',
|
||||
body, flags=re.S)
|
||||
|
||||
# Kaders die beginnen met "Zelf kiezen" zijn groen (keuze), de rest oranje (valkuil).
|
||||
body = re.sub(r"<blockquote>(\s*<p><strong>Zelf kiezen)",
|
||||
r'<blockquote class="kies">\1', body)
|
||||
if embed_images:
|
||||
# Word: kleur via tabelattribuut, want CSS overleeft de import niet.
|
||||
body = re.sub(r'<blockquote class="kies">(.*?)</blockquote>',
|
||||
r'<table border="0" cellpadding="6" width="100%" bgcolor="#ecfdf5"><tr><td>\1</td></tr></table>',
|
||||
body, flags=re.S)
|
||||
body = re.sub(r"<blockquote>(.*?)</blockquote>",
|
||||
r'<table border="0" cellpadding="6" width="100%" bgcolor="#fff7ed"><tr><td>\1</td></tr></table>',
|
||||
body, flags=re.S)
|
||||
|
||||
# Instructiezin en het beeld erbij horen op dezelfde pagina.
|
||||
body = re.sub(r"(<p>(?:(?!</p>).)*</p>)\n(<figure>.*?</figure>)",
|
||||
r'<div class="step">\1\2</div>', body, flags=re.S)
|
||||
|
||||
# Kop: titel plus eerste alinea (ondertitel) links, logo rechts.
|
||||
if embed_images:
|
||||
# Word: tabel zonder randen, want flexbox overleeft de import niet.
|
||||
body = re.sub(
|
||||
r"^(<h1>.*?</h1>\s*<p>.*?</p>)",
|
||||
lambda m: (f'<table border="0" width="100%"><tr>'
|
||||
f'<td width="78%" valign="top">{m.group(1)}</td>'
|
||||
f'<td width="22%" valign="top" align="right">'
|
||||
f'<img src="{logo}" width="120" alt="AI Netwerk Limburg" /><br />'
|
||||
f'<img src="{logo_lex}" width="70" alt="LeX Consultancy" /></td></tr></table>'),
|
||||
body, count=1, flags=re.S)
|
||||
else:
|
||||
body = re.sub(
|
||||
r"^(<h1>.*?</h1>\s*<p>.*?</p>)",
|
||||
lambda m: (f'<div class="kop"><div class="kop-tekst">{m.group(1)}</div>'
|
||||
f'<div class="logos"><img src="{logo}" alt="AI Netwerk Limburg" />'
|
||||
f'<img src="{logo_lex}" class="lex" alt="LeX Consultancy" /></div></div>'),
|
||||
body, count=1, flags=re.S)
|
||||
|
||||
colofon = (
|
||||
f'<div class="colofon">'
|
||||
f'<p><strong>Licentie:</strong> CC BY-SA 4.0 ({LICENTIE_URL}). Je mag dit document kopiëren, bewerken en '
|
||||
f'hergebruiken, ook op je eigen school, als je de bron noemt ({EIGENAAR}, {BRON}) en je bewerking onder '
|
||||
f'dezelfde licentie deelt. Het logo van AI Netwerk Limburg valt buiten de licentie; namen van producten '
|
||||
f'zijn merken van hun eigenaren. Scholen, personen en documenten in de voorbeelden zijn verzonnen.</p>'
|
||||
f'<p><strong>Eigenaar en contact:</strong> {EIGENAAR} · {CONTACT}</p>'
|
||||
f'</div>')
|
||||
if compact:
|
||||
# Losse A4: één regel, anders past de kaart niet meer op één pagina.
|
||||
colofon = (f'<div class="colofon"><p>CC BY-SA 4.0 · {EIGENAAR} · {CONTACT} · {BRON} · '
|
||||
f'logo AI Netwerk Limburg uitgezonderd</p></div>')
|
||||
if embed_images:
|
||||
colofon = colofon.replace('<div class="colofon">', '<table border="0" cellpadding="6" width="100%" bgcolor="#f8fafc"><tr><td>').replace('</div>', '</td></tr></table>')
|
||||
body += colofon
|
||||
if compact:
|
||||
# Op de losse A4 vervangt het colofon de voet.
|
||||
return (f'<!DOCTYPE html><html lang="nl"><head><meta charset="utf-8">'
|
||||
f"<title>{title}</title><style>{CSS}{COMPACT_CSS}</style></head><body>{body}</body></html>")
|
||||
|
||||
voet = (f'<div class="voet"><img src="{logo}" alt="" /><img src="{logo_lex}" class="lex" alt="" />'
|
||||
f'<span>AI Netwerk Limburg · LeX Consultancy B.V. · {title}</span></div>')
|
||||
|
||||
return (f'<!DOCTYPE html><html lang="nl"><head><meta charset="utf-8">'
|
||||
f"<title>{title}</title><style>{CSS}{COMPACT_CSS if compact else ''}</style></head>"
|
||||
f"<body>{body}{voet}</body></html>")
|
||||
|
||||
|
||||
def build(src: Path) -> None:
|
||||
here = src.resolve().parent
|
||||
stem = src.stem
|
||||
md_text = read_source(src)
|
||||
# "STIJL: compact" in het instructieblok bovenin = kleinere letter, voor een losse A4.
|
||||
compact = "STIJL: compact" in src.read_text(encoding="utf-8")
|
||||
|
||||
html_path = here / f"{stem}.html"
|
||||
html_path.write_text(to_html(md_text, here, embed_images=False, compact=compact), encoding="utf-8")
|
||||
|
||||
# PDF via Chrome: gebruikt de CSS hierboven, inclusief paginaregels.
|
||||
subprocess.run([
|
||||
"google-chrome", "--headless=new", "--disable-gpu", "--no-pdf-header-footer",
|
||||
f"--print-to-pdf={here / (stem + '.pdf')}", html_path.as_uri(),
|
||||
], check=True, capture_output=True)
|
||||
|
||||
# DOCX via LibreOffice: beelden als data-URI zodat ze ingebed worden, niet gelinkt.
|
||||
tmp_html = here / f".{stem}-embed.html"
|
||||
tmp_html.write_text(to_html(md_text, here, embed_images=True, compact=compact), encoding="utf-8")
|
||||
subprocess.run([
|
||||
"soffice", "--headless", "--convert-to", "docx:MS Word 2007 XML",
|
||||
"--outdir", str(here), str(tmp_html),
|
||||
], check=True, capture_output=True)
|
||||
(here / f".{stem}-embed.docx").rename(here / f"{stem}.docx")
|
||||
tmp_html.unlink()
|
||||
|
||||
for ext in ("html", "pdf", "docx"):
|
||||
p = here / f"{stem}.{ext}"
|
||||
print(f"{p.name}: {p.stat().st_size // 1024} kB")
|
||||
|
||||
|
||||
if __name__ == "__main__":
|
||||
if len(sys.argv) != 2:
|
||||
sys.exit("gebruik: build_handleiding.py <handleiding.md>")
|
||||
build(Path(sys.argv[1]))
|
||||
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 392 KiB |
Binary file not shown.
|
After Width: | Height: | Size: 21 KiB |
Reference in New Issue
Block a user