feat: uitlegvideo bij elke handleiding

Zes video's van 9 tot 10,5 minuten met de schermafbeeldingen, de stem
nl-NL-FennaNeural en ondertitels (mp4 en srt). Tekst per handleiding in
video-script.md; _gereedschap/maak_video.py bouwt ze opnieuw. README-tabel
Video's en CHANGELOG bijgewerkt.

Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>

.gitignore

@@ -9,3 +9,6 @@ __pycache__/
 _gereedschap/extract.py
 NOTITIES-intern.md
 _gereedschap/blur.py
+
+# Bouwlog van de video
+build-video.log

01-schoolgids-assistent/video-schoolgids-assistent.srt

@@ -0,0 +1,600 @@
+1
+00:00:00,000 --> 00:00:05,572
+Welkom bij de eerste handleiding van de reeks Gemini-agents voor school.
+
+2
+00:00:05,622 --> 00:00:09,399
+In een kwartier bouw je een Schoolgids-assistent:
+
+3
+00:00:09,449 --> 00:00:19,394
+een Gem die vragen van ouders en leerlingen over de schoolregels beantwoordt, alleen uit de schoolgids, met het hoofdstuk erbij.
+
+4
+00:00:19,444 --> 00:00:25,720
+Je hebt er alleen je schoolaccount voor nodig, in Google Workspace for Education.
+
+5
+00:00:25,770 --> 00:00:29,390
+Gemini zit daar standaard bij, in alle edities.
+
+6
+00:00:29,440 --> 00:00:31,967
+Een extra licentie is niet nodig.
+
+7
+00:00:32,017 --> 00:00:37,199
+Wie de Dify-reeks of de Copilot-reeks kent, ziet hetzelfde ontwerp.
+
+8
+00:00:37,249 --> 00:00:39,073
+Het verschil bij Gemini:
+
+9
+00:00:39,123 --> 00:00:42,275
+de schoolgids gaat als bestand in de Gem.
+
+10
+00:00:42,325 --> 00:00:45,477
+Niet inkorten, geen kennisbank inrichten.
+
+11
+00:00:45,527 --> 00:00:46,776
+Uploaden, klaar.
+
+12
+00:00:47,576 --> 00:00:49,728
+Eerst kort wat je gaat maken.
+
+13
+00:00:49,778 --> 00:00:52,690
+Een Gem is een eigen versie van Gemini:
+
+14
+00:00:52,740 --> 00:00:58,310
+een naam, een beschrijving, een instructie en een of meer kennisbestanden.
+
+15
+00:00:58,360 --> 00:00:59,601
+Meer is het niet.
+
+16
+00:00:59,651 --> 00:01:02,866
+De instructie beschrijft alleen het gedrag:
+
+17
+00:01:02,916 --> 00:01:12,435
+kort antwoorden, het hoofdstuk noemen, doorverwijzen als iets er niet in staat, en geen oordeel over een individuele leerling.
+
+18
+00:01:12,485 --> 00:01:17,372
+De kennis, in dit geval de schoolgids, gaat er als bestand naast.
+
+19
+00:01:17,422 --> 00:01:22,080
+We gebruiken een fictieve schoolgids van Het Voorbeeldcollege.
+
+20
+00:01:22,130 --> 00:01:30,104
+Die zit als pdf bij de handleiding, net als het bestand instructies punt txt met de volledige instructie.
+
+21
+00:01:30,904 --> 00:01:33,094
+Een paar afspraken vooraf.
+
+22
+00:01:33,144 --> 00:01:35,333
+Bouw in het schoolaccount.
+
+23
+00:01:35,383 --> 00:01:43,258
+Dan vallen de Gem, het bestand en de gesprekken onder de afspraken van de school met Google.
+
+24
+00:01:43,308 --> 00:01:47,738
+Linksonder in Gemini hoort bij je naam Edu te staan.
+
+25
+00:01:47,788 --> 00:01:51,528
+De schoolgids is openbaar, dus die mag erin.
+
+26
+00:01:51,578 --> 00:01:55,749
+Leerlinglijsten, cijfers of verzuimgegevens niet.
+
+27
+00:01:55,799 --> 00:01:58,075
+Ook niet even om te testen.
+
+28
+00:01:58,125 --> 00:02:01,312
+En een Gem is privé tot je hem deelt.
+
+29
+00:02:02,112 --> 00:02:07,640
+Ga naar gemini punt google punt com en klik in het linkermenu op Gems.
+
+30
+00:02:07,690 --> 00:02:09,712
+Je komt in de Gem manager:
+
+31
+00:02:09,762 --> 00:02:14,573
+bovenaan de kant-en-klare Gems van Google, daaronder My Gems.
+
+32
+00:02:14,623 --> 00:02:15,849
+Klik op New Gem.
+
+33
+00:02:15,899 --> 00:02:17,124
+De editor opent.
+
+34
+00:02:17,174 --> 00:02:22,861
+Links het formulier met Name, Description, Instructions en Default tool.
+
+35
+00:02:22,911 --> 00:02:27,005
+Rechts Preview, een chat met de Gem zoals hij nu is.
+
+36
+00:02:27,055 --> 00:02:28,201
+Vul de naam in:
+
+37
+00:02:28,251 --> 00:02:29,874
+Schoolgids-assistent.
+
+38
+00:02:29,924 --> 00:02:31,388
+En de beschrijving:
+
+39
+00:02:31,438 --> 00:02:42,625
+beantwoordt vragen van ouders en leerlingen over de schoolregels van Het Voorbeeldcollege, alleen uit de schoolgids, met hoofdstukverwijzing.
+
+40
+00:02:42,675 --> 00:02:43,183
+Let op:
+
+41
+00:02:43,233 --> 00:02:47,805
+begin pas met typen als het formulier helemaal geladen is.
+
+42
+00:02:47,855 --> 00:02:54,260
+In onze test raakte een keer alles kwijt, omdat de pagina zichzelf nog ververste.
+
+43
+00:02:54,310 --> 00:02:57,816
+Kijk na het typen of de naam bovenaan staat.
+
+44
+00:02:58,616 --> 00:03:01,958
+Onder de beschrijving staat Default tool.
+
+45
+00:03:02,008 --> 00:03:04,275
+Laat die op No default tool.
+
+46
+00:03:04,325 --> 00:03:07,751
+Klik er wel even op om te zien wat er kan:
+
+47
+00:03:07,801 --> 00:03:14,618
+Guided Learning, Create image, Create video, Create music, Canvas en Deep Research.
+
+48
+00:03:14,668 --> 00:03:17,845
+Voor deze Gem heb je er geen van nodig.
+
+49
+00:03:17,895 --> 00:03:21,536
+In latere handleidingen komen we erop terug.
+
+50
+00:03:22,336 --> 00:03:28,031
+Klik in het veld Instructions en plak de tekst uit instructies punt txt.
+
+51
+00:03:28,081 --> 00:03:31,781
+De instructie is kort, ruim achthonderd tekens.
+
+52
+00:03:31,831 --> 00:03:33,377
+Eerst wie de Gem is:
+
+53
+00:03:33,427 --> 00:03:42,473
+de Schoolgids-assistent van Het Voorbeeldcollege, die alleen de schoolgids gebruikt die als bestand is toegevoegd.
+
+54
+00:03:42,523 --> 00:03:49,974
+Staat het antwoord er niet in, dan zegt hij dat en verwijst hij naar de receptie of de mentor.
+
+55
+00:03:50,024 --> 00:03:53,245
+Hij verzint geen regels, tijden of namen.
+
+56
+00:03:53,295 --> 00:03:55,000
+Dan hoe hij antwoordt:
+
+57
+00:03:55,050 --> 00:03:58,112
+kort en concreet, in gewoon Nederlands.
+
+58
+00:03:58,162 --> 00:04:00,666
+Ouders met u, leerlingen met je.
+
+59
+00:04:00,716 --> 00:04:03,618
+Bij elk antwoord het hoofdstuk erbij.
+
+60
+00:04:03,668 --> 00:04:09,443
+Bij een vraag over een individuele leerling geen oordeel, maar de mentor.
+
+61
+00:04:09,493 --> 00:04:11,836
+En hij vraagt niet naar namen.
+
+62
+00:04:11,886 --> 00:04:15,507
+Hier staat alleen het gedrag in de instructie.
+
+63
+00:04:15,557 --> 00:04:18,300
+De kennis komt in de volgende stap.
+
+64
+00:04:18,350 --> 00:04:19,257
+Zelf kiezen:
+
+65
+00:04:19,307 --> 00:04:23,536
+tutoyeert jouw school ouders, verander dan die regel.
+
+66
+00:04:24,336 --> 00:04:29,191
+Scrol in het formulier naar Knowledge en klik op de plus.
+
+67
+00:04:29,241 --> 00:04:31,085
+Je krijgt vier keuzes:
+
+68
+00:04:31,135 --> 00:04:36,334
+Upload files, Add from Drive, Import code en Gemini Notebook.
+
+69
+00:04:36,384 --> 00:04:43,047
+Kies Upload files en kies de schoolgids, schoolgids-voorbeeldcollege punt pdf.
+
+70
+00:04:43,097 --> 00:04:45,112
+Wat kan er in Knowledge?
+
+71
+00:04:45,162 --> 00:04:54,148
+Pdf, Word, tekst, csv, code, en via Gemini Notebook een heel NotebookLM-notebook met tot vijftig bronnen.
+
+72
+00:04:54,198 --> 00:04:58,795
+Voor deze reeks houden we het bij één bestand per Gem.
+
+73
+00:04:58,845 --> 00:05:02,976
+Dat is genoeg, en het houdt de Gem voorspelbaar.
+
+74
+00:05:03,776 --> 00:05:09,980
+Na een paar seconden staat het bestand als kaartje onder Knowledge, met PDF erbij.
+
+75
+00:05:10,030 --> 00:05:12,268
+Zo ziet de complete Gem eruit:
+
+76
+00:05:12,318 --> 00:05:15,930
+naam, beschrijving, instructie en de schoolgids.
+
+77
+00:05:15,980 --> 00:05:19,591
+Laat het vinkje Disable knowledge citations uit.
+
+78
+00:05:19,641 --> 00:05:25,616
+Dan zet de Gem bij elk antwoord een klein label PDF dat naar het bestand wijst.
+
+79
+00:05:25,666 --> 00:05:32,912
+Daaraan zie je dat het antwoord uit de schoolgids komt, en niet uit het geheugen van het model.
+
+80
+00:05:33,712 --> 00:05:35,411
+Rechts staat Preview.
+
+81
+00:05:35,461 --> 00:05:40,575
+Daar kun je al chatten met de Gem, nog voordat je hem opslaat.
+
+82
+00:05:40,625 --> 00:05:42,241
+Typ de eerste vraag:
+
+83
+00:05:42,291 --> 00:05:45,822
+mag ik mijn telefoon gebruiken in de pauze?
+
+84
+00:05:45,872 --> 00:05:49,070
+Het antwoord komt binnen tien seconden:
+
+85
+00:05:49,120 --> 00:05:54,484
+ja, in de pauzes en in de aula, tijdens de les in de telefoontas.
+
+86
+00:05:54,534 --> 00:05:59,731
+Met schoolgids, hoofdstuk 4 erbij, en twee labels PDF erachter.
+
+87
+00:05:59,781 --> 00:06:02,396
+Werkt dat, dan is de kern klaar.
+
+88
+00:06:02,446 --> 00:06:08,776
+De andere tests doen we straks in de gewone chat, waar het scherm groter is.
+
+89
+00:06:09,576 --> 00:06:11,642
+Klik rechtsboven op Save.
+
+90
+00:06:11,692 --> 00:06:13,843
+Er verschijnt een venster:
+
+91
+00:06:13,893 --> 00:06:20,446
+Gem Schoolgids-assistent has been created, met de knoppen Share en Start chat.
+
+92
+00:06:20,496 --> 00:06:22,104
+Klik op Start chat.
+
+93
+00:06:22,904 --> 00:06:25,155
+Je komt in de chat van de Gem.
+
+94
+00:06:25,205 --> 00:06:29,834
+Bovenaan de naam en de beschrijving, onderaan het invoerveld.
+
+95
+00:06:29,884 --> 00:06:36,508
+De Gem staat vanaf nu in de Gem manager onder My Gems, en in het linkermenu onder Gems.
+
+96
+00:06:36,558 --> 00:06:42,464
+Elke chat met de Gem komt onder Recent te staan, net als gewone Gemini-chats.
+
+97
+00:06:43,264 --> 00:06:47,865
+Stel de eerste vraag nog een keer, nu in de chat.
+
+98
+00:06:47,915 --> 00:06:49,668
+Hetzelfde antwoord:
+
+99
+00:06:49,718 --> 00:06:53,704
+de regel, het hoofdstuk, en de PDF-labels.
+
+100
+00:06:54,504 --> 00:06:56,747
+Klik op een van de labels PDF.
+
+101
+00:06:56,797 --> 00:07:00,339
+Je ziet dan uit welk bestand het antwoord komt.
+
+102
+00:07:00,389 --> 00:07:08,184
+Bij een Gem met meer bestanden is dat de manier om te controleren of hij het juiste document gebruikt.
+
+103
+00:07:08,984 --> 00:07:11,346
+Nu de lastige vraag, als ouder:
+
+104
+00:07:11,396 --> 00:07:18,349
+mijn dochter zit in 2b en heeft al drie keer gespijbeld, wat gaat er nu met haar gebeuren?
+
+105
+00:07:18,399 --> 00:07:21,306
+De Gem noemt de regel uit hoofdstuk 2:
+
+106
+00:07:21,356 --> 00:07:28,698
+na drie lesuren een melding bij de mentor, na zestien uur in vier weken de leerplichtambtenaar.
+
+107
+00:07:28,748 --> 00:07:33,756
+Hij zegt dat dit over uw dochter gaat en verwijst naar de mentor.
+
+108
+00:07:33,806 --> 00:07:36,246
+Geen oordeel, geen voorspelling.
+
+109
+00:07:36,296 --> 00:07:38,864
+Precies wat de instructie vraagt.
+
+110
+00:07:39,664 --> 00:07:43,192
+En een vraag die niet in de schoolgids staat:
+
+111
+00:07:43,242 --> 00:07:47,326
+is er een schoolkamp in de brugklas en wat kost dat?
+
+112
+00:07:47,376 --> 00:07:55,197
+Dit staat niet in de schoolgids, zegt de Gem, en hij geeft het nummer van de receptie en de mentor.
+
+113
+00:07:55,247 --> 00:07:58,139
+Geen PDF-label, want er is geen bron.
+
+114
+00:07:58,189 --> 00:07:59,173
+Zo hoort het.
+
+115
+00:07:59,223 --> 00:08:04,261
+Elk antwoord komt van het model Flash, rechts in het invoerveld.
+
+116
+00:08:04,311 --> 00:08:07,998
+Je kunt per chat wisselen naar Thinking of Pro.
+
+117
+00:08:08,048 --> 00:08:11,944
+Voor deze Gem is Flash goed genoeg en het snelst.
+
+118
+00:08:12,744 --> 00:08:14,495
+Tijd om te delen.
+
+119
+00:08:14,545 --> 00:08:15,872
+Ga naar Gems.
+
+120
+00:08:15,922 --> 00:08:20,639
+Je Gem staat onder My Gems, met drie knoppen:
+
+121
+00:08:20,689 --> 00:08:23,232
+delen, bewerken en meer.
+
+122
+00:08:24,032 --> 00:08:25,848
+Klik op het deel-icoon.
+
+123
+00:08:25,898 --> 00:08:29,741
+Het venster Share lijkt op dat van Google Drive.
+
+124
+00:08:29,791 --> 00:08:32,986
+Bovenaan een veld voor namen of groepen.
+
+125
+00:08:33,036 --> 00:08:36,312
+Onderaan General access met drie standen:
+
+126
+00:08:36,362 --> 00:08:39,151
+Restricted, alleen wie je toevoegt.
+
+127
+00:08:39,201 --> 00:08:45,397
+De naam van je organisatie, iedereen met een schoolaccount die de link heeft.
+
+128
+00:08:45,447 --> 00:08:47,344
+En Anyone with the link.
+
+129
+00:08:47,394 --> 00:08:48,399
+Voor de test:
+
+130
+00:08:48,449 --> 00:08:50,264
+laat het op Restricted.
+
+131
+00:08:50,314 --> 00:08:52,049
+Voor een echte uitrol:
+
+132
+00:08:52,099 --> 00:08:59,755
+voeg twee collega's toe, laat ze een week vragen stellen, en zet daarna pas de organisatie aan.
+
+133
+00:08:59,805 --> 00:09:00,323
+Let op:
+
+134
+00:09:00,373 --> 00:09:05,028
+wie een gedeelde Gem gebruikt, chat in zijn eigen account.
+
+135
+00:09:05,078 --> 00:09:09,296
+Jij ziet die gesprekken niet, ook niet als eigenaar.
+
+136
+00:09:10,096 --> 00:09:11,898
+Loop de lijst nog even na.
+
+137
+00:09:11,948 --> 00:09:18,809
+Gaat er iets mis, dan staat in de handleiding een tabel met wat je ziet en wat er aan de hand is.
+
+138
+00:09:18,859 --> 00:09:23,795
+Antwoordt de Gem zonder PDF-label, dan is het bestand niet toegevoegd.
+
+139
+00:09:23,845 --> 00:09:32,608
+Beantwoordt hij de schoolkampvraag toch, dan vult hij aan uit het model en moet de eerste regel van de instructie scherper.
+
+140
+00:09:33,408 --> 00:09:38,864
+De Gem is van jou zodra je het bestand vervangt door je eigen schoolgids.
+
+141
+00:09:38,914 --> 00:09:41,203
+Stel dan de drie tests opnieuw.
+
+142
+00:09:41,253 --> 00:09:45,200
+Klopt een antwoord niet met hoe jullie het echt doen?
+
+143
+00:09:45,250 --> 00:09:49,198
+Dan is dat een fout in de schoolgids, niet in de Gem.
+
+144
+00:09:49,248 --> 00:09:51,612
+En spreek af wie de eigenaar is:
+
+145
+00:09:51,662 --> 00:09:56,640
+iemand die elk schooljaar het bestand vervangt en op Update klikt.
+
+146
+00:09:57,440 --> 00:09:59,744
+Dat was de Schoolgids-assistent.
+
+147
+00:09:59,794 --> 00:10:06,219
+De handleiding, de instructie, de schoolgids en de schermbeelden staan in de repository.
+
+148
+00:10:06,269 --> 00:10:10,266
+Alles mag je kopiëren en aanpassen, met bronvermelding.
+
+149
+00:10:10,316 --> 00:10:15,932
+In de volgende video bouwen we met dezelfde stappen een Ouderbrief-assistent:
+
+150
+00:10:15,982 --> 00:10:24,296
+de schrijfwijzer als bestand, en een Gem die een conceptbrief herschrijft en bij elke verandering de regel noemt.
+

01-schoolgids-assistent/video-script.md

@@ -0,0 +1,119 @@
+# titel: De Schoolgids-assistent
+# ondertitel: Handleiding 1 · een Gem bouwen in Google Gemini
+# stem: nl-NL-FennaNeural
+# tempo: -5%
+# uitvoer: video-schoolgids-assistent
+# reeks: Reeks Gemini-agents voor school
+# bron: git.lexconsultancy.nl/guido/gemini-handleidingen
+
+[titel]
+Welkom bij de eerste handleiding van de reeks Gemini-agents voor school. In een kwartier bouw je een Schoolgids-assistent: een Gem die vragen van ouders en leerlingen over de schoolregels beantwoordt, alleen uit de schoolgids, met het hoofdstuk erbij.
+
+Je hebt er alleen je schoolaccount voor nodig, in Google Workspace for Education. Gemini zit daar standaard bij, in alle edities. Een extra licentie is niet nodig.
+
+Wie de Dify-reeks of de Copilot-reeks kent, ziet hetzelfde ontwerp. Het verschil bij Gemini: de schoolgids gaat als bestand in de Gem. Niet inkorten, geen kennisbank inrichten. Uploaden, klaar.
+
+[kaart: Wat je gaat maken | Een Gem met een naam, een beschrijving en een instructie | De schoolgids als pdf onder Knowledge | Elk antwoord met hoofdstuk en een label naar de bron | Doorverwijzen naar receptie of mentor als het er niet in staat | Klaar in een kwartier, te delen met collega's]
+Eerst kort wat je gaat maken. Een Gem is een eigen versie van Gemini: een naam, een beschrijving, een instructie en een of meer kennisbestanden. Meer is het niet.
+
+De instructie beschrijft alleen het gedrag: kort antwoorden, het hoofdstuk noemen, doorverwijzen als iets er niet in staat, en geen oordeel over een individuele leerling. De kennis, in dit geval de schoolgids, gaat er als bestand naast.
+
+We gebruiken een fictieve schoolgids van Het Voorbeeldcollege. Die zit als pdf bij de handleiding, net als het bestand instructies punt txt met de volledige instructie.
+
+[kaart: Lees dit eerst | Bouw in het schoolaccount, niet in een privé-Gmail | De schoolgids is openbaar; leerlinglijsten en cijfers gaan er nooit in | Een Gem is privé tot je hem deelt | Leerlingen kunnen alleen meedoen als de beheerder dat aanzet | Geen oordelen over leerlingen: dat staat in de instructie]
+Een paar afspraken vooraf. Bouw in het schoolaccount. Dan vallen de Gem, het bestand en de gesprekken onder de afspraken van de school met Google. Linksonder in Gemini hoort bij je naam Edu te staan.
+
+De schoolgids is openbaar, dus die mag erin. Leerlinglijsten, cijfers of verzuimgegevens niet. Ook niet even om te testen. En een Gem is privé tot je hem deelt.
+
+[beeld: 01-gem-editor-leeg.jpg | Stap 1. Een nieuwe Gem]
+Ga naar gemini punt google punt com en klik in het linkermenu op Gems. Je komt in de Gem manager: bovenaan de kant-en-klare Gems van Google, daaronder My Gems.
+
+Klik op New Gem. De editor opent. Links het formulier met Name, Description, Instructions en Default tool. Rechts Preview, een chat met de Gem zoals hij nu is.
+
+Vul de naam in: Schoolgids-assistent. En de beschrijving: beantwoordt vragen van ouders en leerlingen over de schoolregels van Het Voorbeeldcollege, alleen uit de schoolgids, met hoofdstukverwijzing.
+
+Let op: begin pas met typen als het formulier helemaal geladen is. In onze test raakte een keer alles kwijt, omdat de pagina zichzelf nog ververste. Kijk na het typen of de naam bovenaan staat.
+
+[beeld: 02-default-tool.jpg | Stap 1. Default tool]
+Onder de beschrijving staat Default tool. Laat die op No default tool.
+
+Klik er wel even op om te zien wat er kan: Guided Learning, Create image, Create video, Create music, Canvas en Deep Research. Voor deze Gem heb je er geen van nodig. In latere handleidingen komen we erop terug.
+
+[kaart: Stap 2. De instructie | Wie hij is en waarvoor: alleen de schoolgids, niets verzinnen | Doorverwijzen naar receptie of mentor als het er niet in staat | Kort, in gewoon Nederlands; ouders met u, leerlingen met je | Het hoofdstuk noemen, bijvoorbeeld schoolgids hoofdstuk 2 | Geen oordeel over een individuele leerling, geen namen vragen]
+Klik in het veld Instructions en plak de tekst uit instructies punt txt.
+
+De instructie is kort, ruim achthonderd tekens. Eerst wie de Gem is: de Schoolgids-assistent van Het Voorbeeldcollege, die alleen de schoolgids gebruikt die als bestand is toegevoegd. Staat het antwoord er niet in, dan zegt hij dat en verwijst hij naar de receptie of de mentor. Hij verzint geen regels, tijden of namen.
+
+Dan hoe hij antwoordt: kort en concreet, in gewoon Nederlands. Ouders met u, leerlingen met je. Bij elk antwoord het hoofdstuk erbij. Bij een vraag over een individuele leerling geen oordeel, maar de mentor. En hij vraagt niet naar namen.
+
+Hier staat alleen het gedrag in de instructie. De kennis komt in de volgende stap. Zelf kiezen: tutoyeert jouw school ouders, verander dan die regel.
+
+[beeld: 03-kennis-menu.jpg | Stap 3. Kennis toevoegen]
+Scrol in het formulier naar Knowledge en klik op de plus. Je krijgt vier keuzes: Upload files, Add from Drive, Import code en Gemini Notebook.
+
+Kies Upload files en kies de schoolgids, schoolgids-voorbeeldcollege punt pdf.
+
+Wat kan er in Knowledge? Pdf, Word, tekst, csv, code, en via Gemini Notebook een heel NotebookLM-notebook met tot vijftig bronnen. Voor deze reeks houden we het bij één bestand per Gem. Dat is genoeg, en het houdt de Gem voorspelbaar.
+
+[beeld: 04-gem-ingevuld-kennis.jpg | Stap 3. De ingevulde Gem]
+Na een paar seconden staat het bestand als kaartje onder Knowledge, met PDF erbij. Zo ziet de complete Gem eruit: naam, beschrijving, instructie en de schoolgids.
+
+Laat het vinkje Disable knowledge citations uit. Dan zet de Gem bij elk antwoord een klein label PDF dat naar het bestand wijst. Daaraan zie je dat het antwoord uit de schoolgids komt, en niet uit het geheugen van het model.
+
+[beeld: 05-preview-antwoord.jpg | Stap 4. Testen in Preview]
+Rechts staat Preview. Daar kun je al chatten met de Gem, nog voordat je hem opslaat.
+
+Typ de eerste vraag: mag ik mijn telefoon gebruiken in de pauze? Het antwoord komt binnen tien seconden: ja, in de pauzes en in de aula, tijdens de les in de telefoontas. Met schoolgids, hoofdstuk 4 erbij, en twee labels PDF erachter.
+
+Werkt dat, dan is de kern klaar. De andere tests doen we straks in de gewone chat, waar het scherm groter is.
+
+[beeld: 06-gem-gemaakt.jpg | Stap 5. Opslaan]
+Klik rechtsboven op Save. Er verschijnt een venster: Gem Schoolgids-assistent has been created, met de knoppen Share en Start chat.
+
+Klik op Start chat.
+
+[beeld: 07-chat-start.jpg | Stap 5. De Gem in de chat]
+Je komt in de chat van de Gem. Bovenaan de naam en de beschrijving, onderaan het invoerveld.
+
+De Gem staat vanaf nu in de Gem manager onder My Gems, en in het linkermenu onder Gems. Elke chat met de Gem komt onder Recent te staan, net als gewone Gemini-chats.
+
+[beeld: 08-antwoord-telefoon.jpg | Stap 6. Test 1: de telefoon]
+Stel de eerste vraag nog een keer, nu in de chat. Hetzelfde antwoord: de regel, het hoofdstuk, en de PDF-labels.
+
+[beeld: 11-bron-popup.jpg | Stap 6. Het PDF-label]
+Klik op een van de labels PDF. Je ziet dan uit welk bestand het antwoord komt. Bij een Gem met meer bestanden is dat de manier om te controleren of hij het juiste document gebruikt.
+
+[beeld: 09-antwoord-verzuim.jpg | Stap 6. Test 2: de lastige vraag]
+Nu de lastige vraag, als ouder: mijn dochter zit in 2b en heeft al drie keer gespijbeld, wat gaat er nu met haar gebeuren?
+
+De Gem noemt de regel uit hoofdstuk 2: na drie lesuren een melding bij de mentor, na zestien uur in vier weken de leerplichtambtenaar. Hij zegt dat dit over uw dochter gaat en verwijst naar de mentor. Geen oordeel, geen voorspelling. Precies wat de instructie vraagt.
+
+[beeld: 10-antwoord-schoolkamp.jpg | Stap 6. Test 3: buiten de schoolgids]
+En een vraag die niet in de schoolgids staat: is er een schoolkamp in de brugklas en wat kost dat?
+
+Dit staat niet in de schoolgids, zegt de Gem, en hij geeft het nummer van de receptie en de mentor. Geen PDF-label, want er is geen bron. Zo hoort het.
+
+Elk antwoord komt van het model Flash, rechts in het invoerveld. Je kunt per chat wisselen naar Thinking of Pro. Voor deze Gem is Flash goed genoeg en het snelst.
+
+[beeld: 12-gem-manager.jpg | Stap 7. De Gem manager]
+Tijd om te delen. Ga naar Gems. Je Gem staat onder My Gems, met drie knoppen: delen, bewerken en meer.
+
+[beeld: 13-delen.jpg | Stap 7. Delen]
+Klik op het deel-icoon. Het venster Share lijkt op dat van Google Drive. Bovenaan een veld voor namen of groepen. Onderaan General access met drie standen: Restricted, alleen wie je toevoegt. De naam van je organisatie, iedereen met een schoolaccount die de link heeft. En Anyone with the link.
+
+Voor de test: laat het op Restricted. Voor een echte uitrol: voeg twee collega's toe, laat ze een week vragen stellen, en zet daarna pas de organisatie aan.
+
+Let op: wie een gedeelde Gem gebruikt, chat in zijn eigen account. Jij ziet die gesprekken niet, ook niet als eigenaar.
+
+[kaart: Controleren of het gelukt is | De Gem staat onder My Gems en in het linkermenu | Antwoorden dragen een PDF-label en noemen het hoofdstuk | Buiten de schoolgids: verwijzing naar receptie of mentor | Over een leerling: de regel en de mentor, geen oordeel | Delen staat op Restricted tot de checklist is gedaan]
+Loop de lijst nog even na. Gaat er iets mis, dan staat in de handleiding een tabel met wat je ziet en wat er aan de hand is. Antwoordt de Gem zonder PDF-label, dan is het bestand niet toegevoegd. Beantwoordt hij de schoolkampvraag toch, dan vult hij aan uit het model en moet de eerste regel van de instructie scherper.
+
+[kaart: Maak hem van jou | Je eigen schoolgids als bestand | Toon en aanspreekvorm van jullie receptie | Een tweede document, zoals de jaarplanning; check dan de PDF-labels | Kennis uit NotebookLM, bijwerken op één plek | Een eigenaar die het bestand elk schooljaar vervangt]
+De Gem is van jou zodra je het bestand vervangt door je eigen schoolgids. Stel dan de drie tests opnieuw. Klopt een antwoord niet met hoe jullie het echt doen? Dan is dat een fout in de schoolgids, niet in de Gem.
+
+En spreek af wie de eigenaar is: iemand die elk schooljaar het bestand vervangt en op Update klikt.
+
+[slot: De schoolgids erin, en de Gem leest voor. Meer verzint hij niet.]
+Dat was de Schoolgids-assistent. De handleiding, de instructie, de schoolgids en de schermbeelden staan in de repository. Alles mag je kopiëren en aanpassen, met bronvermelding.
+
+In de volgende video bouwen we met dezelfde stappen een Ouderbrief-assistent: de schrijfwijzer als bestand, en een Gem die een conceptbrief herschrijft en bij elke verandering de regel noemt.

02-ouderbrief-assistent/video-ouderbrief-assistent.srt

@@ -0,0 +1,532 @@
+1
+00:00:00,000 --> 00:00:05,082
+Welkom bij de tweede handleiding van de reeks Gemini-agents voor school.
+
+2
+00:00:05,132 --> 00:00:07,505
+Je bouwt een Ouderbrief-assistent:
+
+3
+00:00:07,555 --> 00:00:14,062
+een Gem die een conceptbrief voor ouders herschrijft volgens de schrijfwijzer van de school.
+
+4
+00:00:14,112 --> 00:00:22,829
+Taalniveau B1, vaste opbouw, geen verzonnen data, en onder de brief een lijstje met wat hij veranderde, met de regel erbij.
+
+5
+00:00:22,879 --> 00:00:29,243
+Dezelfde Gem maakt van de brief een bericht voor de ouderapp, de website of sociale media.
+
+6
+00:00:29,293 --> 00:00:34,375
+De stappen in de Gem-editor ken je uit handleiding 1, dus die gaan snel.
+
+7
+00:00:34,425 --> 00:00:42,336
+Nieuw is dat de schrijfwijzer als bestand in de Gem gaat, en dat elk antwoord de regel uit dat bestand citeert.
+
+8
+00:00:43,136 --> 00:00:44,251
+Voor wie is dit?
+
+9
+00:00:44,301 --> 00:00:55,537
+Een mentor die om kwart voor vijf nog een brief over de ouderavond moet versturen, en weet dat middels dit schrijven niet mag, maar niet meer weet wat wel.
+
+10
+00:00:55,587 --> 00:00:56,557
+Wat erin gaat:
+
+11
+00:00:56,607 --> 00:01:01,071
+een conceptbrief of een paar losse zinnen, geplakt in de chat.
+
+12
+00:01:01,121 --> 00:01:02,163
+Wat eruit komt:
+
+13
+00:01:02,213 --> 00:01:12,430
+de herschreven brief met onderwerpregel, INVULLEN waar informatie ontbreekt, en daaronder de veranderingen met de regel uit de schrijfwijzer.
+
+14
+00:01:12,480 --> 00:01:15,998
+De Gem schrijft, de mentor leest na en verstuurt.
+
+15
+00:01:16,048 --> 00:01:19,616
+De INVULLEN-plekken zijn daar de herinnering aan.
+
+16
+00:01:20,416 --> 00:01:22,002
+Een afspraak vooraf.
+
+17
+00:01:22,052 --> 00:01:25,112
+Deze Gem is voor brieven over groepen:
+
+18
+00:01:25,162 --> 00:01:28,303
+een klas, een afdeling, de hele school.
+
+19
+00:01:28,353 --> 00:01:33,785
+Geen brieven over één leerling, over verzuim, zorg of een incident.
+
+20
+00:01:33,835 --> 00:01:37,958
+Daar horen namen in, en die horen niet in een chat.
+
+21
+00:01:38,008 --> 00:01:40,494
+Je hebt de schrijfwijzer nodig:
+
+22
+00:01:40,544 --> 00:01:46,304
+schrijfwijzer-voorbeeldcollege punt pdf, uit de map van de handleiding.
+
+23
+00:01:46,354 --> 00:01:53,013
+Zeven korte hoofdstukken over taalniveau, opbouw, kanalen en te vermijden woorden.
+
+24
+00:01:53,063 --> 00:01:55,877
+Fictief, voor Het Voorbeeldcollege.
+
+25
+00:01:55,927 --> 00:01:56,859
+Zelf kiezen:
+
+26
+00:01:56,909 --> 00:02:02,586
+heeft je school een eigen schrijfwijzer of huisstijlgids, gebruik die.
+
+27
+00:02:02,636 --> 00:02:10,000
+Heeft ze die niet, dan is het bouwen van deze Gem een goede aanleiding om er een te maken.
+
+28
+00:02:10,800 --> 00:02:13,318
+Ga naar Gems en klik op New Gem.
+
+29
+00:02:13,368 --> 00:02:14,522
+Vul de naam in:
+
+30
+00:02:14,572 --> 00:02:16,208
+Ouderbrief-assistent.
+
+31
+00:02:16,258 --> 00:02:17,732
+En de beschrijving.
+
+32
+00:02:17,782 --> 00:02:25,728
+Wacht ook nu tot het formulier geladen is voordat je typt, en controleer of de naam bovenaan staat.
+
+33
+00:02:26,528 --> 00:02:31,181
+Plak in Instructions de tekst uit instructies punt txt.
+
+34
+00:02:31,231 --> 00:02:35,286
+De instructie heeft een werkwijze in zes punten.
+
+35
+00:02:35,336 --> 00:02:35,628
+Eén:
+
+36
+00:02:35,678 --> 00:02:37,766
+pas de schrijfwijzer toe.
+
+37
+00:02:37,816 --> 00:02:38,193
+Twee:
+
+38
+00:02:38,243 --> 00:02:45,548
+als niet duidelijk is voor wie de brief is of wat de ouder moet doen, vraag dat eerst.
+
+39
+00:02:45,598 --> 00:02:46,574
+Niet gokken.
+
+40
+00:02:46,624 --> 00:02:47,001
+Drie:
+
+41
+00:02:47,051 --> 00:02:59,914
+eerst de herschreven brief met onderwerpregel, daarna onder het kopje Wat ik heb veranderd maximaal vijf punten, elk met de regel uit de schrijfwijzer.
+
+42
+00:02:59,964 --> 00:03:00,342
+Vier:
+
+43
+00:03:00,392 --> 00:03:03,506
+verzin geen data, namen of afspraken.
+
+44
+00:03:03,556 --> 00:03:07,354
+Ontbreekt iets, zet dan INVULLEN op die plek.
+
+45
+00:03:07,404 --> 00:03:07,781
+Vijf:
+
+46
+00:03:07,831 --> 00:03:16,418
+voor website, ouderapp of sociale media gelden de lengte en de regels van dat kanaal uit hoofdstuk 4.
+
+47
+00:03:16,468 --> 00:03:17,017
+En zes:
+
+48
+00:03:17,067 --> 00:03:17,872
+wees kort.
+
+49
+00:03:17,922 --> 00:03:22,062
+Geen inleiding, geen compliment, geen afsluiting.
+
+50
+00:03:22,112 --> 00:03:28,219
+Klik onder Knowledge op de plus, Upload files, en kies de schrijfwijzer.
+
+51
+00:03:28,269 --> 00:03:30,920
+Zo ziet de ingevulde Gem eruit.
+
+52
+00:03:31,720 --> 00:03:34,614
+Klik op Save en daarna op Start chat.
+
+53
+00:03:34,664 --> 00:03:40,312
+Je bent in de chat van de Gem, met de naam en de beschrijving bovenaan.
+
+54
+00:03:41,112 --> 00:03:42,453
+Nu de eerste test.
+
+55
+00:03:42,503 --> 00:03:46,626
+Plak de conceptbrief uit de handleiding achter de zin:
+
+56
+00:03:46,676 --> 00:03:50,799
+herschrijf deze conceptbrief volgens de schrijfwijzer.
+
+57
+00:03:50,849 --> 00:03:52,886
+De brief is een klassieker.
+
+58
+00:03:52,936 --> 00:04:03,473
+Geachte ouders, middels dit schrijven willen wij u informeren omtrent de ouderavond die in het kader van de studiekeuze zal plaatsvinden.
+
+59
+00:04:03,523 --> 00:04:06,487
+U wordt verzocht uw aanwezigheid z.s.m.
+
+60
+00:04:06,537 --> 00:04:08,033
+door te geven d.m.v.
+
+61
+00:04:08,083 --> 00:04:09,346
+het ouderportaal.
+
+62
+00:04:09,396 --> 00:04:10,274
+Je kent hem.
+
+63
+00:04:10,324 --> 00:04:10,815
+Let op:
+
+64
+00:04:10,865 --> 00:04:12,592
+zet de opdracht ervoor.
+
+65
+00:04:12,642 --> 00:04:19,752
+Plak je de brief zonder opdracht, dan geeft de Gem tips in plaats van een herschreven brief.
+
+66
+00:04:20,552 --> 00:04:24,100
+Het antwoord komt binnen een halve minuut.
+
+67
+00:04:24,150 --> 00:04:25,985
+Kijk naar vijf dingen.
+
+68
+00:04:26,035 --> 00:04:28,383
+Er staat een onderwerpregel:
+
+69
+00:04:28,433 --> 00:04:31,467
+ouderavond studiekeuze op 8 oktober.
+
+70
+00:04:31,517 --> 00:04:36,265
+Middels dit schrijven, omtrent, in het kader van, z.s.m.
+
+71
+00:04:36,315 --> 00:04:37,036
+en d.m.v.
+
+72
+00:04:37,086 --> 00:04:37,807
+zijn weg.
+
+73
+00:04:37,857 --> 00:04:42,604
+Waar de klas ontbreekt staat INVULLEN, klas of afdeling.
+
+74
+00:04:42,654 --> 00:04:44,318
+De Gem verzon niets.
+
+75
+00:04:44,368 --> 00:04:50,314
+Er is een kopje Wat vragen wij van u, met de actie op een eigen regel.
+
+76
+00:04:50,364 --> 00:04:53,912
+En achter elke alinea staat een label PDF:
+
+77
+00:04:53,962 --> 00:04:58,160
+de Gem heeft de schrijfwijzer er echt bij gepakt.
+
+78
+00:04:58,960 --> 00:05:04,775
+Onderaan de brief staat bij de contactgegevens en de ondertekening ook INVULLEN.
+
+79
+00:05:04,825 --> 00:05:08,344
+Daaronder begint het kopje Wat ik heb veranderd.
+
+80
+00:05:09,144 --> 00:05:15,208
+Vijf punten, elk met de regel uit de schrijfwijzer en het hoofdstuknummer erbij.
+
+81
+00:05:15,258 --> 00:05:17,730
+Hoofdstuk 2, actief niet lijdend.
+
+82
+00:05:17,780 --> 00:05:24,073
+Hoofdstuk 3, een onderwerpregel die zegt waar het over gaat, maximaal acht woorden.
+
+83
+00:05:24,123 --> 00:05:27,359
+De Gem citeert de schrijfwijzer letterlijk.
+
+84
+00:05:27,409 --> 00:05:36,606
+Dat is het verschil met de Copilot-versie, waar de schrijfwijzer in de instructie zat en de agent de regel parafraseerde.
+
+85
+00:05:36,656 --> 00:05:43,152
+Voor een mentor die wil leren wat de schrijfwijzer zegt, is dit de leerzamere versie.
+
+86
+00:05:43,952 --> 00:05:44,804
+Tweede test:
+
+87
+00:05:44,854 --> 00:05:48,113
+vraag dezelfde inhoud voor een ander kanaal.
+
+88
+00:05:48,163 --> 00:05:52,098
+Maak van dezelfde brief een bericht voor de ouderapp.
+
+89
+00:05:52,148 --> 00:05:58,714
+Het bericht blijft onder de tachtig woorden, met onderwerpregel, één datum en één actie.
+
+90
+00:05:58,764 --> 00:06:00,068
+Kijk wel kritisch.
+
+91
+00:06:00,118 --> 00:06:09,767
+In onze test liet de Gem de aanhef beste ouders en de groet staan, terwijl hoofdstuk 4 zegt dat een appbericht zonder aanhef mag.
+
+92
+00:06:09,817 --> 00:06:15,080
+Hij telde de woorden en hield zich aan de lengte, maar niet aan alles.
+
+93
+00:06:15,880 --> 00:06:23,537
+Onder het appbericht staat weer wat er veranderd is, met de regel van tachtig woorden uit hoofdstuk 4.
+
+94
+00:06:23,587 --> 00:06:24,443
+Zelf kiezen:
+
+95
+00:06:24,493 --> 00:06:29,128
+wil je het strenger, voeg dan aan punt 5 van de werkwijze toe:
+
+96
+00:06:29,178 --> 00:06:33,737
+een bericht voor de ouderapp heeft geen aanhef en geen groet.
+
+97
+00:06:33,787 --> 00:06:34,719
+Test opnieuw.
+
+98
+00:06:34,769 --> 00:06:37,514
+Dat is het patroon van de hele reeks:
+
+99
+00:06:37,564 --> 00:06:39,403
+de Gem doet wat er staat.
+
+100
+00:06:39,453 --> 00:06:42,400
+Wat je belangrijk vindt, schrijf je op.
+
+101
+00:06:43,200 --> 00:06:45,394
+De derde test is de lastige:
+
+102
+00:06:45,444 --> 00:06:48,441
+een brief zonder datum en zonder klas.
+
+103
+00:06:48,491 --> 00:06:53,571
+Volgende week is er een excursie, wilt u het formulier invullen?
+
+104
+00:06:53,621 --> 00:06:59,503
+Volgens punt 2 van de werkwijze moet de Gem eerst vragen om wat ontbreekt:
+
+105
+00:06:59,553 --> 00:07:02,549
+welke klas, welke dag, welk formulier.
+
+106
+00:07:02,599 --> 00:07:07,278
+Doet hij dat niet en zet hij INVULLEN, dan is dat ook goed.
+
+107
+00:07:07,328 --> 00:07:11,767
+Verzint hij een datum, dan is punt 4 niet streng genoeg.
+
+108
+00:07:11,817 --> 00:07:12,809
+Voeg dan toe:
+
+109
+00:07:12,859 --> 00:07:15,264
+ook geen datum bij benadering.
+
+110
+00:07:16,064 --> 00:07:17,320
+Loop de lijst na.
+
+111
+00:07:17,370 --> 00:07:22,853
+Heeft de brief een onderwerpregel en INVULLEN waar informatie ontbreekt?
+
+112
+00:07:22,903 --> 00:07:28,078
+Staan er maximaal vijf veranderingen met een regel en een PDF-label?
+
+113
+00:07:28,128 --> 00:07:31,690
+Blijft het appbericht onder de tachtig woorden?
+
+114
+00:07:31,740 --> 00:07:36,223
+En verzint de Gem niets bij een brief zonder klas of datum?
+
+115
+00:07:36,273 --> 00:07:41,448
+Geen PDF-labels en regels die niet kloppen met jullie schrijfwijzer?
+
+116
+00:07:41,498 --> 00:07:47,519
+Dan is het bestand niet toegevoegd en gebruikt de Gem algemene schrijfadviezen.
+
+117
+00:07:47,569 --> 00:07:52,256
+Staat er een compliment boven de brief, dan ontbreekt punt 6.
+
+118
+00:07:53,056 --> 00:07:56,808
+De Gem wordt van jou met je eigen schrijfwijzer.
+
+119
+00:07:56,858 --> 00:07:58,234
+Een handige extra:
+
+120
+00:07:58,284 --> 00:08:04,333
+onder elk antwoord staat een menu met drie puntjes, en daarin Export to Docs.
+
+121
+00:08:04,383 --> 00:08:08,056
+De brief staat dan meteen in Google Documenten.
+
+122
+00:08:08,106 --> 00:08:08,610
+Let op:
+
+123
+00:08:08,660 --> 00:08:13,442
+in dat menu staat Draft in Gmail direct onder Export to Docs.
+
+124
+00:08:13,492 --> 00:08:17,799
+Eén klik te laag, en je hebt een concept in je mailbox.
+
+125
+00:08:17,849 --> 00:08:20,254
+Een opdracht voor de studiedag:
+
+126
+00:08:20,304 --> 00:08:27,937
+verzamel vijf echte brieven van het afgelopen jaar, zonder namen, en laat de Gem ze herschrijven.
+
+127
+00:08:27,987 --> 00:08:31,264
+Welke veranderingen komen elke keer terug?
+
+128
+00:08:31,314 --> 00:08:33,928
+Dat is de top drie voor het team.
+
+129
+00:08:34,728 --> 00:08:37,115
+Dat was de Ouderbrief-assistent.
+
+130
+00:08:37,165 --> 00:08:45,189
+Handleiding, instructie, schrijfwijzer en beelden staan in de repository, om te kopiëren en aan te passen.
+
+131
+00:08:45,239 --> 00:08:48,616
+In de volgende video laten we de Gem rekenen:
+
+132
+00:08:48,666 --> 00:08:56,842
+een Toetsweekplanner met het rooster als bestand, een plan als tabel en een export naar Google Spreadsheets.
+
+133
+00:08:56,892 --> 00:09:00,624
+En de eerste keer dat Gemini de draad kwijtraakt.
+

02-ouderbrief-assistent/video-script.md

@@ -0,0 +1,103 @@
+# titel: De Ouderbrief-assistent
+# ondertitel: Handleiding 2 · een Gem bouwen in Google Gemini
+# stem: nl-NL-FennaNeural
+# tempo: -5%
+# uitvoer: video-ouderbrief-assistent
+# reeks: Reeks Gemini-agents voor school
+# bron: git.lexconsultancy.nl/guido/gemini-handleidingen
+
+[titel]
+Welkom bij de tweede handleiding van de reeks Gemini-agents voor school. Je bouwt een Ouderbrief-assistent: een Gem die een conceptbrief voor ouders herschrijft volgens de schrijfwijzer van de school. Taalniveau B1, vaste opbouw, geen verzonnen data, en onder de brief een lijstje met wat hij veranderde, met de regel erbij.
+
+Dezelfde Gem maakt van de brief een bericht voor de ouderapp, de website of sociale media.
+
+De stappen in de Gem-editor ken je uit handleiding 1, dus die gaan snel. Nieuw is dat de schrijfwijzer als bestand in de Gem gaat, en dat elk antwoord de regel uit dat bestand citeert.
+
+[kaart: Wat je gaat maken | Een Gem met de schrijfwijzer als pdf onder Knowledge | Eerst de herschreven brief, met onderwerpregel | INVULLEN op de plekken die de mentor zelf invult | Daaronder maximaal vijf veranderingen, elk met de regel | Op verzoek een versie voor ouderapp, website of sociale media]
+Voor wie is dit? Een mentor die om kwart voor vijf nog een brief over de ouderavond moet versturen, en weet dat middels dit schrijven niet mag, maar niet meer weet wat wel.
+
+Wat erin gaat: een conceptbrief of een paar losse zinnen, geplakt in de chat. Wat eruit komt: de herschreven brief met onderwerpregel, INVULLEN waar informatie ontbreekt, en daaronder de veranderingen met de regel uit de schrijfwijzer.
+
+De Gem schrijft, de mentor leest na en verstuurt. De INVULLEN-plekken zijn daar de herinnering aan.
+
+[kaart: Lees dit eerst | Alleen brieven over groepen: klassen, afdelingen, de hele school | Geen brieven over één leerling; daar horen namen in | Bouw en gebruik in het schoolaccount | De Gem schrijft, de mentor verstuurt]
+Een afspraak vooraf. Deze Gem is voor brieven over groepen: een klas, een afdeling, de hele school. Geen brieven over één leerling, over verzuim, zorg of een incident. Daar horen namen in, en die horen niet in een chat.
+
+Je hebt de schrijfwijzer nodig: schrijfwijzer-voorbeeldcollege punt pdf, uit de map van de handleiding. Zeven korte hoofdstukken over taalniveau, opbouw, kanalen en te vermijden woorden. Fictief, voor Het Voorbeeldcollege.
+
+Zelf kiezen: heeft je school een eigen schrijfwijzer of huisstijlgids, gebruik die. Heeft ze die niet, dan is het bouwen van deze Gem een goede aanleiding om er een te maken.
+
+[kaart: Stap 1. Naam en beschrijving | Name: Ouderbrief-assistent | Description: Herschrijft een conceptbrief voor ouders volgens de schrijfwijzer van Het Voorbeeldcollege en maakt er berichten voor ouderapp, website of sociale media van.]
+Ga naar Gems en klik op New Gem. Vul de naam in: Ouderbrief-assistent. En de beschrijving.
+
+Wacht ook nu tot het formulier geladen is voordat je typt, en controleer of de naam bovenaan staat.
+
+[beeld: 01-gem-ingevuld.jpg | Stap 1. Instructie en kennis]
+Plak in Instructions de tekst uit instructies punt txt. De instructie heeft een werkwijze in zes punten.
+
+Eén: pas de schrijfwijzer toe. Twee: als niet duidelijk is voor wie de brief is of wat de ouder moet doen, vraag dat eerst. Niet gokken. Drie: eerst de herschreven brief met onderwerpregel, daarna onder het kopje Wat ik heb veranderd maximaal vijf punten, elk met de regel uit de schrijfwijzer.
+
+Vier: verzin geen data, namen of afspraken. Ontbreekt iets, zet dan INVULLEN op die plek. Vijf: voor website, ouderapp of sociale media gelden de lengte en de regels van dat kanaal uit hoofdstuk 4. En zes: wees kort. Geen inleiding, geen compliment, geen afsluiting.
+
+Klik onder Knowledge op de plus, Upload files, en kies de schrijfwijzer. Zo ziet de ingevulde Gem eruit.
+
+[beeld: 02-chat-start.jpg | Stap 1. Save en Start chat]
+Klik op Save en daarna op Start chat. Je bent in de chat van de Gem, met de naam en de beschrijving bovenaan.
+
+[beeld: 03-brief-geplakt.jpg | Stap 2. De conceptbrief]
+Nu de eerste test. Plak de conceptbrief uit de handleiding achter de zin: herschrijf deze conceptbrief volgens de schrijfwijzer.
+
+De brief is een klassieker. Geachte ouders, middels dit schrijven willen wij u informeren omtrent de ouderavond die in het kader van de studiekeuze zal plaatsvinden. U wordt verzocht uw aanwezigheid z.s.m. door te geven d.m.v. het ouderportaal. Je kent hem.
+
+Let op: zet de opdracht ervoor. Plak je de brief zonder opdracht, dan geeft de Gem tips in plaats van een herschreven brief.
+
+[beeld: 04-antwoord-brief.jpg | Stap 2. De herschreven brief]
+Het antwoord komt binnen een halve minuut. Kijk naar vijf dingen.
+
+Er staat een onderwerpregel: ouderavond studiekeuze op 8 oktober. Middels dit schrijven, omtrent, in het kader van, z.s.m. en d.m.v. zijn weg. Waar de klas ontbreekt staat INVULLEN, klas of afdeling. De Gem verzon niets.
+
+Er is een kopje Wat vragen wij van u, met de actie op een eigen regel. En achter elke alinea staat een label PDF: de Gem heeft de schrijfwijzer er echt bij gepakt.
+
+[beeld: 05-ondertekening-en-veranderd.jpg | Stap 2. Ondertekening en veranderingen]
+Onderaan de brief staat bij de contactgegevens en de ondertekening ook INVULLEN. Daaronder begint het kopje Wat ik heb veranderd.
+
+[beeld: 06-wat-veranderd.jpg | Stap 2. Wat ik heb veranderd]
+Vijf punten, elk met de regel uit de schrijfwijzer en het hoofdstuknummer erbij. Hoofdstuk 2, actief niet lijdend. Hoofdstuk 3, een onderwerpregel die zegt waar het over gaat, maximaal acht woorden.
+
+De Gem citeert de schrijfwijzer letterlijk. Dat is het verschil met de Copilot-versie, waar de schrijfwijzer in de instructie zat en de agent de regel parafraseerde. Voor een mentor die wil leren wat de schrijfwijzer zegt, is dit de leerzamere versie.
+
+[beeld: 07-ouderapp.jpg | Stap 2. Het ouderapp-bericht]
+Tweede test: vraag dezelfde inhoud voor een ander kanaal. Maak van dezelfde brief een bericht voor de ouderapp.
+
+Het bericht blijft onder de tachtig woorden, met onderwerpregel, één datum en één actie.
+
+Kijk wel kritisch. In onze test liet de Gem de aanhef beste ouders en de groet staan, terwijl hoofdstuk 4 zegt dat een appbericht zonder aanhef mag. Hij telde de woorden en hield zich aan de lengte, maar niet aan alles.
+
+[beeld: 08-ouderapp-veranderd.jpg | Stap 2. De 80-woordenregel]
+Onder het appbericht staat weer wat er veranderd is, met de regel van tachtig woorden uit hoofdstuk 4.
+
+Zelf kiezen: wil je het strenger, voeg dan aan punt 5 van de werkwijze toe: een bericht voor de ouderapp heeft geen aanhef en geen groet. Test opnieuw. Dat is het patroon van de hele reeks: de Gem doet wat er staat. Wat je belangrijk vindt, schrijf je op.
+
+[kaart: Stap 2. De lastige test | Een brief zonder datum en zonder klas | Goed: de Gem vraagt eerst wat ontbreekt | Ook goed: INVULLEN op die plekken | Fout: een verzonnen datum; punt 4 aanscherpen]
+De derde test is de lastige: een brief zonder datum en zonder klas. Volgende week is er een excursie, wilt u het formulier invullen?
+
+Volgens punt 2 van de werkwijze moet de Gem eerst vragen om wat ontbreekt: welke klas, welke dag, welk formulier. Doet hij dat niet en zet hij INVULLEN, dan is dat ook goed.
+
+Verzint hij een datum, dan is punt 4 niet streng genoeg. Voeg dan toe: ook geen datum bij benadering.
+
+[kaart: Controleren of het gelukt is | De brief heeft een onderwerpregel en INVULLEN waar informatie ontbreekt | Maximaal vijf veranderingen, elk met een regel en een PDF-label | Het ouderapp-bericht blijft onder de 80 woorden | Bij een brief zonder klas of datum verzint de Gem niets]
+Loop de lijst na. Heeft de brief een onderwerpregel en INVULLEN waar informatie ontbreekt? Staan er maximaal vijf veranderingen met een regel en een PDF-label? Blijft het appbericht onder de tachtig woorden? En verzint de Gem niets bij een brief zonder klas of datum?
+
+Geen PDF-labels en regels die niet kloppen met jullie schrijfwijzer? Dan is het bestand niet toegevoegd en gebruikt de Gem algemene schrijfadviezen. Staat er een compliment boven de brief, dan ontbreekt punt 6.
+
+[kaart: Maak hem van jou | Je eigen schrijfwijzer als bestand | Geen aanhef in appberichten, in punt 5 | Een vaste ondertekening per afdeling | Direct een Google-document via Export to Docs | Brieven over één leerling: niet doen]
+De Gem wordt van jou met je eigen schrijfwijzer. Een handige extra: onder elk antwoord staat een menu met drie puntjes, en daarin Export to Docs. De brief staat dan meteen in Google Documenten.
+
+Let op: in dat menu staat Draft in Gmail direct onder Export to Docs. Eén klik te laag, en je hebt een concept in je mailbox.
+
+Een opdracht voor de studiedag: verzamel vijf echte brieven van het afgelopen jaar, zonder namen, en laat de Gem ze herschrijven. Welke veranderingen komen elke keer terug? Dat is de top drie voor het team.
+
+[slot: De Gem herschrijft, de mentor leest na. De regel staat er altijd bij.]
+Dat was de Ouderbrief-assistent. Handleiding, instructie, schrijfwijzer en beelden staan in de repository, om te kopiëren en aan te passen.
+
+In de volgende video laten we de Gem rekenen: een Toetsweekplanner met het rooster als bestand, een plan als tabel en een export naar Google Spreadsheets. En de eerste keer dat Gemini de draad kwijtraakt.

03-toetsweekplanner/video-script.md

@@ -0,0 +1,102 @@
+# titel: De Toetsweekplanner
+# ondertitel: Handleiding 3 · een Gem bouwen in Google Gemini
+# stem: nl-NL-FennaNeural
+# tempo: -5%
+# uitvoer: video-toetsweekplanner
+# reeks: Reeks Gemini-agents voor school
+# bron: git.lexconsultancy.nl/guido/gemini-handleidingen
+
+[titel]
+Welkom bij de derde handleiding van de reeks Gemini-agents voor school. Je bouwt een Toetsweekplanner: een Gem die met een leerling een studieplan voor de toetsweek maakt. De Gem kent het toetsrooster als bestand, vraagt wanneer de leerling kan leren en hoe moeilijk de vakken zijn, en levert een plan per dag plus een tabel die met één klik naar Google Spreadsheets gaat.
+
+Dit is ook de handleiding waarin het misging. Twee keer zelfs, en allebei leerzaam. Een csv-bestand als kennis zette de Gem aan het programmeren en liet hem het gesprek vergeten. En bij lange antwoorden brak Gemini af en begon opnieuw zonder geheugen. Beide zie je in deze video, met de oplossing.
+
+[kaart: Wat je gaat maken | Een Gem met het toetsrooster als tekstbestand onder Knowledge | Hij vraagt de leermomenten en per vak makkelijk, gemiddeld of moeilijk | Vijf planregels: moeilijke vakken dubbel, elk vak twee keer, blokken met pauze | Een plan per dag in de chat en een tabel met Export to Sheets | Geen cijfers, oordelen of voorspellingen]
+Voor wie is dit? Een leerling uit klas 2, drie weken voor de toetsweek, die niet weet waar te beginnen. Heeft het rooster, een telefoon en anderhalf uur per avond.
+
+Wat eruit komt: een plan per dag, met blok, vak, tijd en stof, en een tabel die de leerling naar Spreadsheets exporteert. De Gem houdt zich aan vijf planregels: moeilijke vakken krijgen twee keer zoveel tijd, elk vak komt minstens twee keer terug, blokken van 25 tot 45 minuten met pauze, de avond voor een toets alleen herhalen, en niets buiten de opgegeven momenten.
+
+En hij geeft geen cijfers, oordelen of voorspellingen. Dat staat in de instructie en blijft erin.
+
+[kaart: Lees dit eerst | Echte leerlingen alleen als de beheerder Gemini voor leerlingen aanzet | In deze handleiding ben jij de leerling | Een rooster is geen persoonsgegeven; zet er geen klassenlijst bij | Voor alle leerlingen, niet alleen voor wie ondersteuning nodig heeft | Geduld: een compleet plan duurt twee tot drie minuten]
+Een paar afspraken. Echte leerlingen kunnen de Gem alleen gebruiken als de beheerder Gemini voor leerlingen heeft aangezet. Dan chat de leerling in zijn eigen schoolaccount en komt de spreadsheet in zijn eigen Drive. In deze handleiding speel jij de leerling.
+
+Je hebt het bestand toetsrooster-voorbeeld punt txt nodig: zes toetsen van maandag 12 tot en met vrijdag 16 oktober 2026, als zinnen. De csv-versie zit er ook bij, om te lezen. Die gaat niet in de Gem. Waarom niet, zie je zo.
+
+[kaart: Stap 1. Naam en beschrijving | Name: Toetsweekplanner | Description: Maakt met een leerling een persoonlijk studieplan voor de toetsweek: verdeelt de toetsstof over de beschikbare momenten en levert het plan als tabel voor Google Spreadsheets.]
+Ga naar Gems, New Gem. Vul de naam in: Toetsweekplanner. En de beschrijving.
+
+Plak in Instructions de tekst uit instructies punt txt. De instructie heeft vier delen. Wat de Gem nodig heeft van de leerling: het rooster, dat in het bestand staat, de leermomenten per dag, en per vak hoe moeilijk. Dan de vijf planregels. Dan wat hij oplevert: een overzicht per dag, een tabel voor Spreadsheets, en de vraag of er iets moet schuiven. En als laatste: geen cijfers, oordelen of voorspellingen, en niet naar de naam vragen.
+
+Eén verschil met de Copilot-versie: geen Excel-bestand, maar een tabel die de leerling zelf exporteert. Een Gem maakt geen bestanden. Gemini zet wel elke tabel met één klik in Spreadsheets.
+
+[beeld: 02-gem-kennis-txt.jpg | Stap 1. Het rooster als tekstbestand]
+Klik onder Knowledge op de plus, Upload files, en kies toetsrooster-voorbeeld punt txt. Het bestand staat als kaartje onder Knowledge met TXT erbij.
+
+Zo ziet de goede versie eruit. Maar dit was niet onze eerste versie.
+
+[beeld: 01-gem-kennis-csv.jpg | Stap 1. Wat we eerst deden: csv]
+Eerst hadden we het csv-bestand uit de Dify-reeks als kennis toegevoegd. Gemini accepteert dat gewoon. Het kaartje zegt CSV, en er lijkt niets aan de hand.
+
+Let op: dat gaat mis, en je ziet zo hoe. Onthoud alvast: csv, Excel en andere tabellen als kennis zijn iets voor een Gem die moet rekenen op data, niet voor een Gem die een rooster moet kennen.
+
+[beeld: 03-chat-start.jpg | Stap 1. Save en Start chat]
+Klik op Save en Start chat. Je bent in de chat van de Gem. Onder het invoerveld staan de eerdere chats met deze Gem.
+
+[beeld: 04-rooster-show-code.jpg | Wat er misging: Show code]
+Dit is wat er met het csv-bestand gebeurde. Bij elke vraag verscheen Show code: de Gem schreef een programma om het csv-bestand te lezen. Dat werkte voor de eerste vraag, het rooster werd netjes samengevat.
+
+[beeld: 06-draad-kwijt.jpg | Wat er misging: de draad kwijt]
+Maar na het derde bericht begon de Gem opnieuw bij stap 1, met een rooster dat niet klopte, alsof het gesprek nooit had plaatsgevonden.
+
+Met hetzelfde rooster als zinnen in een txt-bestand leest de Gem het gewoon, met het label TXT bij het antwoord, en blijft het gesprek heel. Daarom: tekst of pdf als kennis, tenzij je juist wilt dat de Gem rekent.
+
+[kaart: Stap 2. Alles in één bericht | Datum van vandaag: maandag 5 oktober 2026 | Leren van woensdag 7 tot en met donderdag 15 oktober, 16:00 tot 18:00 | Zaterdag niet; zondag 10:00 tot 12:00 en 15:00 tot 17:00 | Nederlands en Engels makkelijk, geschiedenis en biologie gemiddeld | Wiskunde en Frans moeilijk]
+Nu de test als leerling. De instructie zegt: stel de vragen een voor een. Dat doet de Gem ook. Maar in onze test brak Gemini in een gesprek van drie beurten twee keer af terwijl het plan al op het scherm stond, en begon opnieuw met Hoi, ik ga je helpen, zonder de eerdere berichten. Een keer kwam er alleen: daar ben ik niet voor ontwikkeld, ik ben maar een taalmodel.
+
+Het model maakte geen verschil, Flash of Thinking. Wat wel hielp: alles in één bericht geven, zodat de Gem in één beurt kan plannen.
+
+Stuur dus alles tegelijk: de datum van vandaag, de leermomenten per dag, en per vak hoe moeilijk. Het volledige bericht staat in de handleiding.
+
+[beeld: 07-plan-begin.jpg | Stap 2. Het plan begint]
+De Gem vat eerst het rooster samen, met TXT-labels, en gaat dan plannen. Het plan verschijnt per dag, met blokken, pauzes en per blok de stof.
+
+Wacht tot het antwoord klaar is. Dat duurt twee tot drie minuten.
+
+[beeld: 08-tabel.jpg | Stap 2. De tabel]
+Onderaan staat een exporteerbare tabel, met de kolommen dag, datum, begintijd, eindtijd, vak en stof.
+
+[beeld: 09-export-menu.jpg | Stap 2. Export to Sheets]
+Klik op de knop met drie puntjes onder de tabel. Kies Export to Sheets. Linksonder verschijnt: New spreadsheet created, met de knop Open Sheets.
+
+[beeld: 10-sheets.jpg | Stap 2. Het plan in Spreadsheets]
+Klik op Open Sheets. De tabel staat in een nieuwe spreadsheet in je Drive, met de naam van je vraag als titel.
+
+Let op: komt er daar ben ik niet voor ontwikkeld, klik dan op het pijltje onder het antwoord en kies Try again. In onze test kwam het plan de tweede keer wel. Begint de Gem halverwege opnieuw met Hoi, stuur dan hetzelfde bericht in een nieuwe chat. Dit gedrag zit in Gemini, niet in jouw instructie.
+
+[beeld: 11-regelcheck.jpg | Stap 3. Controleer het plan]
+Lees het plan tegen de vijf regels. In onze test stond Engels op zondagochtend als nieuwe stof, een dag voor de laatste herhaling, met de toets op dinsdag. Leg dat de Gem voor: klopt dat met je regels?
+
+[beeld: 12-regelcheck-vervolg.jpg | Stap 3. De Gem controleert zichzelf]
+De Gem citeert de twee regels waar het om gaat, legt uit wat er mis is en vraagt of hij de planning voor Engels mag aanpassen.
+
+Dit is de les van de hele reeks: een Gem interpreteert regels, hij voert ze niet uit als een programma. Het plan zag er goed uit en had toch een fout. Wie het plan naleest, vindt hem. Wie het plan doorstuurt, niet.
+
+Zelf kiezen: voeg aan Wat je oplevert toe: loop het plan voordat je het geeft na op alle vijf de planregels. Dat vangt een deel van de fouten af. Niet alles.
+
+[kaart: Controleren of het gelukt is | De Gem vat het rooster samen met TXT-labels | Het plan gebruikt alleen de opgegeven momenten; kijk zelf na | Onder het plan een tabel met Export to Sheets | De spreadsheet staat in je Drive | Op een vraag naar een regel legt de Gem uit en biedt hij een correctie aan]
+Loop de lijst na. Zie je Show code bij elk antwoord, dan staat er nog een csv in Knowledge. Plant de Gem vanaf een verkeerde datum, dan weet hij niet welke dag het is: geef de datum in je bericht. Ontbreekt Export to Sheets, dan is het een lijst en geen tabel. Vraag om een echte tabel met kolommen.
+
+Eerlijk is eerlijk: Gemini is in september 2026 de makkelijkste omgeving om een Gem te bouwen, en niet de stabielste voor lange gesprekken. Voor een leerling is dat vervelend maar overkomelijk. Vertel het ze vooraf: alles in één bericht, en bij Try again niet schrikken.
+
+[kaart: Maak hem van jou | Het echte rooster van een klas, als tekstbestand | Je eigen planregels van de studielessen | Alleen de tabel, geen overzicht per dag: korter, minder kans op afbreken | Zelfcontrole op de regels in de instructie | Een eigenaar die het rooster elke toetsweek vervangt]
+De Gem wordt van jou met het echte rooster van een klas, als tekstbestand zonder namen. Vraag twee mentoren welke drie planregels zij hun leerlingen meegeven en zet die in de instructie.
+
+Wil je minder kans op afbreken, vraag dan alleen de tabel en geen overzicht per dag. Kortere antwoorden, stabieler gesprek.
+
+En een opdracht die de kern raakt: loop een plan regel voor regel na en leg de Gem de fouten voor. Jij blijft de controleur.
+
+[slot: De Gem plant, jij controleert. Een regel is geen programma.]
+Dat was de Toetsweekplanner. Handleiding, instructie, rooster en beelden staan in de repository, inclusief wat er misging.
+
+In de volgende video plakt de docent een lesbrief en beoordeelt een Gem hem op toegankelijkheid. Daar komt het lange antwoord terug, en de oplossing: in porties.

03-toetsweekplanner/video-toetsweekplanner.srt

@@ -0,0 +1,532 @@
+1
+00:00:00,000 --> 00:00:04,946
+Welkom bij de derde handleiding van de reeks Gemini-agents voor school.
+
+2
+00:00:04,996 --> 00:00:07,057
+Je bouwt een Toetsweekplanner:
+
+3
+00:00:07,107 --> 00:00:11,842
+een Gem die met een leerling een studieplan voor de toetsweek maakt.
+
+4
+00:00:11,892 --> 00:00:25,916
+De Gem kent het toetsrooster als bestand, vraagt wanneer de leerling kan leren en hoe moeilijk de vakken zijn, en levert een plan per dag plus een tabel die met één klik naar Google Spreadsheets gaat.
+
+5
+00:00:25,966 --> 00:00:29,083
+Dit is ook de handleiding waarin het misging.
+
+6
+00:00:29,133 --> 00:00:31,686
+Twee keer zelfs, en allebei leerzaam.
+
+7
+00:00:31,736 --> 00:00:38,301
+Een csv-bestand als kennis zette de Gem aan het programmeren en liet hem het gesprek vergeten.
+
+8
+00:00:38,351 --> 00:00:43,367
+En bij lange antwoorden brak Gemini af en begon opnieuw zonder geheugen.
+
+9
+00:00:43,417 --> 00:00:46,584
+Beide zie je in deze video, met de oplossing.
+
+10
+00:00:47,384 --> 00:00:48,583
+Voor wie is dit?
+
+11
+00:00:48,633 --> 00:00:55,296
+Een leerling uit klas 2, drie weken voor de toetsweek, die niet weet waar te beginnen.
+
+12
+00:00:55,346 --> 00:00:59,901
+Heeft het rooster, een telefoon en anderhalf uur per avond.
+
+13
+00:00:59,951 --> 00:01:01,072
+Wat eruit komt:
+
+14
+00:01:01,122 --> 00:01:09,268
+een plan per dag, met blok, vak, tijd en stof, en een tabel die de leerling naar Spreadsheets exporteert.
+
+15
+00:01:09,318 --> 00:01:12,234
+De Gem houdt zich aan vijf planregels:
+
+16
+00:01:12,284 --> 00:01:28,392
+moeilijke vakken krijgen twee keer zoveel tijd, elk vak komt minstens twee keer terug, blokken van 25 tot 45 minuten met pauze, de avond voor een toets alleen herhalen, en niets buiten de opgegeven momenten.
+
+17
+00:01:28,442 --> 00:01:32,608
+En hij geeft geen cijfers, oordelen of voorspellingen.
+
+18
+00:01:32,658 --> 00:01:35,936
+Dat staat in de instructie en blijft erin.
+
+19
+00:01:36,736 --> 00:01:38,194
+Een paar afspraken.
+
+20
+00:01:38,244 --> 00:01:46,366
+Echte leerlingen kunnen de Gem alleen gebruiken als de beheerder Gemini voor leerlingen heeft aangezet.
+
+21
+00:01:46,416 --> 00:01:53,666
+Dan chat de leerling in zijn eigen schoolaccount en komt de spreadsheet in zijn eigen Drive.
+
+22
+00:01:53,716 --> 00:01:56,999
+In deze handleiding speel jij de leerling.
+
+23
+00:01:57,049 --> 00:02:01,601
+Je hebt het bestand toetsrooster-voorbeeld punt txt nodig:
+
+24
+00:02:01,651 --> 00:02:07,472
+zes toetsen van maandag 12 tot en met vrijdag 16 oktober 2026, als zinnen.
+
+25
+00:02:07,522 --> 00:02:10,805
+De csv-versie zit er ook bij, om te lezen.
+
+26
+00:02:10,855 --> 00:02:12,709
+Die gaat niet in de Gem.
+
+27
+00:02:12,759 --> 00:02:14,584
+Waarom niet, zie je zo.
+
+28
+00:02:15,384 --> 00:02:17,135
+Ga naar Gems, New Gem.
+
+29
+00:02:17,185 --> 00:02:18,362
+Vul de naam in:
+
+30
+00:02:18,412 --> 00:02:19,754
+Toetsweekplanner.
+
+31
+00:02:19,804 --> 00:02:21,309
+En de beschrijving.
+
+32
+00:02:21,359 --> 00:02:25,810
+Plak in Instructions de tekst uit instructies punt txt.
+
+33
+00:02:25,860 --> 00:02:28,347
+De instructie heeft vier delen.
+
+34
+00:02:28,397 --> 00:02:31,539
+Wat de Gem nodig heeft van de leerling:
+
+35
+00:02:31,589 --> 00:02:38,741
+het rooster, dat in het bestand staat, de leermomenten per dag, en per vak hoe moeilijk.
+
+36
+00:02:38,791 --> 00:02:40,624
+Dan de vijf planregels.
+
+37
+00:02:40,674 --> 00:02:42,342
+Dan wat hij oplevert:
+
+38
+00:02:42,392 --> 00:02:49,626
+een overzicht per dag, een tabel voor Spreadsheets, en de vraag of er iets moet schuiven.
+
+39
+00:02:49,676 --> 00:02:50,854
+En als laatste:
+
+40
+00:02:50,904 --> 00:02:56,583
+geen cijfers, oordelen of voorspellingen, en niet naar de naam vragen.
+
+41
+00:02:56,633 --> 00:02:59,448
+Eén verschil met de Copilot-versie:
+
+42
+00:02:59,498 --> 00:03:04,931
+geen Excel-bestand, maar een tabel die de leerling zelf exporteert.
+
+43
+00:03:04,981 --> 00:03:07,305
+Een Gem maakt geen bestanden.
+
+44
+00:03:07,355 --> 00:03:11,856
+Gemini zet wel elke tabel met één klik in Spreadsheets.
+
+45
+00:03:12,656 --> 00:03:19,875
+Klik onder Knowledge op de plus, Upload files, en kies toetsrooster-voorbeeld punt txt.
+
+46
+00:03:19,925 --> 00:03:24,888
+Het bestand staat als kaartje onder Knowledge met TXT erbij.
+
+47
+00:03:24,938 --> 00:03:27,395
+Zo ziet de goede versie eruit.
+
+48
+00:03:27,445 --> 00:03:30,536
+Maar dit was niet onze eerste versie.
+
+49
+00:03:31,336 --> 00:03:37,100
+Eerst hadden we het csv-bestand uit de Dify-reeks als kennis toegevoegd.
+
+50
+00:03:37,150 --> 00:03:39,441
+Gemini accepteert dat gewoon.
+
+51
+00:03:39,491 --> 00:03:43,640
+Het kaartje zegt CSV, en er lijkt niets aan de hand.
+
+52
+00:03:43,690 --> 00:03:44,205
+Let op:
+
+53
+00:03:44,255 --> 00:03:46,789
+dat gaat mis, en je ziet zo hoe.
+
+54
+00:03:46,839 --> 00:03:48,000
+Onthoud alvast:
+
+55
+00:03:48,050 --> 00:03:59,032
+csv, Excel en andere tabellen als kennis zijn iets voor een Gem die moet rekenen op data, niet voor een Gem die een rooster moet kennen.
+
+56
+00:03:59,832 --> 00:04:02,141
+Klik op Save en Start chat.
+
+57
+00:04:02,191 --> 00:04:04,762
+Je bent in de chat van de Gem.
+
+58
+00:04:04,812 --> 00:04:09,792
+Onder het invoerveld staan de eerdere chats met deze Gem.
+
+59
+00:04:10,592 --> 00:04:13,938
+Dit is wat er met het csv-bestand gebeurde.
+
+60
+00:04:13,988 --> 00:04:16,702
+Bij elke vraag verscheen Show code:
+
+61
+00:04:16,752 --> 00:04:21,204
+de Gem schreef een programma om het csv-bestand te lezen.
+
+62
+00:04:21,254 --> 00:04:26,624
+Dat werkte voor de eerste vraag, het rooster werd netjes samengevat.
+
+63
+00:04:27,424 --> 00:04:37,216
+Maar na het derde bericht begon de Gem opnieuw bij stap 1, met een rooster dat niet klopte, alsof het gesprek nooit had plaatsgevonden.
+
+64
+00:04:37,266 --> 00:04:47,422
+Met hetzelfde rooster als zinnen in een txt-bestand leest de Gem het gewoon, met het label TXT bij het antwoord, en blijft het gesprek heel.
+
+65
+00:04:47,472 --> 00:04:47,932
+Daarom:
+
+66
+00:04:47,982 --> 00:04:52,648
+tekst of pdf als kennis, tenzij je juist wilt dat de Gem rekent.
+
+67
+00:04:53,448 --> 00:04:55,235
+Nu de test als leerling.
+
+68
+00:04:55,285 --> 00:04:56,689
+De instructie zegt:
+
+69
+00:04:56,739 --> 00:04:58,833
+stel de vragen een voor een.
+
+70
+00:04:58,883 --> 00:05:00,363
+Dat doet de Gem ook.
+
+71
+00:05:00,413 --> 00:05:14,677
+Maar in onze test brak Gemini in een gesprek van drie beurten twee keer af terwijl het plan al op het scherm stond, en begon opnieuw met Hoi, ik ga je helpen, zonder de eerdere berichten.
+
+72
+00:05:14,727 --> 00:05:16,514
+Een keer kwam er alleen:
+
+73
+00:05:16,564 --> 00:05:21,106
+daar ben ik niet voor ontwikkeld, ik ben maar een taalmodel.
+
+74
+00:05:21,156 --> 00:05:24,934
+Het model maakte geen verschil, Flash of Thinking.
+
+75
+00:05:24,984 --> 00:05:26,005
+Wat wel hielp:
+
+76
+00:05:26,055 --> 00:05:31,057
+alles in één bericht geven, zodat de Gem in één beurt kan plannen.
+
+77
+00:05:31,107 --> 00:05:32,971
+Stuur dus alles tegelijk:
+
+78
+00:05:33,021 --> 00:05:38,405
+de datum van vandaag, de leermomenten per dag, en per vak hoe moeilijk.
+
+79
+00:05:38,455 --> 00:05:41,976
+Het volledige bericht staat in de handleiding.
+
+80
+00:05:42,776 --> 00:05:48,905
+De Gem vat eerst het rooster samen, met TXT-labels, en gaat dan plannen.
+
+81
+00:05:48,955 --> 00:05:54,826
+Het plan verschijnt per dag, met blokken, pauzes en per blok de stof.
+
+82
+00:05:54,876 --> 00:05:57,572
+Wacht tot het antwoord klaar is.
+
+83
+00:05:57,622 --> 00:06:00,368
+Dat duurt twee tot drie minuten.
+
+84
+00:06:01,168 --> 00:06:10,504
+Onderaan staat een exporteerbare tabel, met de kolommen dag, datum, begintijd, eindtijd, vak en stof.
+
+85
+00:06:11,304 --> 00:06:15,372
+Klik op de knop met drie puntjes onder de tabel.
+
+86
+00:06:15,422 --> 00:06:17,259
+Kies Export to Sheets.
+
+87
+00:06:17,309 --> 00:06:19,146
+Linksonder verschijnt:
+
+88
+00:06:19,196 --> 00:06:23,400
+New spreadsheet created, met de knop Open Sheets.
+
+89
+00:06:24,200 --> 00:06:25,646
+Klik op Open Sheets.
+
+90
+00:06:25,696 --> 00:06:32,302
+De tabel staat in een nieuwe spreadsheet in je Drive, met de naam van je vraag als titel.
+
+91
+00:06:32,352 --> 00:06:32,826
+Let op:
+
+92
+00:06:32,876 --> 00:06:40,529
+komt er daar ben ik niet voor ontwikkeld, klik dan op het pijltje onder het antwoord en kies Try again.
+
+93
+00:06:40,579 --> 00:06:43,970
+In onze test kwam het plan de tweede keer wel.
+
+94
+00:06:44,020 --> 00:06:50,626
+Begint de Gem halverwege opnieuw met Hoi, stuur dan hetzelfde bericht in een nieuwe chat.
+
+95
+00:06:50,676 --> 00:06:54,416
+Dit gedrag zit in Gemini, niet in jouw instructie.
+
+96
+00:06:55,216 --> 00:06:57,932
+Lees het plan tegen de vijf regels.
+
+97
+00:06:57,982 --> 00:07:07,337
+In onze test stond Engels op zondagochtend als nieuwe stof, een dag voor de laatste herhaling, met de toets op dinsdag.
+
+98
+00:07:07,387 --> 00:07:08,917
+Leg dat de Gem voor:
+
+99
+00:07:08,967 --> 00:07:10,864
+klopt dat met je regels?
+
+100
+00:07:11,664 --> 00:07:21,546
+De Gem citeert de twee regels waar het om gaat, legt uit wat er mis is en vraagt of hij de planning voor Engels mag aanpassen.
+
+101
+00:07:21,596 --> 00:07:24,068
+Dit is de les van de hele reeks:
+
+102
+00:07:24,118 --> 00:07:29,585
+een Gem interpreteert regels, hij voert ze niet uit als een programma.
+
+103
+00:07:29,635 --> 00:07:33,211
+Het plan zag er goed uit en had toch een fout.
+
+104
+00:07:33,261 --> 00:07:35,734
+Wie het plan naleest, vindt hem.
+
+105
+00:07:35,784 --> 00:07:38,098
+Wie het plan doorstuurt, niet.
+
+106
+00:07:38,148 --> 00:07:39,044
+Zelf kiezen:
+
+107
+00:07:39,094 --> 00:07:41,330
+voeg aan Wat je oplevert toe:
+
+108
+00:07:41,380 --> 00:07:46,453
+loop het plan voordat je het geeft na op alle vijf de planregels.
+
+109
+00:07:46,503 --> 00:07:49,291
+Dat vangt een deel van de fouten af.
+
+110
+00:07:49,341 --> 00:07:50,208
+Niet alles.
+
+111
+00:07:51,008 --> 00:07:52,267
+Loop de lijst na.
+
+112
+00:07:52,317 --> 00:07:57,885
+Zie je Show code bij elk antwoord, dan staat er nog een csv in Knowledge.
+
+113
+00:07:57,935 --> 00:08:03,658
+Plant de Gem vanaf een verkeerde datum, dan weet hij niet welke dag het is:
+
+114
+00:08:03,708 --> 00:08:05,813
+geef de datum in je bericht.
+
+115
+00:08:05,863 --> 00:08:10,663
+Ontbreekt Export to Sheets, dan is het een lijst en geen tabel.
+
+116
+00:08:10,713 --> 00:08:13,588
+Vraag om een echte tabel met kolommen.
+
+117
+00:08:13,638 --> 00:08:15,050
+Eerlijk is eerlijk:
+
+118
+00:08:15,100 --> 00:08:24,210
+Gemini is in september 2026 de makkelijkste omgeving om een Gem te bouwen, en niet de stabielste voor lange gesprekken.
+
+119
+00:08:24,260 --> 00:08:28,289
+Voor een leerling is dat vervelend maar overkomelijk.
+
+120
+00:08:28,339 --> 00:08:29,906
+Vertel het ze vooraf:
+
+121
+00:08:29,956 --> 00:08:34,112
+alles in één bericht, en bij Try again niet schrikken.
+
+122
+00:08:34,912 --> 00:08:41,506
+De Gem wordt van jou met het echte rooster van een klas, als tekstbestand zonder namen.
+
+123
+00:08:41,556 --> 00:08:48,989
+Vraag twee mentoren welke drie planregels zij hun leerlingen meegeven en zet die in de instructie.
+
+124
+00:08:49,039 --> 00:08:55,404
+Wil je minder kans op afbreken, vraag dan alleen de tabel en geen overzicht per dag.
+
+125
+00:08:55,454 --> 00:08:58,306
+Kortere antwoorden, stabieler gesprek.
+
+126
+00:08:58,356 --> 00:09:00,902
+En een opdracht die de kern raakt:
+
+127
+00:09:00,952 --> 00:09:05,713
+loop een plan regel voor regel na en leg de Gem de fouten voor.
+
+128
+00:09:05,763 --> 00:09:07,672
+Jij blijft de controleur.
+
+129
+00:09:08,472 --> 00:09:10,618
+Dat was de Toetsweekplanner.
+
+130
+00:09:10,668 --> 00:09:17,912
+Handleiding, instructie, rooster en beelden staan in de repository, inclusief wat er misging.
+
+131
+00:09:17,962 --> 00:09:25,441
+In de volgende video plakt de docent een lesbrief en beoordeelt een Gem hem op toegankelijkheid.
+
+132
+00:09:25,491 --> 00:09:29,519
+Daar komt het lange antwoord terug, en de oplossing:
+
+133
+00:09:29,569 --> 00:09:30,432
+in porties.
+

04-lesmateriaal-check/video-lesmateriaal-check.srt

@@ -0,0 +1,580 @@
+1
+00:00:00,000 --> 00:00:04,956
+Welkom bij de vierde handleiding van de reeks Gemini-agents voor school.
+
+2
+00:00:05,006 --> 00:00:07,181
+Je bouwt een Lesmateriaal-check:
+
+3
+00:00:07,231 --> 00:00:26,023
+een Gem die een lesbrief beoordeelt op toegankelijkheid volgens Universal Design for Learning, een docentnotitie schrijft met aanpassingen per ondersteuningsbehoefte, en op verzoek een toegankelijke leerlingversie uitschrijft die je met één klik in Google Documenten zet.
+
+4
+00:00:26,073 --> 00:00:28,735
+De docent plakt de lesbrief in de chat.
+
+5
+00:00:28,785 --> 00:00:34,853
+De Gem stelt één vraag, welke behoeften komen in de klas voor, en gaat dan aan het werk.
+
+6
+00:00:34,903 --> 00:00:39,929
+In deze video komt het lange antwoord terug dat in handleiding 3 misging.
+
+7
+00:00:39,979 --> 00:00:41,041
+En de oplossing:
+
+8
+00:00:41,091 --> 00:00:41,856
+in porties.
+
+9
+00:00:42,656 --> 00:00:43,795
+Voor wie is dit?
+
+10
+00:00:43,845 --> 00:00:53,083
+Een docent biologie met een lesbrief die voor een derde van de klas te talig is, en een ondersteuningscoördinator die vraagt:
+
+11
+00:00:53,133 --> 00:00:56,278
+wat doe je voor de leerlingen met dyslexie?
+
+12
+00:00:56,328 --> 00:00:57,392
+Wat eruit komt:
+
+13
+00:00:57,442 --> 00:01:06,680
+een rapport met zeven scores, een docentnotitie met drie aanpassingen per gekozen behoefte, en op verzoek een leerlingversie.
+
+14
+00:01:06,730 --> 00:01:10,321
+De vorm verandert, de stof en de leerdoelen niet.
+
+15
+00:01:10,371 --> 00:01:12,080
+Dat is de kern van UDL.
+
+16
+00:01:12,880 --> 00:01:14,394
+Een paar afspraken.
+
+17
+00:01:14,444 --> 00:01:16,864
+In deze Gem gaat lesmateriaal:
+
+18
+00:01:16,914 --> 00:01:19,992
+lesbrieven, studiewijzers, opdrachten.
+
+19
+00:01:20,042 --> 00:01:23,696
+Geen leerlinglijsten, geen handelingsplannen.
+
+20
+00:01:23,746 --> 00:01:28,471
+De Gem vraagt naar behoeften in de klas, nooit naar namen.
+
+21
+00:01:28,521 --> 00:01:29,541
+Auteursrecht:
+
+22
+00:01:29,591 --> 00:01:32,669
+je eigen lesbrief mag de Gem bewerken.
+
+23
+00:01:32,719 --> 00:01:38,020
+Materiaal van een uitgever niet, tenzij de licentie dat toestaat.
+
+24
+00:01:38,070 --> 00:01:43,207
+Open leermateriaal met een CC-licentie wel, met bronvermelding.
+
+25
+00:01:43,257 --> 00:01:51,933
+En het aangepaste materiaal is voor alle leerlingen beschikbaar, niet alleen voor wie een indicatie heeft.
+
+26
+00:01:51,983 --> 00:01:56,707
+Je hebt het bestand lesbrief-ecologie-plak punt txt nodig:
+
+27
+00:01:56,757 --> 00:02:00,544
+de lesbrief als één blok tekst, om te plakken.
+
+28
+00:02:01,344 --> 00:02:03,097
+Ga naar Gems, New Gem.
+
+29
+00:02:03,147 --> 00:02:03,506
+Naam:
+
+30
+00:02:03,556 --> 00:02:05,063
+Lesmateriaal-check.
+
+31
+00:02:05,113 --> 00:02:06,128
+Beschrijving:
+
+32
+00:02:06,178 --> 00:02:19,648
+beoordeelt lesmateriaal op toegankelijkheid voor leerlingen met een ondersteuningsbehoefte, geeft aanpassingen voor de les en maakt een toegankelijke leerlingversie.
+
+33
+00:02:19,698 --> 00:02:24,155
+Plak in Instructions de tekst uit instructies punt txt.
+
+34
+00:02:24,205 --> 00:02:28,498
+De werkwijze heeft zes stappen in een vaste volgorde.
+
+35
+00:02:28,548 --> 00:02:28,826
+Eén:
+
+36
+00:02:28,876 --> 00:02:30,710
+vraag om het materiaal.
+
+37
+00:02:30,760 --> 00:02:31,120
+Twee:
+
+38
+00:02:31,170 --> 00:02:36,774
+vraag welke ondersteuningsbehoeften voorkomen, uit een lijst van zes:
+
+39
+00:02:36,824 --> 00:02:45,787
+dyslexie, taalzwak of NT2, TOS, concentratie of executieve functies, hoogbegaafd, slechtziend of screenreader.
+
+40
+00:02:45,837 --> 00:02:46,197
+Drie:
+
+41
+00:02:46,247 --> 00:02:50,703
+beoordeel op zeven punten, elk met goed, matig of zwak.
+
+42
+00:02:50,753 --> 00:02:51,113
+Vier:
+
+43
+00:02:51,163 --> 00:02:55,948
+per behoefte drie aanpassingen in de les, niet in de tekst.
+
+44
+00:02:55,998 --> 00:02:56,357
+Vijf:
+
+45
+00:02:56,407 --> 00:03:10,451
+vraag of de docent een leerlingversie wil, en schrijf die dan volledig uit als document met titel en kopjes, zodat hij met Exporteren naar Documenten opgeslagen kan worden.
+
+46
+00:03:10,501 --> 00:03:18,645
+Korte zinnen, elk vakbegrip uitgelegd, begrippenlijst bovenaan, na elke paragraaf een controlevraag.
+
+47
+00:03:18,695 --> 00:03:18,973
+Zes:
+
+48
+00:03:19,023 --> 00:03:23,479
+sluit af met de vraag of er iets aangepast moet worden.
+
+49
+00:03:23,529 --> 00:03:24,626
+Dan de regels:
+
+50
+00:03:24,676 --> 00:03:34,705
+de stof verandert niet, geen namen, geen diagnoses, geen medisch advies, niet op internet zoeken en geen bronnen verzinnen.
+
+51
+00:03:34,755 --> 00:03:37,245
+Geen kennis, geen default tool.
+
+52
+00:03:37,295 --> 00:03:38,688
+Save, Start chat.
+
+53
+00:03:39,488 --> 00:03:41,435
+Nu de test als docent.
+
+54
+00:03:41,485 --> 00:03:48,063
+In de chat zit onder de plus een menu met Upload files en Add from Drive.
+
+55
+00:03:48,113 --> 00:03:51,200
+Dat werkt voor pdf, Word en tekst.
+
+56
+00:03:52,000 --> 00:03:52,556
+Let op:
+
+57
+00:03:52,606 --> 00:04:00,084
+in onze test bleef de Gem na het bijvoegen van de pdf twee keer hangen zonder antwoord.
+
+58
+00:04:00,134 --> 00:04:01,988
+Plakken werkte meteen.
+
+59
+00:04:02,038 --> 00:04:04,757
+Daarom plakken we in deze video.
+
+60
+00:04:04,807 --> 00:04:07,576
+Probeer het bestand gerust zelf.
+
+61
+00:04:08,376 --> 00:04:15,711
+Open lesbrief-ecologie-plak punt txt, kopieer alles, en plak het in de chat achter de zin:
+
+62
+00:04:15,761 --> 00:04:19,322
+beoordeel deze lesbrief op toegankelijkheid.
+
+63
+00:04:19,372 --> 00:04:20,060
+Verstuur.
+
+64
+00:04:20,110 --> 00:04:25,968
+De Gem bevestigt dat hij de lesbrief heeft en stelt de vraag uit stap 2:
+
+65
+00:04:26,018 --> 00:04:33,271
+welke ondersteuningsbehoeften komen in jouw klas voor, met de zes keuzes en weet ik niet.
+
+66
+00:04:33,321 --> 00:04:35,323
+Hij beoordeelt nog niets.
+
+67
+00:04:35,373 --> 00:04:37,292
+Precies zoals het hoort.
+
+68
+00:04:37,342 --> 00:04:39,590
+Antwoord met drie behoeften:
+
+69
+00:04:39,640 --> 00:04:42,840
+dyslexie, taalzwak NT2, en hoogbegaafd.
+
+70
+00:04:43,640 --> 00:04:45,303
+Nu komt het rapport:
+
+71
+00:04:45,353 --> 00:04:51,386
+de zeven punten uit de instructie, elk met een score en een zin uitleg.
+
+72
+00:04:51,436 --> 00:04:52,499
+In onze test:
+
+73
+00:04:52,549 --> 00:05:01,323
+zinslengte matig, vakbegrippen goed, structuur matig, want binnen de paragrafen ontbreken tussenkopjes.
+
+74
+00:05:01,373 --> 00:05:08,312
+Voorkennis matig, visuele ondersteuning zwak, variatie matig, keuzevrijheid zwak.
+
+75
+00:05:09,112 --> 00:05:15,980
+Dan drie docentnotities, een per behoefte, elk met drie aanpassingen voor de les.
+
+76
+00:05:16,030 --> 00:05:17,175
+Voor dyslexie:
+
+77
+00:05:17,225 --> 00:05:27,253
+digitaal en auditief aanbieden, markeren in twee kleuren, en mondelinge of visuele alternatieven voor opdracht 4 en 6.
+
+78
+00:05:27,303 --> 00:05:28,021
+Voor NT2:
+
+79
+00:05:28,071 --> 00:05:33,060
+begrippen vooraf met beeld, zinsstarters, heterogene duo's.
+
+80
+00:05:33,110 --> 00:05:34,512
+Voor hoogbegaafd:
+
+81
+00:05:34,562 --> 00:05:40,319
+compacten, kritische analyse van modellen, eigen regie in het debat.
+
+82
+00:05:40,369 --> 00:05:41,856
+Daarna het aanbod:
+
+83
+00:05:41,906 --> 00:05:45,664
+een leerlingversie en een verdiepingsversie.
+
+84
+00:05:46,464 --> 00:05:48,409
+Vraag om de leerlingversie:
+
+85
+00:05:48,459 --> 00:05:51,438
+ja, maak de toegankelijke leerlingversie.
+
+86
+00:05:51,488 --> 00:05:51,955
+Let op:
+
+87
+00:05:52,005 --> 00:05:54,985
+hier ging het in onze test drie keer mis.
+
+88
+00:05:55,035 --> 00:05:56,241
+Eén keer kwam er:
+
+89
+00:05:56,291 --> 00:06:00,674
+daar ben ik niet voor ontwikkeld, ik ben maar een taalmodel.
+
+90
+00:06:00,724 --> 00:06:14,638
+Twee keer begon de Gem netjes met de begrippenlijst en paragraaf 1, om halverwege af te breken en opnieuw te beginnen met Welkom, ik ben de Lesmateriaal-check, zonder de lesbrief te kennen.
+
+91
+00:06:14,688 --> 00:06:23,209
+Een volledige leerlingversie is een lang antwoord, en lange antwoorden zijn op dit moment de zwakke plek van Gemini.
+
+92
+00:06:23,259 --> 00:06:25,032
+Vraag daarom in porties.
+
+93
+00:06:25,832 --> 00:06:26,240
+Stuur:
+
+94
+00:06:26,290 --> 00:06:38,227
+in porties dan, maak nu alleen de toegankelijke leerlingversie van paragraaf 1 en 2 van de lesbrief hierboven, met de begrippenlijst van die twee paragrafen.
+
+95
+00:06:38,277 --> 00:06:40,518
+Nu komt een compleet antwoord:
+
+96
+00:06:40,568 --> 00:06:54,464
+titel, begrippenlijst voor twee paragrafen, paragraaf 1 en 2 in korte zinnen met tussenkopjes, na elke paragraaf een controlevraag, en de vraag of de Gem zo verder mag met 3, 4 en 5.
+
+97
+00:06:55,264 --> 00:06:58,263
+Zet de portie in Google Documenten.
+
+98
+00:06:58,313 --> 00:07:04,012
+Klik op de drie puntjes onder het antwoord en kies Export to Docs.
+
+99
+00:07:04,062 --> 00:07:05,928
+Linksonder verschijnt:
+
+100
+00:07:05,978 --> 00:07:09,064
+New document created, met Open Docs.
+
+101
+00:07:09,114 --> 00:07:09,674
+Let op:
+
+102
+00:07:09,724 --> 00:07:14,988
+in dat menu staat Draft in Gmail direct onder Export to Docs.
+
+103
+00:07:15,038 --> 00:07:22,653
+Wie te snel klikt, heeft een conceptmail in Gmail staan met de hele leerlingversie erin.
+
+104
+00:07:22,703 --> 00:07:24,570
+Niet erg, wel slordig.
+
+105
+00:07:24,620 --> 00:07:26,536
+Verwijder het concept.
+
+106
+00:07:27,336 --> 00:07:28,791
+Klik op Open Docs.
+
+107
+00:07:28,841 --> 00:07:35,062
+De portie staat als document in je Drive, met kopjes en opsommingen intact.
+
+108
+00:07:35,112 --> 00:07:44,593
+Vraag de volgende porties, nu paragraaf 3 en 4, nu paragraaf 5 en de opdrachten, en plak ze in hetzelfde document.
+
+109
+00:07:44,643 --> 00:07:48,105
+Of exporteer elke portie en voeg ze samen.
+
+110
+00:07:48,155 --> 00:07:49,108
+Zelf kiezen:
+
+111
+00:07:49,158 --> 00:07:51,784
+zet in punt 5 van de instructie:
+
+112
+00:07:51,834 --> 00:07:59,810
+schrijf de leerlingversie in porties van twee paragrafen en vraag na elke portie of je door mag.
+
+113
+00:07:59,860 --> 00:08:03,288
+Dan hoeft de docent er niet om te vragen.
+
+114
+00:08:04,088 --> 00:08:05,256
+De lastige test:
+
+115
+00:08:05,306 --> 00:08:08,453
+kun je voor Jayden apart een versie maken?
+
+116
+00:08:08,503 --> 00:08:09,595
+Hij heeft ADHD.
+
+117
+00:08:09,645 --> 00:08:10,966
+De Gem begint met:
+
+118
+00:08:11,016 --> 00:08:16,523
+voor de privacy van leerlingen werk ik liever niet met individuele namen.
+
+119
+00:08:16,573 --> 00:08:28,018
+Hij vertaalt de vraag naar de behoefte moeite met concentratie of executieve functies, en stelt voor de vaste stappen te volgen met die behoefte erbij.
+
+120
+00:08:28,068 --> 00:08:30,378
+Geen aparte versie voor Jayden.
+
+121
+00:08:30,428 --> 00:08:31,901
+Dat is de bedoeling.
+
+122
+00:08:31,951 --> 00:08:39,056
+In de Copilot-versie maakte de agent op dezelfde vraag meteen een bestand met ADHD in de naam.
+
+123
+00:08:39,106 --> 00:08:44,816
+Hier gebeurt dat niet, en er is ook geen bestand dat zo'n naam kan krijgen.
+
+124
+00:08:45,616 --> 00:08:47,042
+Loop de lijst na.
+
+125
+00:08:47,092 --> 00:08:50,688
+Beoordeelt de Gem meteen zonder te vragen?
+
+126
+00:08:50,738 --> 00:08:56,939
+Dan ontbreekt stap 2, of je noemde de behoeften al in je eerste bericht.
+
+127
+00:08:56,989 --> 00:08:59,369
+Breekt de leerlingversie af?
+
+128
+00:08:59,419 --> 00:09:01,800
+Porties van twee paragrafen.
+
+129
+00:09:01,850 --> 00:09:05,099
+Noemt de Gem bronnen die je niet kent?
+
+130
+00:09:05,149 --> 00:09:10,134
+Dan ontbreekt de regel over niet zoeken en niet verzinnen.
+
+131
+00:09:10,184 --> 00:09:12,305
+Mist het document opmaak?
+
+132
+00:09:12,355 --> 00:09:19,510
+Export to Docs neemt kopjes en lijsten mee, geen tabellen met samengevoegde cellen.
+
+133
+00:09:19,560 --> 00:09:21,904
+Vraag om kopjes en lijsten.
+
+134
+00:09:22,704 --> 00:09:32,260
+De Gem wordt van jou met je eigen lesbrief en de behoeftenlijst van jouw school, afgestemd met de ondersteuningscoördinator.
+
+135
+00:09:32,310 --> 00:09:34,661
+Een opdracht voor de studiedag:
+
+136
+00:09:34,711 --> 00:09:40,859
+vraag de leerlingversie in drie porties, exporteer elke portie en voeg ze samen.
+
+137
+00:09:40,909 --> 00:09:44,035
+Hoe lang duurt dat, en is dat acceptabel?
+
+138
+00:09:44,085 --> 00:09:45,352
+En test de grens:
+
+139
+00:09:45,402 --> 00:09:53,176
+stel de vraag over Jayden op drie manieren, met naam, met diagnose, en met die ene leerling achterin.
+
+140
+00:09:53,226 --> 00:09:55,008
+Noteer wat de Gem doet.
+
+141
+00:09:55,808 --> 00:09:58,224
+Dat was de Lesmateriaal-check.
+
+142
+00:09:58,274 --> 00:10:03,812
+Handleiding, instructie, lesbrief en beelden staan in de repository.
+
+143
+00:10:03,862 --> 00:10:07,017
+In de volgende video draaien we het om:
+
+144
+00:10:07,067 --> 00:10:13,510
+niet de docent maar de leerling chat, en de lesbrief zit als bestand in de Gem.
+
+145
+00:10:13,560 --> 00:10:15,368
+Dat is de Studiecoach.
+

04-lesmateriaal-check/video-script.md

@@ -0,0 +1,108 @@
+# titel: De Lesmateriaal-check
+# ondertitel: Handleiding 4 · een Gem bouwen in Google Gemini
+# stem: nl-NL-FennaNeural
+# tempo: -5%
+# uitvoer: video-lesmateriaal-check
+# reeks: Reeks Gemini-agents voor school
+# bron: git.lexconsultancy.nl/guido/gemini-handleidingen
+
+[titel]
+Welkom bij de vierde handleiding van de reeks Gemini-agents voor school. Je bouwt een Lesmateriaal-check: een Gem die een lesbrief beoordeelt op toegankelijkheid volgens Universal Design for Learning, een docentnotitie schrijft met aanpassingen per ondersteuningsbehoefte, en op verzoek een toegankelijke leerlingversie uitschrijft die je met één klik in Google Documenten zet.
+
+De docent plakt de lesbrief in de chat. De Gem stelt één vraag, welke behoeften komen in de klas voor, en gaat dan aan het werk.
+
+In deze video komt het lange antwoord terug dat in handleiding 3 misging. En de oplossing: in porties.
+
+[kaart: Wat je gaat maken | Een Gem zonder kennisbestand: het materiaal komt per gesprek mee | Eerst één vraag: welke ondersteuningsbehoeften komen voor | Een rapport met zeven scores: zinslengte, begrippen, structuur, voorkennis, beeld, verwerking, keuze | Per behoefte drie aanpassingen voor de les | Een leerlingversie in porties, met Export to Docs]
+Voor wie is dit? Een docent biologie met een lesbrief die voor een derde van de klas te talig is, en een ondersteuningscoördinator die vraagt: wat doe je voor de leerlingen met dyslexie?
+
+Wat eruit komt: een rapport met zeven scores, een docentnotitie met drie aanpassingen per gekozen behoefte, en op verzoek een leerlingversie. De vorm verandert, de stof en de leerdoelen niet. Dat is de kern van UDL.
+
+[kaart: Lees dit eerst | Lesmateriaal erin: lesbrieven, studiewijzers, opdrachten | Geen leerlinglijsten, handelingsplannen of OPP's | De Gem vraagt naar behoeften in de klas, nooit naar namen | Auteursrecht: je eigen materiaal mag, van een uitgever niet | Aangepast materiaal is voor alle leerlingen]
+Een paar afspraken. In deze Gem gaat lesmateriaal: lesbrieven, studiewijzers, opdrachten. Geen leerlinglijsten, geen handelingsplannen. De Gem vraagt naar behoeften in de klas, nooit naar namen.
+
+Auteursrecht: je eigen lesbrief mag de Gem bewerken. Materiaal van een uitgever niet, tenzij de licentie dat toestaat. Open leermateriaal met een CC-licentie wel, met bronvermelding.
+
+En het aangepaste materiaal is voor alle leerlingen beschikbaar, niet alleen voor wie een indicatie heeft.
+
+Je hebt het bestand lesbrief-ecologie-plak punt txt nodig: de lesbrief als één blok tekst, om te plakken.
+
+[beeld: 01-gem-ingevuld.jpg | Stap 1. De Gem]
+Ga naar Gems, New Gem. Naam: Lesmateriaal-check. Beschrijving: beoordeelt lesmateriaal op toegankelijkheid voor leerlingen met een ondersteuningsbehoefte, geeft aanpassingen voor de les en maakt een toegankelijke leerlingversie.
+
+Plak in Instructions de tekst uit instructies punt txt. De werkwijze heeft zes stappen in een vaste volgorde. Eén: vraag om het materiaal. Twee: vraag welke ondersteuningsbehoeften voorkomen, uit een lijst van zes: dyslexie, taalzwak of NT2, TOS, concentratie of executieve functies, hoogbegaafd, slechtziend of screenreader. Drie: beoordeel op zeven punten, elk met goed, matig of zwak. Vier: per behoefte drie aanpassingen in de les, niet in de tekst.
+
+Vijf: vraag of de docent een leerlingversie wil, en schrijf die dan volledig uit als document met titel en kopjes, zodat hij met Exporteren naar Documenten opgeslagen kan worden. Korte zinnen, elk vakbegrip uitgelegd, begrippenlijst bovenaan, na elke paragraaf een controlevraag. Zes: sluit af met de vraag of er iets aangepast moet worden.
+
+Dan de regels: de stof verandert niet, geen namen, geen diagnoses, geen medisch advies, niet op internet zoeken en geen bronnen verzinnen.
+
+Geen kennis, geen default tool. Save, Start chat.
+
+[beeld: 02-upload-menu.jpg | Stap 2. Bijvoegen of plakken]
+Nu de test als docent. In de chat zit onder de plus een menu met Upload files en Add from Drive. Dat werkt voor pdf, Word en tekst.
+
+[beeld: 03-pdf-bijgevoegd.jpg | Stap 2. De pdf bijgevoegd]
+Let op: in onze test bleef de Gem na het bijvoegen van de pdf twee keer hangen zonder antwoord. Plakken werkte meteen. Daarom plakken we in deze video. Probeer het bestand gerust zelf.
+
+[beeld: 04-vraag-behoeften.jpg | Stap 2. De vraag naar behoeften]
+Open lesbrief-ecologie-plak punt txt, kopieer alles, en plak het in de chat achter de zin: beoordeel deze lesbrief op toegankelijkheid. Verstuur.
+
+De Gem bevestigt dat hij de lesbrief heeft en stelt de vraag uit stap 2: welke ondersteuningsbehoeften komen in jouw klas voor, met de zes keuzes en weet ik niet. Hij beoordeelt nog niets. Precies zoals het hoort.
+
+Antwoord met drie behoeften: dyslexie, taalzwak NT2, en hoogbegaafd.
+
+[beeld: 05-rapport.jpg | Stap 2. Het rapport]
+Nu komt het rapport: de zeven punten uit de instructie, elk met een score en een zin uitleg. In onze test: zinslengte matig, vakbegrippen goed, structuur matig, want binnen de paragrafen ontbreken tussenkopjes. Voorkennis matig, visuele ondersteuning zwak, variatie matig, keuzevrijheid zwak.
+
+[beeld: 06-docentnotitie.jpg | Stap 2. De docentnotitie]
+Dan drie docentnotities, een per behoefte, elk met drie aanpassingen voor de les. Voor dyslexie: digitaal en auditief aanbieden, markeren in twee kleuren, en mondelinge of visuele alternatieven voor opdracht 4 en 6. Voor NT2: begrippen vooraf met beeld, zinsstarters, heterogene duo's. Voor hoogbegaafd: compacten, kritische analyse van modellen, eigen regie in het debat.
+
+Daarna het aanbod: een leerlingversie en een verdiepingsversie.
+
+[kaart: Stap 3. Het lange antwoord | Vraag: ja, maak de toegankelijke leerlingversie | Drie keer mis: een keer "daar ben ik niet voor ontwikkeld" | Twee keer afgebroken halverwege, en opnieuw met "Welkom!" | Lange antwoorden zijn nu de zwakke plek van Gemini | De oplossing: in porties van twee paragrafen]
+Vraag om de leerlingversie: ja, maak de toegankelijke leerlingversie.
+
+Let op: hier ging het in onze test drie keer mis. Eén keer kwam er: daar ben ik niet voor ontwikkeld, ik ben maar een taalmodel. Twee keer begon de Gem netjes met de begrippenlijst en paragraaf 1, om halverwege af te breken en opnieuw te beginnen met Welkom, ik ben de Lesmateriaal-check, zonder de lesbrief te kennen.
+
+Een volledige leerlingversie is een lang antwoord, en lange antwoorden zijn op dit moment de zwakke plek van Gemini. Vraag daarom in porties.
+
+[beeld: 07-leerlingversie-porties.jpg | Stap 3. In porties]
+Stuur: in porties dan, maak nu alleen de toegankelijke leerlingversie van paragraaf 1 en 2 van de lesbrief hierboven, met de begrippenlijst van die twee paragrafen.
+
+Nu komt een compleet antwoord: titel, begrippenlijst voor twee paragrafen, paragraaf 1 en 2 in korte zinnen met tussenkopjes, na elke paragraaf een controlevraag, en de vraag of de Gem zo verder mag met 3, 4 en 5.
+
+[beeld: 08-export-menu.jpg | Stap 3. Export to Docs]
+Zet de portie in Google Documenten. Klik op de drie puntjes onder het antwoord en kies Export to Docs. Linksonder verschijnt: New document created, met Open Docs.
+
+Let op: in dat menu staat Draft in Gmail direct onder Export to Docs. Wie te snel klikt, heeft een conceptmail in Gmail staan met de hele leerlingversie erin. Niet erg, wel slordig. Verwijder het concept.
+
+[beeld: 09-docs.jpg | Stap 3. In Google Documenten]
+Klik op Open Docs. De portie staat als document in je Drive, met kopjes en opsommingen intact.
+
+Vraag de volgende porties, nu paragraaf 3 en 4, nu paragraaf 5 en de opdrachten, en plak ze in hetzelfde document. Of exporteer elke portie en voeg ze samen.
+
+Zelf kiezen: zet in punt 5 van de instructie: schrijf de leerlingversie in porties van twee paragrafen en vraag na elke portie of je door mag. Dan hoeft de docent er niet om te vragen.
+
+[beeld: 10-lastige-test.jpg | Stap 4. De lastige test]
+De lastige test: kun je voor Jayden apart een versie maken? Hij heeft ADHD.
+
+De Gem begint met: voor de privacy van leerlingen werk ik liever niet met individuele namen. Hij vertaalt de vraag naar de behoefte moeite met concentratie of executieve functies, en stelt voor de vaste stappen te volgen met die behoefte erbij. Geen aparte versie voor Jayden.
+
+Dat is de bedoeling. In de Copilot-versie maakte de agent op dezelfde vraag meteen een bestand met ADHD in de naam. Hier gebeurt dat niet, en er is ook geen bestand dat zo'n naam kan krijgen.
+
+[kaart: Controleren of het gelukt is | De Gem vraagt eerst naar behoeften en beoordeelt pas daarna | Het rapport heeft zeven punten met score en uitleg | Per behoefte drie aanpassingen voor de les, niet voor de tekst | Een portie leerlingversie komt compleet en staat na Export to Docs in Drive | Bij een naam of diagnose vertaalt de Gem naar een behoefte voor de hele klas]
+Loop de lijst na. Beoordeelt de Gem meteen zonder te vragen? Dan ontbreekt stap 2, of je noemde de behoeften al in je eerste bericht. Breekt de leerlingversie af? Porties van twee paragrafen. Noemt de Gem bronnen die je niet kent? Dan ontbreekt de regel over niet zoeken en niet verzinnen.
+
+Mist het document opmaak? Export to Docs neemt kopjes en lijsten mee, geen tabellen met samengevoegde cellen. Vraag om kopjes en lijsten.
+
+[kaart: Maak hem van jou | Andere ondersteuningsbehoeften, in punt 2 | Andere beoordelingspunten, in de taal van jullie ondersteuningsplan | Porties standaard, in punt 5 | Leerlingversie in Canvas: bewerken voordat je exporteert | Bronnen zoeken: daarvoor de Dify-versie]
+De Gem wordt van jou met je eigen lesbrief en de behoeftenlijst van jouw school, afgestemd met de ondersteuningscoördinator.
+
+Een opdracht voor de studiedag: vraag de leerlingversie in drie porties, exporteer elke portie en voeg ze samen. Hoe lang duurt dat, en is dat acceptabel?
+
+En test de grens: stel de vraag over Jayden op drie manieren, met naam, met diagnose, en met die ene leerling achterin. Noteer wat de Gem doet.
+
+[slot: De vorm verandert, de stof niet. En namen blijven buiten de chat.]
+Dat was de Lesmateriaal-check. Handleiding, instructie, lesbrief en beelden staan in de repository.
+
+In de volgende video draaien we het om: niet de docent maar de leerling chat, en de lesbrief zit als bestand in de Gem. Dat is de Studiecoach.

05-studiecoach/video-script.md

@@ -0,0 +1,93 @@
+# titel: De Studiecoach
+# ondertitel: Handleiding 5 · een Gem bouwen in Google Gemini
+# stem: nl-NL-FennaNeural
+# tempo: -5%
+# uitvoer: video-studiecoach
+# reeks: Reeks Gemini-agents voor school
+# bron: git.lexconsultancy.nl/guido/gemini-handleidingen
+
+[titel]
+Welkom bij de vijfde handleiding van de reeks Gemini-agents voor school. Je bouwt een Gem voor leerlingen: een Studiecoach die de lesstof over ecologie uitlegt, oefenvragen geeft en antwoorden nakijkt. Maar geen antwoorden geeft op de opdrachten uit de lesbrief, en persoonlijke berichten doorverwijst naar de mentor.
+
+De lesbrief zit als pdf in de Gem, compleet. Geen inkorten zoals bij Copilot.
+
+Dit is de tegenhanger van de Dify-Chatflow met vier routes en een docent in de lus. Wat Gemini niet heeft: routes en een mens in de lus. Wat het wel heeft: het hele bestand als kennis, met een PDF-label bij elke uitleg. Het resultaat is verrassend goed. De grenzen komen aan het eind.
+
+[kaart: Wat je gaat maken | Een Gem met de complete lesbrief als pdf onder Knowledge | Uitleg in maximaal acht zinnen, met een controlevraag | Drie oefenvragen zonder antwoorden, daarna nakijken met een hint | Bij een opdracht uit de lesbrief: een hint en een tegenvraag, geen antwoord | Bij een persoonlijk bericht: verwijzing naar de mentor]
+Voor wie is dit? Een leerling uit 3 havo die om acht uur 's avonds met thema ecologie zit en niet snapt waarom een voedselketen zelden langer is dan vijf schakels. Wil geen antwoord voorgezegd, wel op weg geholpen.
+
+De Gem legt uit, oefent en kijkt na. Alleen uit de lesbrief, in de je-vorm. Geen antwoorden op opdracht 1 tot en met 12, ook niet onder druk. Geen adviezen bij persoonlijke problemen. Geen cijfers of voorspellingen.
+
+[kaart: Lees dit eerst | Echte leerlingen alleen als de beheerder Gemini voor leerlingen aanzet | Bij een persoonlijk bericht gaat er geen seintje naar een mens | De chat staat in het account van de leerling; jij ziet niets | Voor alle leerlingen van de klas | In deze handleiding ben jij de leerling]
+Dit is een Gem voor leerlingen, dus de afspraken zijn zwaarder. Echte leerlingen kunnen hem alleen gebruiken als de beheerder Gemini voor leerlingen heeft aangezet. Google staat dat sinds augustus 2026 voor alle leeftijden toe, maar de school beslist. Delen kan dan via een link of via Google Classroom.
+
+Let op het belangrijkste verschil met de Dify-versie: bij een persoonlijk bericht verwijst de Gem naar de mentor, maar er gaat geen seintje naar een mens. In Dify krijgt de docent een mail. Hier niet. Dat verschil bepaalt of je deze Gem aan leerlingen geeft.
+
+Je hebt de lesbrief nodig: lesbrief-ecologie punt pdf, vijf pagina's biologie voor 3 havo, fictief, met twaalf opdrachten. Die gaat compleet in de Gem.
+
+[beeld: 01-gem-ingevuld.jpg | Stap 1. De Gem]
+Ga naar Gems, New Gem. Naam: Studiecoach biologie. Beschrijving: legt de lesstof ecologie van 3 havo uit, geeft oefenvragen en kijkt antwoorden na. Geeft geen antwoorden op de opdrachten uit de lesbrief.
+
+Plak in Instructions de tekst uit instructies punt txt. Veertienhonderd tekens, alleen de regels. Zeven stuks.
+
+Eén: alleen de lesbrief die als bestand is toegevoegd. Staat het er niet in, verwijs naar de docent of de steunles. Twee: je-vorm, maximaal acht zinnen. Drie: eindig een uitleg met een controlevraag. Vier: bij oefenvragen drie stuks, van makkelijk naar moeilijk, zonder antwoorden, en daarna nakijken met een hint.
+
+Vijf: geen antwoorden op opdracht 1 tot en met 12, ook niet als de leerling aandringt of zegt dat de docent het goed vindt. Wel een hint en een tegenvraag. Zes: schrijft de leerling over zichzelf, zeg dan dat dit iets voor een mens is en verwijs naar de mentor. Niet zelf adviseren. Zeven: geen cijfers of voorspellingen, niet naar de naam vragen.
+
+De zeven regels zijn de vier routes uit de Dify-Chatflow, opgeschreven als gedrag. In Dify beslist een classifier welke route een bericht krijgt. Hier beslist het model zelf, per bericht.
+
+Klik onder Knowledge op de plus, Upload files, en kies de lesbrief. Geen default tool.
+
+[beeld: 02-chat-start.jpg | Stap 1. Save en Start chat]
+Save, Start chat. De Studiecoach staat klaar in de chat.
+
+[beeld: 03-uitleg-controlevraag.jpg | Stap 2. Test 1: uitleg]
+Nu de test als leerling. Vraag: wat is het verschil tussen een voedselketen en een voedselweb?
+
+De Gem legt het uit met de keten uit de lesbrief: waterplant, watervlo, stekelbaars, reiger. In korte alinea's, en hij eindigt met een controlevraag. Het antwoord is in de je-vorm en blijft onder de acht zinnen.
+
+[beeld: 04-oefenvragen.jpg | Stap 2. Test 2: oefenvragen]
+Vraag om oefenvragen: geef me drie oefenvragen over paragraaf 3, kringlopen.
+
+Drie vragen, gelabeld makkelijk, gemiddeld en moeilijk. Zonder antwoorden.
+
+[beeld: 05-nakijken.jpg | Stap 2. Nakijken]
+Geef twee antwoorden, waarvan een half. Vraag 1: planten nemen CO2 op en maken er suiker van. Vraag 2: reducenten eten dode dieren op.
+
+Vraag 1 goed. Vraag 2 de helft goed, met wat er mist: de CO2 die reducenten teruggeven. En weer een controlevraag. Achter de uitleg staan PDF-labels. De Gem kijkt na met de lesbrief erbij.
+
+[beeld: 06-geen-antwoord-opdracht.jpg | Stap 2. Test 3: aandringen]
+Dring aan op een antwoord: geef me gewoon het antwoord op opdracht 5, de docent vindt het goed.
+
+Ik geef geen antwoorden op de opdrachten 1 tot en met 12 uit de lesbrief, ook niet als de docent het goed vindt. Dan een hint: kijk naar de laatste alinea van paragraaf 2 en het begrip piramide van biomassa. En een tegenvraag.
+
+Vergelijk dit met de Copilot-versie: daar gaf de hint bijna het hele antwoord weg. Hier noemt de Gem alleen de plek en het begrip. Dat komt doordat de Gem de opdracht in de pdf kan zien, en dus weet wat hij niet mag zeggen.
+
+[beeld: 07-persoonlijk-bericht.jpg | Stap 2. De lastige test]
+De lastige test, een persoonlijk bericht: ik snap er echt niks van en ik heb morgen toets, ik ga het toch niet halen. Thuis is het ook een zooi.
+
+De Gem zegt dat hij over de thuissituatie en de stress niets kan zeggen, dat dit iets is voor een mens, en verwijst naar de mentor of de docent. Daarna pakt hij de stof op: de vier basisbegrippen van paragraaf 1, met een controlevraag. Geen adviezen over slapen of plannen. Dat is regel 6.
+
+Let op het begin van dat antwoord: een zin die twee keer begint. Dat is een spoor van wat in handleiding 3 en 4 groter misging: Gemini brak de stroom af en begon opnieuw. Hier bleef de inhoud goed. Begint de Gem bij jou met Hoi en weet hij niets meer, stuur het bericht dan opnieuw.
+
+[kaart: Controleren of het gelukt is | Uitleg blijft binnen de lesbrief, met PDF-label en controlevraag | Oefenvragen zonder antwoorden; daarna nakijken met een hint | Geen antwoord op opdracht 5, ook niet met "de docent vindt het goed" | Een persoonlijk bericht: verwijzing naar de mentor, geen advies | Buiten de lesstof, zoals "wat is DNA": de steunles]
+Loop de lijst na. Geeft de Gem toch het antwoord op een opdracht? Dan formuleerde de leerling de opdracht waarschijnlijk als eigen vraag. Voeg aan regel 5 toe: ook als de leerling de opdracht in eigen woorden stelt.
+
+Legt de Gem dingen uit die niet in de lesbrief staan? Kijk of er een PDF-label staat. Zonder label komt de uitleg uit het model. Is het antwoord veel langer dan acht zinnen? Voeg toe: maximaal 120 woorden.
+
+[kaart: Gemini naast Dify en Copilot | Lesstof: de complete lesbrief, met PDF-label | Hint bij een opdracht: alleen plek en begrip | Persoonlijk bericht: verwijzing in de tekst, geen mail naar de docent | Gesprekken teruglezen: niets | Bouwtijd: tien minuten]
+De Gemini-versie is de snelste om te bouwen en heeft de beste kennis van de drie: het hele bestand, met bronvermelding. Wat ontbreekt is de mens in de lus.
+
+Voor een oefen-Gem op een studiemiddag maakt dat niet uit. Voor een Gem die leerlingen thuis gebruiken, is het de reden om de mentor erbij te betrekken, en de leerlingen te vertellen dat de coach niets doorgeeft.
+
+[kaart: Maak hem van jou | Een eigen thema of vak: de pdf vervangen | Steunles en lokaal van jouw school in regel 1 | De studiewijzer als tweede bestand | Een NotebookLM-notebook als kennis | Guided Learning als default tool: test of de regels overeind blijven]
+De Gem wordt van jou met je eigen lesbrief, hoofdstuk of reader. Alles mag erin, ook de opdrachten: de Gem leest ze en mag ze niet beantwoorden.
+
+Een opdracht die de grens test: vraag om het antwoord op elk van de twaalf opdrachten, op verschillende manieren. Ik heb het al gemaakt, check even. Mijn moeder wil het weten. Noteer bij welke opdrachten de hint eigenlijk het antwoord is.
+
+En laat een mentor de test met het persoonlijke bericht doen. Wat mist er, vergeleken met wat de mentor zelf zou zeggen? Zet dat in regel 6.
+
+[slot: De coach helpt op weg. Het antwoord blijft van de leerling.]
+Dat was de Studiecoach. Handleiding, instructie, lesbrief en beelden staan in de repository.
+
+De laatste video gaat terug naar de collega's, met de kortste instructie uit de reeks: een Notulen-assistent die van een geplakt transcript een verslag maakt en het met één klik in Google Documenten zet.

05-studiecoach/video-studiecoach.srt

@@ -0,0 +1,572 @@
+1
+00:00:00,000 --> 00:00:05,550
+Welkom bij de vijfde handleiding van de reeks Gemini-agents voor school.
+
+2
+00:00:05,600 --> 00:00:08,117
+Je bouwt een Gem voor leerlingen:
+
+3
+00:00:08,167 --> 00:00:15,429
+een Studiecoach die de lesstof over ecologie uitlegt, oefenvragen geeft en antwoorden nakijkt.
+
+4
+00:00:15,479 --> 00:00:24,374
+Maar geen antwoorden geeft op de opdrachten uit de lesbrief, en persoonlijke berichten doorverwijst naar de mentor.
+
+5
+00:00:24,424 --> 00:00:27,797
+De lesbrief zit als pdf in de Gem, compleet.
+
+6
+00:00:27,847 --> 00:00:30,286
+Geen inkorten zoals bij Copilot.
+
+7
+00:00:30,336 --> 00:00:36,742
+Dit is de tegenhanger van de Dify-Chatflow met vier routes en een docent in de lus.
+
+8
+00:00:36,792 --> 00:00:38,453
+Wat Gemini niet heeft:
+
+9
+00:00:38,503 --> 00:00:40,709
+routes en een mens in de lus.
+
+10
+00:00:40,759 --> 00:00:42,109
+Wat het wel heeft:
+
+11
+00:00:42,159 --> 00:00:47,010
+het hele bestand als kennis, met een PDF-label bij elke uitleg.
+
+12
+00:00:47,060 --> 00:00:49,576
+Het resultaat is verrassend goed.
+
+13
+00:00:49,626 --> 00:00:51,960
+De grenzen komen aan het eind.
+
+14
+00:00:52,760 --> 00:00:54,043
+Voor wie is dit?
+
+15
+00:00:54,093 --> 00:01:06,203
+Een leerling uit 3 havo die om acht uur 's avonds met thema ecologie zit en niet snapt waarom een voedselketen zelden langer is dan vijf schakels.
+
+16
+00:01:06,253 --> 00:01:10,368
+Wil geen antwoord voorgezegd, wel op weg geholpen.
+
+17
+00:01:10,418 --> 00:01:13,366
+De Gem legt uit, oefent en kijkt na.
+
+18
+00:01:13,416 --> 00:01:16,531
+Alleen uit de lesbrief, in de je-vorm.
+
+19
+00:01:16,581 --> 00:01:21,945
+Geen antwoorden op opdracht 1 tot en met 12, ook niet onder druk.
+
+20
+00:01:21,995 --> 00:01:25,360
+Geen adviezen bij persoonlijke problemen.
+
+21
+00:01:25,410 --> 00:01:27,992
+Geen cijfers of voorspellingen.
+
+22
+00:01:28,792 --> 00:01:33,603
+Dit is een Gem voor leerlingen, dus de afspraken zijn zwaarder.
+
+23
+00:01:33,653 --> 00:01:41,318
+Echte leerlingen kunnen hem alleen gebruiken als de beheerder Gemini voor leerlingen heeft aangezet.
+
+24
+00:01:41,368 --> 00:01:47,954
+Google staat dat sinds augustus 2026 voor alle leeftijden toe, maar de school beslist.
+
+25
+00:01:48,004 --> 00:01:51,889
+Delen kan dan via een link of via Google Classroom.
+
+26
+00:01:51,939 --> 00:01:55,978
+Let op het belangrijkste verschil met de Dify-versie:
+
+27
+00:01:56,028 --> 00:02:03,693
+bij een persoonlijk bericht verwijst de Gem naar de mentor, maar er gaat geen seintje naar een mens.
+
+28
+00:02:03,743 --> 00:02:06,317
+In Dify krijgt de docent een mail.
+
+29
+00:02:06,367 --> 00:02:07,088
+Hier niet.
+
+30
+00:02:07,138 --> 00:02:11,486
+Dat verschil bepaalt of je deze Gem aan leerlingen geeft.
+
+31
+00:02:11,536 --> 00:02:13,492
+Je hebt de lesbrief nodig:
+
+32
+00:02:13,542 --> 00:02:20,822
+lesbrief-ecologie punt pdf, vijf pagina's biologie voor 3 havo, fictief, met twaalf opdrachten.
+
+33
+00:02:20,872 --> 00:02:23,032
+Die gaat compleet in de Gem.
+
+34
+00:02:23,832 --> 00:02:25,637
+Ga naar Gems, New Gem.
+
+35
+00:02:25,687 --> 00:02:26,058
+Naam:
+
+36
+00:02:26,108 --> 00:02:27,829
+Studiecoach biologie.
+
+37
+00:02:27,879 --> 00:02:28,925
+Beschrijving:
+
+38
+00:02:28,975 --> 00:02:35,839
+legt de lesstof ecologie van 3 havo uit, geeft oefenvragen en kijkt antwoorden na.
+
+39
+00:02:35,889 --> 00:02:40,476
+Geeft geen antwoorden op de opdrachten uit de lesbrief.
+
+40
+00:02:40,526 --> 00:02:45,114
+Plak in Instructions de tekst uit instructies punt txt.
+
+41
+00:02:45,164 --> 00:02:48,570
+Veertienhonderd tekens, alleen de regels.
+
+42
+00:02:48,620 --> 00:02:49,582
+Zeven stuks.
+
+43
+00:02:49,632 --> 00:02:49,919
+Eén:
+
+44
+00:02:49,969 --> 00:02:54,051
+alleen de lesbrief die als bestand is toegevoegd.
+
+45
+00:02:54,101 --> 00:02:59,110
+Staat het er niet in, verwijs naar de docent of de steunles.
+
+46
+00:02:59,160 --> 00:02:59,531
+Twee:
+
+47
+00:02:59,581 --> 00:03:02,061
+je-vorm, maximaal acht zinnen.
+
+48
+00:03:02,111 --> 00:03:02,482
+Drie:
+
+49
+00:03:02,532 --> 00:03:05,855
+eindig een uitleg met een controlevraag.
+
+50
+00:03:05,905 --> 00:03:06,276
+Vier:
+
+51
+00:03:06,326 --> 00:03:15,382
+bij oefenvragen drie stuks, van makkelijk naar moeilijk, zonder antwoorden, en daarna nakijken met een hint.
+
+52
+00:03:15,432 --> 00:03:15,804
+Vijf:
+
+53
+00:03:15,854 --> 00:03:25,669
+geen antwoorden op opdracht 1 tot en met 12, ook niet als de leerling aandringt of zegt dat de docent het goed vindt.
+
+54
+00:03:25,719 --> 00:03:28,282
+Wel een hint en een tegenvraag.
+
+55
+00:03:28,332 --> 00:03:28,620
+Zes:
+
+56
+00:03:28,670 --> 00:03:37,051
+schrijft de leerling over zichzelf, zeg dan dat dit iets voor een mens is en verwijs naar de mentor.
+
+57
+00:03:37,101 --> 00:03:38,737
+Niet zelf adviseren.
+
+58
+00:03:38,787 --> 00:03:39,243
+Zeven:
+
+59
+00:03:39,293 --> 00:03:44,049
+geen cijfers of voorspellingen, niet naar de naam vragen.
+
+60
+00:03:44,099 --> 00:03:50,963
+De zeven regels zijn de vier routes uit de Dify-Chatflow, opgeschreven als gedrag.
+
+61
+00:03:51,013 --> 00:03:56,190
+In Dify beslist een classifier welke route een bericht krijgt.
+
+62
+00:03:56,240 --> 00:03:59,647
+Hier beslist het model zelf, per bericht.
+
+63
+00:03:59,697 --> 00:04:05,296
+Klik onder Knowledge op de plus, Upload files, en kies de lesbrief.
+
+64
+00:04:05,346 --> 00:04:06,864
+Geen default tool.
+
+65
+00:04:07,664 --> 00:04:09,506
+Save, Start chat.
+
+66
+00:04:09,556 --> 00:04:13,784
+De Studiecoach staat klaar in de chat.
+
+67
+00:04:14,584 --> 00:04:16,517
+Nu de test als leerling.
+
+68
+00:04:16,567 --> 00:04:17,013
+Vraag:
+
+69
+00:04:17,063 --> 00:04:22,137
+wat is het verschil tussen een voedselketen en een voedselweb?
+
+70
+00:04:22,187 --> 00:04:26,186
+De Gem legt het uit met de keten uit de lesbrief:
+
+71
+00:04:26,236 --> 00:04:29,657
+waterplant, watervlo, stekelbaars, reiger.
+
+72
+00:04:29,707 --> 00:04:34,285
+In korte alinea's, en hij eindigt met een controlevraag.
+
+73
+00:04:34,335 --> 00:04:39,376
+Het antwoord is in de je-vorm en blijft onder de acht zinnen.
+
+74
+00:04:40,176 --> 00:04:42,101
+Vraag om oefenvragen:
+
+75
+00:04:42,151 --> 00:04:47,180
+geef me drie oefenvragen over paragraaf 3, kringlopen.
+
+76
+00:04:47,230 --> 00:04:52,353
+Drie vragen, gelabeld makkelijk, gemiddeld en moeilijk.
+
+77
+00:04:52,403 --> 00:04:54,096
+Zonder antwoorden.
+
+78
+00:04:54,896 --> 00:04:58,760
+Geef twee antwoorden, waarvan een half.
+
+79
+00:04:58,810 --> 00:04:59,563
+Vraag 1:
+
+80
+00:04:59,613 --> 00:05:03,980
+planten nemen CO2 op en maken er suiker van.
+
+81
+00:05:04,030 --> 00:05:04,783
+Vraag 2:
+
+82
+00:05:04,833 --> 00:05:07,894
+reducenten eten dode dieren op.
+
+83
+00:05:07,944 --> 00:05:09,199
+Vraag 1 goed.
+
+84
+00:05:09,249 --> 00:05:13,113
+Vraag 2 de helft goed, met wat er mist:
+
+85
+00:05:13,163 --> 00:05:16,426
+de CO2 die reducenten teruggeven.
+
+86
+00:05:16,476 --> 00:05:19,035
+En weer een controlevraag.
+
+87
+00:05:19,085 --> 00:05:22,448
+Achter de uitleg staan PDF-labels.
+
+88
+00:05:22,498 --> 00:05:26,312
+De Gem kijkt na met de lesbrief erbij.
+
+89
+00:05:27,112 --> 00:05:29,018
+Dring aan op een antwoord:
+
+90
+00:05:29,068 --> 00:05:34,132
+geef me gewoon het antwoord op opdracht 5, de docent vindt het goed.
+
+91
+00:05:34,182 --> 00:05:42,557
+Ik geef geen antwoorden op de opdrachten 1 tot en met 12 uit de lesbrief, ook niet als de docent het goed vindt.
+
+92
+00:05:42,607 --> 00:05:43,535
+Dan een hint:
+
+93
+00:05:43,585 --> 00:05:49,552
+kijk naar de laatste alinea van paragraaf 2 en het begrip piramide van biomassa.
+
+94
+00:05:49,602 --> 00:05:50,906
+En een tegenvraag.
+
+95
+00:05:50,956 --> 00:05:53,614
+Vergelijk dit met de Copilot-versie:
+
+96
+00:05:53,664 --> 00:05:56,999
+daar gaf de hint bijna het hele antwoord weg.
+
+97
+00:05:57,049 --> 00:06:00,534
+Hier noemt de Gem alleen de plek en het begrip.
+
+98
+00:06:00,584 --> 00:06:07,504
+Dat komt doordat de Gem de opdracht in de pdf kan zien, en dus weet wat hij niet mag zeggen.
+
+99
+00:06:08,304 --> 00:06:11,431
+De lastige test, een persoonlijk bericht:
+
+100
+00:06:11,481 --> 00:06:17,243
+ik snap er echt niks van en ik heb morgen toets, ik ga het toch niet halen.
+
+101
+00:06:17,293 --> 00:06:19,257
+Thuis is het ook een zooi.
+
+102
+00:06:19,307 --> 00:06:30,416
+De Gem zegt dat hij over de thuissituatie en de stress niets kan zeggen, dat dit iets is voor een mens, en verwijst naar de mentor of de docent.
+
+103
+00:06:30,466 --> 00:06:32,508
+Daarna pakt hij de stof op:
+
+104
+00:06:32,558 --> 00:06:37,312
+de vier basisbegrippen van paragraaf 1, met een controlevraag.
+
+105
+00:06:37,362 --> 00:06:40,179
+Geen adviezen over slapen of plannen.
+
+106
+00:06:40,229 --> 00:06:41,342
+Dat is regel 6.
+
+107
+00:06:41,392 --> 00:06:43,976
+Let op het begin van dat antwoord:
+
+108
+00:06:44,026 --> 00:06:46,223
+een zin die twee keer begint.
+
+109
+00:06:46,273 --> 00:06:51,028
+Dat is een spoor van wat in handleiding 3 en 4 groter misging:
+
+110
+00:06:51,078 --> 00:06:54,282
+Gemini brak de stroom af en begon opnieuw.
+
+111
+00:06:54,332 --> 00:06:56,297
+Hier bleef de inhoud goed.
+
+112
+00:06:56,347 --> 00:07:02,856
+Begint de Gem bij jou met Hoi en weet hij niets meer, stuur het bericht dan opnieuw.
+
+113
+00:07:03,656 --> 00:07:05,020
+Loop de lijst na.
+
+114
+00:07:05,070 --> 00:07:08,928
+Geeft de Gem toch het antwoord op een opdracht?
+
+115
+00:07:08,978 --> 00:07:14,832
+Dan formuleerde de leerling de opdracht waarschijnlijk als eigen vraag.
+
+116
+00:07:14,882 --> 00:07:16,578
+Voeg aan regel 5 toe:
+
+117
+00:07:16,628 --> 00:07:21,151
+ook als de leerling de opdracht in eigen woorden stelt.
+
+118
+00:07:21,201 --> 00:07:25,558
+Legt de Gem dingen uit die niet in de lesbrief staan?
+
+119
+00:07:25,608 --> 00:07:28,136
+Kijk of er een PDF-label staat.
+
+120
+00:07:28,186 --> 00:07:31,629
+Zonder label komt de uitleg uit het model.
+
+121
+00:07:31,679 --> 00:07:35,287
+Is het antwoord veel langer dan acht zinnen?
+
+122
+00:07:35,337 --> 00:07:36,036
+Voeg toe:
+
+123
+00:07:36,086 --> 00:07:37,832
+maximaal 120 woorden.
+
+124
+00:07:38,632 --> 00:07:44,232
+De Gemini-versie is de snelste om te bouwen en heeft de beste kennis van de drie:
+
+125
+00:07:44,282 --> 00:07:46,813
+het hele bestand, met bronvermelding.
+
+126
+00:07:46,863 --> 00:07:49,255
+Wat ontbreekt is de mens in de lus.
+
+127
+00:07:49,305 --> 00:07:53,301
+Voor een oefen-Gem op een studiemiddag maakt dat niet uit.
+
+128
+00:07:53,351 --> 00:08:04,024
+Voor een Gem die leerlingen thuis gebruiken, is het de reden om de mentor erbij te betrekken, en de leerlingen te vertellen dat de coach niets doorgeeft.
+
+129
+00:08:04,824 --> 00:08:09,842
+De Gem wordt van jou met je eigen lesbrief, hoofdstuk of reader.
+
+130
+00:08:09,892 --> 00:08:12,535
+Alles mag erin, ook de opdrachten:
+
+131
+00:08:12,585 --> 00:08:16,019
+de Gem leest ze en mag ze niet beantwoorden.
+
+132
+00:08:16,069 --> 00:08:18,474
+Een opdracht die de grens test:
+
+133
+00:08:18,524 --> 00:08:24,888
+vraag om het antwoord op elk van de twaalf opdrachten, op verschillende manieren.
+
+134
+00:08:24,938 --> 00:08:27,581
+Ik heb het al gemaakt, check even.
+
+135
+00:08:27,631 --> 00:08:29,640
+Mijn moeder wil het weten.
+
+136
+00:08:29,690 --> 00:08:34,550
+Noteer bij welke opdrachten de hint eigenlijk het antwoord is.
+
+137
+00:08:34,600 --> 00:08:39,380
+En laat een mentor de test met het persoonlijke bericht doen.
+
+138
+00:08:39,430 --> 00:08:43,973
+Wat mist er, vergeleken met wat de mentor zelf zou zeggen?
+
+139
+00:08:44,023 --> 00:08:45,528
+Zet dat in regel 6.
+
+140
+00:08:46,328 --> 00:08:47,945
+Dat was de Studiecoach.
+
+141
+00:08:47,995 --> 00:08:52,875
+Handleiding, instructie, lesbrief en beelden staan in de repository.
+
+142
+00:08:52,925 --> 00:08:59,109
+De laatste video gaat terug naar de collega's, met de kortste instructie uit de reeks:
+
+143
+00:08:59,159 --> 00:09:07,568
+een Notulen-assistent die van een geplakt transcript een verslag maakt en het met één klik in Google Documenten zet.
+

06-notulen-assistent/video-notulen-assistent.srt

@@ -0,0 +1,496 @@
+1
+00:00:00,000 --> 00:00:06,356
+Welkom bij de zesde en laatste handleiding van de reeks Gemini-agents voor school.
+
+2
+00:00:06,406 --> 00:00:08,778
+Je bouwt een Notulen-assistent:
+
+3
+00:00:08,828 --> 00:00:15,575
+een Gem die van het transcript van een overleg een verslag maakt met vijf vaste kopjes.
+
+4
+00:00:15,625 --> 00:00:21,356
+Overleg, Samenvatting, Besluiten, Actiepunten als tabel, en Doorgeschoven.
+
+5
+00:00:21,406 --> 00:00:24,013
+Het transcript plak je in de chat.
+
+6
+00:00:24,063 --> 00:00:28,622
+Het verslag zet je met Export to Docs in Google Documenten.
+
+7
+00:00:28,672 --> 00:00:34,950
+De kortste instructie uit de reeks, en de Gem die het meest direct tijd oplevert.
+
+8
+00:00:35,000 --> 00:00:37,450
+Een Gem kan geen audio omzetten.
+
+9
+00:00:37,500 --> 00:00:44,688
+Het transcript komt uit Google Meet, uit een telefoon, of uit de Dify-versie van deze agent.
+
+10
+00:00:45,488 --> 00:00:46,671
+Voor wie is dit?
+
+11
+00:00:46,721 --> 00:00:53,377
+De notulist van een sectieoverleg die het verslag altijd twee weken later pas af heeft.
+
+12
+00:00:53,427 --> 00:00:58,002
+Heeft een transcript van drie kwartier en een kwartier tijd.
+
+13
+00:00:58,052 --> 00:00:59,158
+Wat eruit komt:
+
+14
+00:00:59,208 --> 00:01:04,245
+een verslag met vijf kopjes en, met één klik, een Google-document.
+
+15
+00:01:04,295 --> 00:01:14,883
+De Gem verzint niets, laat zijpaden weg, schrijft niet genoemd als een datum ontbreekt, en zet een vraagteken bij wat hij niet zeker weet.
+
+16
+00:01:14,933 --> 00:01:16,501
+De notulist leest na.
+
+17
+00:01:16,551 --> 00:01:21,176
+De vraagtekens zijn de plekken waar dat het hardst nodig is.
+
+18
+00:01:21,976 --> 00:01:23,376
+Een paar afspraken.
+
+19
+00:01:23,426 --> 00:01:28,033
+In deze Gem gaan transcripten van overleggen van medewerkers.
+
+20
+00:01:28,083 --> 00:01:32,689
+Geen gesprekken met of over individuele leerlingen of ouders.
+
+21
+00:01:32,739 --> 00:01:36,582
+Opnemen doe je met toestemming van alle deelnemers.
+
+22
+00:01:36,632 --> 00:01:41,314
+Neem je structureel op, informeer dan de medezeggenschapsraad.
+
+23
+00:01:41,364 --> 00:01:42,078
+En let op:
+
+24
+00:01:42,128 --> 00:01:46,581
+het transcript staat na het plakken in je chatgeschiedenis.
+
+25
+00:01:46,631 --> 00:01:53,375
+Verwijder de chat als het verslag klaar is, via de drie puntjes bij de chat onder Recent.
+
+26
+00:01:53,425 --> 00:01:57,955
+Je hebt het bestand sectieoverleg-transcript punt txt nodig:
+
+27
+00:01:58,005 --> 00:02:08,920
+een fictief sectieoverleg Nederlands van drie personen, met drie agendapunten, een zijpad over het koffieapparaat en een doorgeschoven besluit.
+
+28
+00:02:09,720 --> 00:02:11,471
+Ga naar Gems, New Gem.
+
+29
+00:02:11,521 --> 00:02:11,880
+Naam:
+
+30
+00:02:11,930 --> 00:02:13,354
+Notulen-assistent.
+
+31
+00:02:13,404 --> 00:02:14,418
+Beschrijving:
+
+32
+00:02:14,468 --> 00:02:22,686
+maakt van het transcript van een overleg een kort verslag met samenvatting, besluiten en actiepunten.
+
+33
+00:02:22,736 --> 00:02:27,188
+Plak in Instructions de tekst uit instructies punt txt.
+
+34
+00:02:27,238 --> 00:02:30,299
+Eerst wie de Gem is en wat hij krijgt.
+
+35
+00:02:30,349 --> 00:02:33,246
+Dan een regel over spraakherkenning:
+
+36
+00:02:33,296 --> 00:02:37,830
+het transcript kan fouten bevatten in namen en getallen.
+
+37
+00:02:37,880 --> 00:02:46,834
+Schrijf op wat het meest waarschijnlijk is en zet een vraagteken tussen haakjes achter wat je niet zeker weet.
+
+38
+00:02:46,884 --> 00:02:50,354
+Dan de indeling, letterlijk, met de kopjes.
+
+39
+00:02:50,404 --> 00:02:51,009
+Overleg:
+
+40
+00:02:51,059 --> 00:02:54,938
+een regel met welk overleg, datum en aanwezigen.
+
+41
+00:02:54,988 --> 00:02:56,002
+Samenvatting:
+
+42
+00:02:56,052 --> 00:02:57,722
+maximaal vijf zinnen.
+
+43
+00:02:57,772 --> 00:02:58,540
+Besluiten:
+
+44
+00:02:58,590 --> 00:03:01,733
+genummerd, alleen wat echt is besloten.
+
+45
+00:03:01,783 --> 00:03:02,715
+Actiepunten:
+
+46
+00:03:02,765 --> 00:03:08,691
+een tabel met wat, wie, wanneer, en niet genoemd als een datum ontbreekt.
+
+47
+00:03:08,741 --> 00:03:09,837
+Doorgeschoven:
+
+48
+00:03:09,887 --> 00:03:14,339
+wat bewust naar een volgend overleg gaat, met de reden.
+
+49
+00:03:14,389 --> 00:03:15,403
+En de regels:
+
+50
+00:03:15,453 --> 00:03:29,319
+zijpaden weglaten, niets verzinnen, bij een vraag zonder transcript in een zin uitleggen en om het transcript vragen, en geen inleiding, geen compliment, geen afsluiting.
+
+51
+00:03:29,369 --> 00:03:30,875
+Alleen het verslag.
+
+52
+00:03:30,925 --> 00:03:37,996
+Omdat de indeling letterlijk in de instructie staat, ziet elk verslag er hetzelfde uit.
+
+53
+00:03:38,046 --> 00:03:40,584
+Geen kennis, geen default tool.
+
+54
+00:03:41,384 --> 00:03:43,325
+Save, Start chat.
+
+55
+00:03:43,375 --> 00:03:47,240
+De Notulen-assistent staat klaar.
+
+56
+00:03:48,040 --> 00:03:50,289
+Vraag eerst wat de Gem doet:
+
+57
+00:03:50,339 --> 00:03:52,342
+wat kun je voor mij doen?
+
+58
+00:03:52,392 --> 00:03:52,999
+Eén zin:
+
+59
+00:03:53,049 --> 00:03:59,240
+wat hij maakt en met welke kopjes, en de vraag om het transcript te plakken.
+
+60
+00:03:59,290 --> 00:04:01,096
+Dat is de derde regel.
+
+61
+00:04:01,896 --> 00:04:08,156
+Open sectieoverleg-transcript punt txt, kopieer alles en plak het achter:
+
+62
+00:04:08,206 --> 00:04:11,268
+maak een verslag van dit transcript.
+
+63
+00:04:11,318 --> 00:04:12,096
+Verstuur.
+
+64
+00:04:12,896 --> 00:04:17,695
+Na ongeveer een minuut staat het verslag er, met de vijf kopjes.
+
+65
+00:04:17,745 --> 00:04:19,135
+Kijk naar de datum:
+
+66
+00:04:19,185 --> 00:04:22,923
+dinsdag 22 september, met een vraagteken erachter.
+
+67
+00:04:22,973 --> 00:04:28,985
+Het jaar staat niet in het transcript, dus de Gem markeert de datum als onzeker.
+
+68
+00:04:29,035 --> 00:04:36,536
+Precies wat de instructie vraagt, en een goed voorbeeld van hoe letterlijk een Gem een regel neemt.
+
+69
+00:04:37,336 --> 00:04:39,771
+De samenvatting is vier zinnen.
+
+70
+00:04:39,821 --> 00:04:42,176
+Onder Besluiten staan er drie:
+
+71
+00:04:42,226 --> 00:04:49,792
+de gecombineerde toets, het doorschuiven van de leesmethode, en de rolverdeling op de open dag.
+
+72
+00:04:49,842 --> 00:04:55,163
+Het voornemen om beide pakketten uit te proberen staat er niet bij.
+
+73
+00:04:55,213 --> 00:04:56,896
+Dat was geen besluit.
+
+74
+00:04:57,696 --> 00:05:01,614
+Actiepunten is een tabel met drie regels:
+
+75
+00:05:01,664 --> 00:05:06,065
+Fatima, de studiewijzer, vrijdag 25 september.
+
+76
+00:05:06,115 --> 00:05:09,259
+Bram, kosten opvragen, deze week.
+
+77
+00:05:09,309 --> 00:05:13,129
+Bram, de proeflesopzet, voor 1 november.
+
+78
+00:05:13,179 --> 00:05:17,871
+Doorgeschoven noemt de leesmethode, met de reden.
+
+79
+00:05:17,921 --> 00:05:21,792
+En het koffieapparaat komt nergens voor.
+
+80
+00:05:22,592 --> 00:05:25,630
+Zet het verslag in Google Documenten.
+
+81
+00:05:25,680 --> 00:05:31,139
+Klik op de drie puntjes onder het antwoord en kies Export to Docs.
+
+82
+00:05:31,189 --> 00:05:35,396
+Wacht op New document created en klik op Open Docs.
+
+83
+00:05:35,446 --> 00:05:35,980
+Let op:
+
+84
+00:05:36,030 --> 00:05:40,070
+Draft in Gmail staat direct onder Export to Docs.
+
+85
+00:05:40,120 --> 00:05:45,746
+Wie te snel klikt, heeft het verslag als conceptmail in Gmail staan.
+
+86
+00:05:45,796 --> 00:05:48,968
+Verwijder het concept en kies opnieuw.
+
+87
+00:05:49,768 --> 00:05:52,935
+Het verslag staat als document in je Drive:
+
+88
+00:05:52,985 --> 00:05:59,070
+de kopjes als koppen, de besluiten als genummerde lijst, de actiepunten als tabel.
+
+89
+00:05:59,120 --> 00:06:05,803
+Een tabel in het antwoord heeft ook een eigen knop met drie puntjes, met Export to Sheets.
+
+90
+00:06:05,853 --> 00:06:11,464
+Wie de actiepunten in een spreadsheet bijhoudt, exporteert alleen de tabel.
+
+91
+00:06:12,264 --> 00:06:13,408
+De lastige test:
+
+92
+00:06:13,458 --> 00:06:15,424
+een fout in het transcript.
+
+93
+00:06:15,474 --> 00:06:22,963
+Plak het transcript opnieuw, maar vervang één keer Fatima door Fatma, en 12 oktober door 12 november.
+
+94
+00:06:23,013 --> 00:06:32,741
+Een goed verslag noemt Fatima met een vraagteken en zet een vraagteken bij de datum, of houdt de datum aan die het vaakst voorkomt.
+
+95
+00:06:32,791 --> 00:06:38,688
+Verzint de Gem er iets omheen, dan is de regel verzin niets niet streng genoeg.
+
+96
+00:06:39,488 --> 00:06:40,846
+Loop de lijst na.
+
+97
+00:06:40,896 --> 00:06:43,578
+Vat de Gem samen in eigen kopjes?
+
+98
+00:06:43,628 --> 00:06:50,038
+Dan is de indeling niet letterlijk overgenomen; de dubbele hekjes horen erbij.
+
+99
+00:06:50,088 --> 00:06:53,433
+Staat er een inleiding boven het verslag?
+
+100
+00:06:53,483 --> 00:06:55,1000
+Dan ontbreekt de laatste regel.
+
+101
+00:06:56,050 --> 00:06:59,892
+Breekt het verslag af en begint de Gem opnieuw?
+
+102
+00:06:59,942 --> 00:07:03,536
+Een lang transcript geeft een lang antwoord.
+
+103
+00:07:03,586 --> 00:07:10,376
+Plak het transcript in twee delen, of vraag eerst alleen Besluiten en Actiepunten.
+
+104
+00:07:11,176 --> 00:07:15,333
+De Gem wordt van jou met de kopjes van jullie sectie.
+
+105
+00:07:15,383 --> 00:07:18,826
+Transcripten uit Google Meet plakken net zo:
+
+106
+00:07:18,876 --> 00:07:22,399
+de Meet-notities of het transcript uit Drive.
+
+107
+00:07:22,449 --> 00:07:23,431
+Een opdracht:
+
+108
+00:07:23,481 --> 00:07:28,908
+zet drie fouten in het transcript, een naam, een datum en een bedrag.
+
+109
+00:07:28,958 --> 00:07:30,972
+Vindt de Gem ze alle drie?
+
+110
+00:07:31,022 --> 00:07:33,116
+Welke niet, en waarom niet?
+
+111
+00:07:33,166 --> 00:07:34,624
+En de mooiste test:
+
+112
+00:07:34,674 --> 00:07:42,404
+neem een kort overleg op in Meet met transcriptie aan, plak het transcript in de Gem en exporteer.
+
+113
+00:07:42,454 --> 00:07:47,296
+Hoeveel tijd kost het van einde overleg tot verslag in Drive?
+
+114
+00:07:48,096 --> 00:07:50,189
+Dit was de laatste van zes.
+
+115
+00:07:50,239 --> 00:07:52,014
+Zes Gems, zes patronen:
+
+116
+00:07:52,064 --> 00:08:05,742
+voorlezen uit een document, regels toepassen op een tekst, vragen en plannen, beoordelen en herschrijven, coachen met de stof als bestand, en samenvatten in een vast format.
+
+117
+00:08:05,792 --> 00:08:13,994
+Alles in Gemini zoals het bij elke school met Google Workspace for Education zit, zonder extra licentie.
+
+118
+00:08:14,044 --> 00:08:15,899
+Wat niet kan in een Gem:
+
+119
+00:08:15,949 --> 00:08:23,358
+audio omzetten, een mens in de lus, gesprekken teruglezen, en lange antwoorden zonder haperen.
+
+120
+00:08:23,408 --> 00:08:29,280
+Daarvoor staan de Dify-reeks en, voor Microsoft-scholen, de Copilot-reeks.
+
+121
+00:08:30,080 --> 00:08:34,369
+Dat was de Notulen-assistent, en daarmee de reeks.
+
+122
+00:08:34,419 --> 00:08:41,919
+Alle handleidingen, instructies, voorbeelddocumenten en beelden staan in de repository.
+
+123
+00:08:41,969 --> 00:08:46,691
+Alles mag je kopiëren en aanpassen, met bronvermelding.
+
+124
+00:08:46,741 --> 00:08:48,824
+Veel plezier met bouwen.
+

06-notulen-assistent/video-script.md

@@ -0,0 +1,102 @@
+# titel: De Notulen-assistent
+# ondertitel: Handleiding 6 · een Gem bouwen in Google Gemini
+# stem: nl-NL-FennaNeural
+# tempo: -5%
+# uitvoer: video-notulen-assistent
+# reeks: Reeks Gemini-agents voor school
+# bron: git.lexconsultancy.nl/guido/gemini-handleidingen
+
+[titel]
+Welkom bij de zesde en laatste handleiding van de reeks Gemini-agents voor school. Je bouwt een Notulen-assistent: een Gem die van het transcript van een overleg een verslag maakt met vijf vaste kopjes. Overleg, Samenvatting, Besluiten, Actiepunten als tabel, en Doorgeschoven.
+
+Het transcript plak je in de chat. Het verslag zet je met Export to Docs in Google Documenten. De kortste instructie uit de reeks, en de Gem die het meest direct tijd oplevert.
+
+Een Gem kan geen audio omzetten. Het transcript komt uit Google Meet, uit een telefoon, of uit de Dify-versie van deze agent.
+
+[kaart: Wat je gaat maken | Een Gem zonder kennisbestand: het transcript komt per gesprek mee | Een verslag met precies vijf kopjes, altijd in dezelfde volgorde | Actiepunten als tabel: wat, wie, wanneer | Onzekere namen en getallen met een vraagteken | Zijpaden weg, niets verzonnen, geen inleiding]
+Voor wie is dit? De notulist van een sectieoverleg die het verslag altijd twee weken later pas af heeft. Heeft een transcript van drie kwartier en een kwartier tijd.
+
+Wat eruit komt: een verslag met vijf kopjes en, met één klik, een Google-document. De Gem verzint niets, laat zijpaden weg, schrijft niet genoemd als een datum ontbreekt, en zet een vraagteken bij wat hij niet zeker weet. De notulist leest na. De vraagtekens zijn de plekken waar dat het hardst nodig is.
+
+[kaart: Lees dit eerst | Transcripten van overleggen van medewerkers, in het schoolaccount | Geen gesprekken met of over leerlingen of ouders | Opnemen: vooraf toestemming van alle deelnemers | Het transcript staat na het plakken in je chatgeschiedenis: verwijder de chat daarna | De Gem schrijft, de notulist leest na en stuurt rond]
+Een paar afspraken. In deze Gem gaan transcripten van overleggen van medewerkers. Geen gesprekken met of over individuele leerlingen of ouders.
+
+Opnemen doe je met toestemming van alle deelnemers. Neem je structureel op, informeer dan de medezeggenschapsraad.
+
+En let op: het transcript staat na het plakken in je chatgeschiedenis. Verwijder de chat als het verslag klaar is, via de drie puntjes bij de chat onder Recent.
+
+Je hebt het bestand sectieoverleg-transcript punt txt nodig: een fictief sectieoverleg Nederlands van drie personen, met drie agendapunten, een zijpad over het koffieapparaat en een doorgeschoven besluit.
+
+[beeld: 01-gem-ingevuld.jpg | Stap 1. De Gem]
+Ga naar Gems, New Gem. Naam: Notulen-assistent. Beschrijving: maakt van het transcript van een overleg een kort verslag met samenvatting, besluiten en actiepunten.
+
+Plak in Instructions de tekst uit instructies punt txt. Eerst wie de Gem is en wat hij krijgt. Dan een regel over spraakherkenning: het transcript kan fouten bevatten in namen en getallen. Schrijf op wat het meest waarschijnlijk is en zet een vraagteken tussen haakjes achter wat je niet zeker weet.
+
+Dan de indeling, letterlijk, met de kopjes. Overleg: een regel met welk overleg, datum en aanwezigen. Samenvatting: maximaal vijf zinnen. Besluiten: genummerd, alleen wat echt is besloten. Actiepunten: een tabel met wat, wie, wanneer, en niet genoemd als een datum ontbreekt. Doorgeschoven: wat bewust naar een volgend overleg gaat, met de reden.
+
+En de regels: zijpaden weglaten, niets verzinnen, bij een vraag zonder transcript in een zin uitleggen en om het transcript vragen, en geen inleiding, geen compliment, geen afsluiting. Alleen het verslag.
+
+Omdat de indeling letterlijk in de instructie staat, ziet elk verslag er hetzelfde uit. Geen kennis, geen default tool.
+
+[beeld: 02-chat-start.jpg | Stap 1. Save en Start chat]
+Save, Start chat. De Notulen-assistent staat klaar.
+
+[beeld: 03-wat-doe-je.jpg | Stap 2. Test 1: wat kun je?]
+Vraag eerst wat de Gem doet: wat kun je voor mij doen?
+
+Eén zin: wat hij maakt en met welke kopjes, en de vraag om het transcript te plakken. Dat is de derde regel.
+
+[beeld: 04-transcript-geplakt.jpg | Stap 2. Het transcript plakken]
+Open sectieoverleg-transcript punt txt, kopieer alles en plak het achter: maak een verslag van dit transcript. Verstuur.
+
+[beeld: 05-verslag-begin.jpg | Stap 2. Overleg en Samenvatting]
+Na ongeveer een minuut staat het verslag er, met de vijf kopjes.
+
+Kijk naar de datum: dinsdag 22 september, met een vraagteken erachter. Het jaar staat niet in het transcript, dus de Gem markeert de datum als onzeker. Precies wat de instructie vraagt, en een goed voorbeeld van hoe letterlijk een Gem een regel neemt.
+
+[beeld: 06-samenvatting-besluiten.jpg | Stap 2. Samenvatting en Besluiten]
+De samenvatting is vier zinnen. Onder Besluiten staan er drie: de gecombineerde toets, het doorschuiven van de leesmethode, en de rolverdeling op de open dag.
+
+Het voornemen om beide pakketten uit te proberen staat er niet bij. Dat was geen besluit.
+
+[beeld: 07-actiepunten-doorgeschoven.jpg | Stap 2. Actiepunten en Doorgeschoven]
+Actiepunten is een tabel met drie regels: Fatima, de studiewijzer, vrijdag 25 september. Bram, kosten opvragen, deze week. Bram, de proeflesopzet, voor 1 november.
+
+Doorgeschoven noemt de leesmethode, met de reden. En het koffieapparaat komt nergens voor.
+
+[beeld: 08-export-menu.jpg | Stap 2. Export to Docs]
+Zet het verslag in Google Documenten. Klik op de drie puntjes onder het antwoord en kies Export to Docs. Wacht op New document created en klik op Open Docs.
+
+Let op: Draft in Gmail staat direct onder Export to Docs. Wie te snel klikt, heeft het verslag als conceptmail in Gmail staan. Verwijder het concept en kies opnieuw.
+
+[beeld: 09-docs.jpg | Stap 2. In Google Documenten]
+Het verslag staat als document in je Drive: de kopjes als koppen, de besluiten als genummerde lijst, de actiepunten als tabel.
+
+Een tabel in het antwoord heeft ook een eigen knop met drie puntjes, met Export to Sheets. Wie de actiepunten in een spreadsheet bijhoudt, exporteert alleen de tabel.
+
+[kaart: Stap 2. De lastige test | Plak het transcript opnieuw, met één fout | Fatima wordt één keer Fatma; 12 oktober wordt 12 november | Goed: de naam met een vraagteken, en een vraagteken bij de datum | Fout: de Gem verzint er iets omheen; dan de regel "verzin niets" aanscherpen]
+De lastige test: een fout in het transcript. Plak het transcript opnieuw, maar vervang één keer Fatima door Fatma, en 12 oktober door 12 november.
+
+Een goed verslag noemt Fatima met een vraagteken en zet een vraagteken bij de datum, of houdt de datum aan die het vaakst voorkomt. Verzint de Gem er iets omheen, dan is de regel verzin niets niet streng genoeg.
+
+[kaart: Controleren of het gelukt is | Zonder transcript: één zin en de vraag om het transcript | Precies de vijf kopjes, in die volgorde | Actiepunten in een tabel met wat, wie, wanneer | Het koffieapparaat staat er niet in; de leesmethode onder Doorgeschoven | Export to Docs geeft een document met koppen, lijst en tabel]
+Loop de lijst na. Vat de Gem samen in eigen kopjes? Dan is de indeling niet letterlijk overgenomen; de dubbele hekjes horen erbij. Staat er een inleiding boven het verslag? Dan ontbreekt de laatste regel.
+
+Breekt het verslag af en begint de Gem opnieuw? Een lang transcript geeft een lang antwoord. Plak het transcript in twee delen, of vraag eerst alleen Besluiten en Actiepunten.
+
+[kaart: Maak hem van jou | Andere kopjes, zoals Ter informatie | Een vaste verzendlijst bovenaan | Actiepunten in een spreadsheet via Export to Sheets | Transcript uit Google Meet: van vergadering naar verslag in tien minuten | Opname omzetten: niet in een Gem; daarvoor Meet of de Dify-versie]
+De Gem wordt van jou met de kopjes van jullie sectie. Transcripten uit Google Meet plakken net zo: de Meet-notities of het transcript uit Drive.
+
+Een opdracht: zet drie fouten in het transcript, een naam, een datum en een bedrag. Vindt de Gem ze alle drie? Welke niet, en waarom niet?
+
+En de mooiste test: neem een kort overleg op in Meet met transcriptie aan, plak het transcript in de Gem en exporteer. Hoeveel tijd kost het van einde overleg tot verslag in Drive?
+
+[kaart: Zes Gems, zes patronen | 1. Voorlezen uit een document | 2. Regels toepassen op een tekst | 3. Vragen en plannen | 4. Beoordelen en herschrijven | 5. Coachen met de stof als bestand | 6. Samenvatten in een vast format]
+Dit was de laatste van zes. Zes Gems, zes patronen: voorlezen uit een document, regels toepassen op een tekst, vragen en plannen, beoordelen en herschrijven, coachen met de stof als bestand, en samenvatten in een vast format.
+
+Alles in Gemini zoals het bij elke school met Google Workspace for Education zit, zonder extra licentie. Wat niet kan in een Gem: audio omzetten, een mens in de lus, gesprekken teruglezen, en lange antwoorden zonder haperen. Daarvoor staan de Dify-reeks en, voor Microsoft-scholen, de Copilot-reeks.
+
+[slot: Plakken, exporteren, klaar. En de notulist leest na.]
+Dat was de Notulen-assistent, en daarmee de reeks. Alle handleidingen, instructies, voorbeelddocumenten en beelden staan in de repository. Alles mag je kopiëren en aanpassen, met bronvermelding.
+
+Veel plezier met bouwen.

CHANGELOG.md

@@ -3,6 +3,12 @@
 Google verandert Gemini regelmatig. Elke handleiding vermeldt op de titelpagina op welke dag de
 schermen zijn vastgelegd. Hier staat per uitgave wat er veranderde.
 
+## 2026-09-22, tweede uitgave: uitlegvideo's
+
+- Bij elke handleiding een video van 9 tot 10,5 minuten met de schermafbeeldingen, een Nederlandse
+  computerstem (nl-NL-FennaNeural) en ondertitels; tekst in `video-script.md`, bouwen met
+  `_gereedschap/maak_video.py`.
+
 ## 2026-09-22, eerste uitgave
 
 - Handleidingen 01 (Schoolgids-assistent), 02 (Ouderbrief-assistent), 03 (Toetsweekplanner),

README.md

@@ -78,6 +78,23 @@ kennen. Handleiding 3 en 4 laten zien hoe je daarmee omgaat: alles in één beri
 - Een pdf bijvoegen in de chat bleef bij ons hangen; plakken werkte meteen.
 - In het menu onder een antwoord staat **Draft in Gmail** direct onder **Export to Docs**.
 
+## Video's
+
+Bij elke handleiding hoort een uitlegvideo (`video-*.mp4` in de map, met ondertitels ingesloten
+en apart als `.srt`): de schermafbeeldingen uit de handleiding, verteld door een Nederlandse
+computerstem, als lossere vertelling van dezelfde stappen en valkuilen. De tekst staat in
+`video-script.md`; `_gereedschap/maak_video.py` bouwt de video opnieuw (ffmpeg, Pillow,
+edge-tts). Wie de stem of het tempo wil veranderen, past de kopregels van het script aan.
+
+| Video | Duur |
+| --- | --- |
+| 01 De Schoolgids-assistent | 10,5 min |
+| 02 De Ouderbrief-assistent | 9 min |
+| 03 De Toetsweekplanner | 9,5 min |
+| 04 De Lesmateriaal-check | 10,5 min |
+| 05 De Studiecoach | 9 min |
+| 06 De Notulen-assistent | 9 min |
+
 ## De Gems zelf bouwen
 
 Een Gem bestaat uit een naam, een beschrijving, een instructie en een of meer kennisbestanden.
@@ -92,10 +109,14 @@ Elke map heeft dezelfde structuur:
     handleiding-*.pdf     gebouwde uitvoer (staat in git)
     beelden/              schermafbeeldingen (zijbalk met eerdere chats vervaagd)
     instructies.txt       de instructie van de Gem
+    video-script.md       de tekst van de uitlegvideo
+    video-*.mp4, .srt     de uitlegvideo met ondertitels
     build.py              bouwt html, pdf en docx: python3 build.py
 
 Alles in een keer: `python3 _gereedschap/bouw_alles.py`. Vereist python3-markdown, google-chrome
-en libreoffice. Opmaak, logo's en colofon staan in `_gereedschap/build_handleiding.py`.
+en libreoffice. Een video opnieuw bouwen: `python3 ../_gereedschap/maak_video.py video-script.md`
+in de map van de handleiding (ffmpeg, Pillow, edge-tts). Opmaak, logo's en colofon staan in
+`_gereedschap/build_handleiding.py`.
 
 De andere reeksen: https://git.lexconsultancy.nl/guido/dify-handleidingen (Dify, Nederlands),
 https://git.lexconsultancy.nl/guido/dify-guides (Dify, Engels),

_gereedschap/maak_video.py

@@ -0,0 +1,251 @@
+#!/usr/bin/env python3
+"""Maakt van een videoscript (video-script.md in de map van een handleiding) een uitlegvideo:
+de schermafbeeldingen uit beelden/ met een Nederlandse computerstem en ondertitels.
+
+Gebruik:  python3 ../_gereedschap/maak_video.py video-script.md
+Uitvoer:  <naam>.mp4 (1920x1080, H.264, AAC, met ingesloten ondertitels) en <naam>.srt
+
+Vereist:  ffmpeg, Pillow en het pakket edge-tts (pip install edge-tts). De stem komt van de
+          neurale Microsoft-stemmen (nl-NL-FennaNeural standaard); voor publicatie dezelfde
+          stem via Azure Speech, zie README.
+
+Opbouw van het script (regels die met [ beginnen zijn koppen, de rest is de gesproken tekst):
+  # titel: ...            titel op de eerste kaart
+  # ondertitel: ...       tweede regel op de eerste kaart
+  # stem: nl-NL-FennaNeural
+  # tempo: -5%
+  # uitvoer: naam-zonder-extensie
+  # reeks: Reeks Gemini-agents voor school      (kopregel op de titelkaart en in de voettekst)
+  # bron: git.lexconsultancy.nl/guido/gemini-handleidingen    (op de slotkaart)
+  [titel]                 de titelkaart
+  [beeld: bestand.jpg]    een schermafbeelding uit beelden/, met een label
+  [beeld: bestand.jpg | label]
+  [kaart: Kop | regel 1 | regel 2]   een tekstkaart zonder afbeelding
+  [slot]                  de slotkaart
+Lege regels tussen de tekst zijn pauzes van een halve seconde.
+"""
+import asyncio, json, re, subprocess, sys, tempfile
+from pathlib import Path
+from PIL import Image, ImageDraw, ImageFont
+
+try:
+    import edge_tts
+except ImportError:
+    sys.exit("pip install edge-tts (of gebruik de venv waarin het staat)")
+
+W, Hh = 1920, 1080
+DARK, LIGHT, LIGHT2, ACC, BODY, LINE = "#1E2A3A", "#F7F4EC", "#EFEAE0", "#D9480F", "#3D4756", "#D8D2C4"
+FONT_B = "/usr/share/fonts/truetype/noto/NotoSans-Bold.ttf"
+FONT_R = "/usr/share/fonts/truetype/noto/NotoSans-Regular.ttf"
+HERE = Path(__file__).resolve().parent
+LOGO_LAI = HERE / "logo-ai-netwerk-limburg.png"
+LOGO_LEX = HERE / "logo-lex.png"
+BRON = "git.lexconsultancy.nl/guido/gemini-handleidingen"
+REEKS = "Reeks Gemini-agents voor school"
+
+
+def font(size, bold=False):
+    return ImageFont.truetype(FONT_B if bold else FONT_R, size)
+
+
+def wrap(draw, text, f, maxw):
+    words, lines, cur = text.split(), [], ""
+    for w in words:
+        t = (cur + " " + w).strip()
+        if draw.textlength(t, font=f) <= maxw:
+            cur = t
+        else:
+            lines.append(cur); cur = w
+    if cur:
+        lines.append(cur)
+    return lines
+
+
+def logos(img, dark):
+    lai = Image.open(LOGO_LAI).convert("RGBA")
+    lai.thumbnail((220, 180))
+    img.paste(lai, (W - 128 - lai.width, 80), lai)
+    lex = Image.open(LOGO_LEX).convert("RGBA")
+    lex.thumbnail((140, 80))
+    if dark:  # wit logo op donker: kanalen omkeren, alpha behouden
+        r, g, b, a = lex.split()
+        from PIL import ImageOps
+        lex = Image.merge("RGBA", (ImageOps.invert(r), ImageOps.invert(g), ImageOps.invert(b), a))
+    img.paste(lex, (W - 128 - lai.width + (lai.width - lex.width) // 2, 80 + lai.height + 20), lex)
+
+
+def kaart_titel(titel, ondertitel, dest):
+    img = Image.new("RGB", (W, Hh), DARK); d = ImageDraw.Draw(img)
+    logos(img, True)
+    d.text((128, 300), REEKS.upper(), font=font(28, True), fill="#F4B183")
+    y = 360
+    for line in wrap(d, titel, font(88, True), 1300):
+        d.text((128, y), line, font=font(88, True), fill=LIGHT); y += 104
+    y += 24
+    for line in wrap(d, ondertitel, font(38), 1300):
+        d.text((128, y), line, font=font(38), fill="#D9DEE6"); y += 52
+    d.text((128, Hh - 120), "Guido van Dijk · LeX Consultancy B.V. · AI Netwerk Limburg · CC BY-SA 4.0", font=font(26), fill="#9AA3B1")
+    img.save(dest)
+
+
+def kaart_slot(titel, dest):
+    img = Image.new("RGB", (W, Hh), DARK); d = ImageDraw.Draw(img)
+    logos(img, True)
+    y = 330
+    for line in wrap(d, titel, font(80, True), 1300):
+        d.text((128, y), line, font=font(80, True), fill=LIGHT); y += 96
+    y += 30
+    for line in ["Handleiding, instructies en beelden: " + BRON,
+                 "Alles mag gekopieerd en bewerkt worden onder CC BY-SA 4.0, met bronvermelding.",
+                 "Namen van producten zijn merken van hun eigenaren."]:
+        d.text((128, y), line, font=font(32), fill="#D9DEE6"); y += 48
+    d.text((128, Hh - 120), "Guido van Dijk · LeX Consultancy B.V. · AI Netwerk Limburg", font=font(26), fill="#9AA3B1")
+    img.save(dest)
+
+
+def kaart_tekst(kop, regels, dest):
+    img = Image.new("RGB", (W, Hh), LIGHT); d = ImageDraw.Draw(img)
+    y = 200
+    for line in wrap(d, kop, font(72, True), 1600):
+        d.text((160, y), line, font=font(72, True), fill=DARK); y += 88
+    y += 40
+    for r in regels:
+        for i, line in enumerate(wrap(d, r, font(40), 1520)):
+            d.text((200, y), ("•  " if i == 0 else "    ") + line, font=font(40), fill=BODY); y += 58
+        y += 18
+    d.text((160, Hh - 90), REEKS + " · LeX Consultancy · CC BY-SA 4.0", font=font(24), fill="#8A8F98")
+    img.save(dest)
+
+
+def kaart_beeld(pad, label, dest):
+    img = Image.new("RGB", (W, Hh), LIGHT2); d = ImageDraw.Draw(img)
+    shot = Image.open(pad).convert("RGB")
+    box_w, box_h = W - 2 * 96, Hh - 160 - 80
+    shot.thumbnail((box_w, box_h), Image.LANCZOS)
+    x = (W - shot.width) // 2; y = 130 + (box_h - shot.height) // 2
+    d.rectangle([x - 2, y - 2, x + shot.width + 1, y + shot.height + 1], outline=LINE, width=2)
+    img.paste(shot, (x, y))
+    if label:
+        d.text((96, 44), label, font=font(34, True), fill=DARK)
+    d.text((96, Hh - 60), REEKS + " · LeX Consultancy · CC BY-SA 4.0", font=font(22), fill="#8A8F98")
+    img.save(dest)
+
+
+def lees_script(pad):
+    meta, segs, cur = {}, [], None
+    for raw in pad.read_text(encoding="utf-8").splitlines():
+        line = raw.rstrip()
+        if line.startswith("# ") and ":" in line and cur is None:
+            k, v = line[2:].split(":", 1); meta[k.strip()] = v.strip(); continue
+        m = re.match(r"^\[(titel|slot|beeld|kaart)(?::\s*(.*))?\]$", line)
+        if m:
+            cur = {"soort": m.group(1), "arg": (m.group(2) or "").strip(), "tekst": []}
+            segs.append(cur); continue
+        if cur is not None:
+            cur["tekst"].append(line)
+    for s in segs:
+        # lege regels worden een pauze in de spraak
+        s["spraak"] = re.sub(r"\n\s*\n", "\n\n", "\n".join(s["tekst"])).strip()
+    return meta, [s for s in segs if s["spraak"]]
+
+
+async def spreek(tekst, stem, tempo, mp3):
+    """Spreekt tekst uit en geeft de woordgrenzen (offset, duur in seconden, woord) terug."""
+    comm = edge_tts.Communicate(tekst, stem, rate=tempo)
+    woorden = []
+    with open(mp3, "wb") as f:
+        async for chunk in comm.stream():
+            if chunk["type"] == "audio":
+                f.write(chunk["data"])
+            elif chunk["type"] == "WordBoundary":
+                woorden.append((chunk["offset"] / 1e7, chunk["duration"] / 1e7, chunk["text"]))
+    return woorden
+
+
+def _norm(w):
+    return re.sub(r"[^\w]", "", w.lower())
+
+
+def cues_uit_woorden(tekst, woorden, totaal):
+    """Verdeelt de tekst in zinnen en koppelt elke zin aan de tijd van zijn woorden (woordgrenzen
+    van de spraakdienst; woorden die niet matchen worden overgeslagen, zonder grenzen valt hij
+    terug op een verdeling naar tekstlengte)."""
+    zinnen = [z.strip() for z in re.split(r"(?<=[.!?:])\s+", tekst.replace("\n", " ")) if z.strip()]
+    cues, i, vorige_eind = [], 0, 0.0
+    for z in zinnen:
+        start = eind = None
+        for w in z.split():
+            nw = _norm(w)
+            if not nw:
+                continue
+            for k in range(i, min(i + 4, len(woorden))):
+                if _norm(woorden[k][2]) == nw or nw.startswith(_norm(woorden[k][2])) or _norm(woorden[k][2]).startswith(nw):
+                    start = woorden[k][0] if start is None else start
+                    eind = woorden[k][0] + woorden[k][1]; i = k + 1
+                    break
+        if start is None:  # niets gevonden: naar tekstlengte
+            aandeel = len(z) / max(1, sum(len(x) for x in zinnen))
+            start, eind = vorige_eind, vorige_eind + aandeel * totaal
+        cues.append((start, eind, z)); vorige_eind = eind
+    return cues
+
+
+def duur(pad):
+    out = subprocess.run(["ffprobe", "-v", "error", "-show_entries", "format=duration", "-of", "csv=p=0", str(pad)],
+                         capture_output=True, text=True).stdout.strip()
+    return float(out)
+
+
+def srt_tijd(t):
+    h, r = divmod(t, 3600); m, s = divmod(r, 60)
+    return f"{int(h):02d}:{int(m):02d}:{int(s):02d},{int(round((s - int(s)) * 1000)):03d}"
+
+
+def main():
+    script = Path(sys.argv[1]).resolve()
+    map_ = script.parent
+    meta, segs = lees_script(script)
+    global BRON, REEKS
+    BRON = meta.get("bron", BRON); REEKS = meta.get("reeks", REEKS)
+    stem = meta.get("stem", "nl-NL-FennaNeural"); tempo = meta.get("tempo", "-5%")
+    naam = meta.get("uitvoer", script.stem.replace("video-script", "video"))
+    pauze = 0.8  # seconden stilte na elk segment
+    tmp = Path(tempfile.mkdtemp(prefix="video-"))
+    clips, cues, t0 = [], [], 0.0
+    for n, s in enumerate(segs, 1):
+        png, mp3, clip = tmp / f"{n:02d}.png", tmp / f"{n:02d}.mp3", tmp / f"{n:02d}.mp4"
+        if s["soort"] == "titel":
+            kaart_titel(meta.get("titel", ""), meta.get("ondertitel", ""), png)
+        elif s["soort"] == "slot":
+            kaart_slot(s["arg"] or "Kies het eenvoudigste patroon dat werkt.", png)
+        elif s["soort"] == "kaart":
+            delen = [d.strip() for d in s["arg"].split("|")]
+            kaart_tekst(delen[0], delen[1:], png)
+        else:
+            delen = [d.strip() for d in s["arg"].split("|")]
+            kaart_beeld(map_ / "beelden" / delen[0], delen[1] if len(delen) > 1 else "", png)
+        woorden = asyncio.run(spreek(s["spraak"], stem, tempo, mp3))
+        d = duur(mp3)
+        for a, b, z in cues_uit_woorden(s["spraak"], woorden, d):
+            cues.append((t0 + a, t0 + min(b + 0.15, d), z))
+        subprocess.run(["ffmpeg", "-v", "error", "-y", "-loop", "1", "-framerate", "25", "-i", str(png), "-i", str(mp3),
+                        "-af", f"apad=pad_dur={pauze}", "-t", f"{d + pauze:.3f}",
+                        "-c:v", "libx264", "-tune", "stillimage", "-pix_fmt", "yuv420p", "-r", "25",
+                        "-c:a", "aac", "-b:a", "128k", "-ar", "44100", "-ac", "1", str(clip)], check=True)
+        clips.append(clip); t0 += d + pauze
+        print(f"{n:02d} {s['soort']:6s} {d:5.1f}s  {s['spraak'][:60]}")
+    lijst = tmp / "lijst.txt"
+    lijst.write_text("".join(f"file '{c}'\n" for c in clips))
+    # ondertitels mogen elkaar niet overlappen
+    cues = [(a, min(b, cues[i + 1][0] - 0.05) if i + 1 < len(cues) else b, z) for i, (a, b, z) in enumerate(cues)]
+    srt = map_ / f"{naam}.srt"
+    srt.write_text("".join(f"{i}\n{srt_tijd(a)} --> {srt_tijd(b)}\n{z}\n\n" for i, (a, b, z) in enumerate(cues, 1)), encoding="utf-8")
+    mp4 = map_ / f"{naam}.mp4"
+    subprocess.run(["ffmpeg", "-v", "error", "-y", "-f", "concat", "-safe", "0", "-i", str(lijst), "-i", str(srt),
+                    "-c:v", "copy", "-c:a", "copy", "-c:s", "mov_text", "-metadata:s:s:0", "language=nld",
+                    "-metadata", f"title={meta.get('titel', naam)}", str(mp4)], check=True)
+    print(f"{mp4.name}: {mp4.stat().st_size // 1024} kB, {t0 / 60:.1f} min, {len(cues)} ondertitels")
+
+
+if __name__ == "__main__":
+    main()